ਤਮਾਹ ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਥਮੇਤੌ ਰਵੇਃ ਸੁਤੌ । ਨ ਗ੍ਰਹਾਰ੍ਹੌ ਚ ਨਾਸਤ੍ਯੌ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼ਚੀਪਤੇ
ਉਥੇ ਚ੍ਯਵਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ? ਤੇ ਨਾਸਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਵੰਡ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ? ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਸ਼ਚੀਪਤੀ।"
ਨ ਸਙ੍ਕਰੌ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੌ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀਸੁਤੌ ਰਵੇਃ । ਕੇਨ ਦੋषੇਣ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨਾਰ੍ਹੌ ਸੋਮਂ ਭਿषਗ੍ਵਰੌ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਸੰਬੰਧ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਨੂੰਨੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਫਿਰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਹ ਚੰਗੇ ਵੈਦ ਨਾਸਤਿਆ ਸੋਮ ਪੀਣ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ?
ਨਿਰ੍ਣਯੋऽਤ੍ਰ ਮਖੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਦੈਵਤੈਃ । ਗ੍ਰਾਹਯਿष੍ਯਾਮਹਂ ਸੋਮਂ ਕृਤੌ ਤੌ ਸੋਮਪੌ ਮਯਾ
ਇਸ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਗੇ। ਮੈਂ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਮ ਪਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰੇਰਿਤੋऽਸੌ ਮਯਾ ਰਾਜਾ ਮਖਾਯ ਮਘਵਨ੍ਕਿਲ । ਏਤਦਰ੍ਥਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸਤ੍ਯਂ ਮੇ ਵਚਨਂ ਵਿਭੋ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਮੇਰੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਹੇ ਮਘਵਨ, ਇਸ ਯਜਨਾ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੀ ਕਾਰਜ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਆਭ੍ਯਾਮੁਪਕृਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰ ਤਥਾ ਦਤ੍ਤਂ ਨਵਂ ਵਯਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਕਾਰਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਮਯਾ
ਸ਼ਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਜੁਵਾਨੀ ਪਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਦੇਣਾ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ - ਚਿਕਿਤ੍ਸਕੌ ਕृਤਾਵੇਤੌ ਨਾਸਤ੍ਯੌ ਨਿਨ੍ਦਿਤੌ ਸੁਰੈਃ । ਉਭਾਵੇਤੌ ਨ ਸੋਮਾਰ੍ਹੌ ਮਾ ਗृਹਾਣੈਤਯੋਰ੍ਗ੍ਰਹਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੈਦ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਨਾਸਤਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਸੋਮ ਪੀਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਦੇ।"
ਚ੍ਯਵਨ ਉਵਾਚ - ਅਹਲ੍ਯਾਜਾਰ ਸਂਯਚ੍ਛ ਕੋਪਂ ਚਾਦ੍ਯ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍ । ਵृਤ੍ਰਘ੍ਨ ਕਿਂ ਹਿ ਨਾਸਤ੍ਯੌ ਨ ਸੋਮਾਰ੍ਹੌ ਸੁਰਾਤ੍ਮਜੌ
ਚ੍ਯਵਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਹਲਿਆ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਸੰਘਾਰਕ, ਨਾਸਤਿਆ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਸੋਮ ਪੀਣ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?"
ਏਵਂ ਵਿਵਾਦੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ ਚ ਨ ਕੋऽਪਿ ਵਾਚਂ ਤਮੁਵਾਚ ਭੂਪ । ਗ੍ਰਹਂ ਤਯੋਰ੍ਭਾਰ੍ਗਵਤਿਗ੍ਮਤੇਜਾਃ ਸਂਗ੍ਰਾਹਯਾਮਾਸ ਤਪੋਬਲੇਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਝਗੜਾ ਵਧ ਗਿਆ, ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ। ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਸੋਮ ਪਵਾ ਦਿੱਤਾ।
ਰੇਵਤਸ੍ਯ ਰੇਵਤੀਵਰਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਮਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਦਤ੍ਤੇ ਗ੍ਰਹੇ ਤੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਾਸਵਃ ਕੁਪਿਤੌ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਚ੍ਯਵਨਂ ਤਤ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਬਲਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਦੋਂ ਸੋਮ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਵਾਸਵ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਚ੍ਯਵਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ।"
ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਨ੍ਧੋ ਮਰ੍ਯਾਦਾਮਿਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਵਧਿष੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਿषਨ੍ਤਂ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਮਿਵਾऽਪਰਮ੍
"ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਇਹ ਹੱਦਾਂ ਨਾ ਲੰਘੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਤੈਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਵੈਰੀ ਹੈਂ, ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।"
ਚ੍ਯਵਨ ਉਵਾਚ - ਮਾਵਮਂਸ੍ਥਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਰੂਪਦ੍ਰਵਿਣਵਰ੍ਚਸਾ । ਯੌ ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਮਾਂ ਮਘਵਨ੍ ਵृਨ੍ਦਾਰਕਮਿਵਾਪਰਮ੍
ਚ੍ਯਵਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ, ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਤੇਜੀਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਾ ਅੰਕ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਰਗਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।"
ऋਤੇ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਬੁਧਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਕਥਂ ਵਾਦਦਤੇ ਗ੍ਰਹਮ੍ । ਅਸ਼੍ਵਿਨਾਵਪਿ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦੇਵੌ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪਰਨ੍ਤਪੌ
"ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡ ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਵੀ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਜਾਣ।"
ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ - ਭਿषਜੌ ਨਾਰ੍ਹਤਃ ਕਾਮਂ ਗ੍ਰਹਂ ਯਜ੍ਞੇ ਕਥਞ੍ਚਨ । ਯਦਿ ਦਿਤ੍ਸਸਿ ਮਨ੍ਦਾਤ੍ਮਨ੍ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛੇਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਵੈਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਫਿਰ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਮੂੜ੍ਹ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦੇਵਾਂਗਾ।"
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਸਵਸ੍ਯ ਚ ਭਾਰ੍ਗਵਃ । ਗ੍ਰਹਂ ਤੁ ਗ੍ਰਾਹਯਾਮਾਸ ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਨ੍ਨਿਵ ਤਂ ਭृਸ਼ਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਵਾਸਵ ਦੇ ਬਚਨ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੋਮ ਪਵਾ ਦਿੱਤਾ।"
ਸੋਮਪਾਤ੍ਰਂ ਯਦਾ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਗृਹੀਤਂ ਤੁ ਪਿਪਾਸਯਾ । ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਬਲਭਿਦ੍ਦੇਵ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਪਿਆਸ ਕਰਕੇ ਸੋਮ ਦਾ ਪਾਤਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।
ਆਭ੍ਯਮਰ੍ਥਾਯ ਸੋਮਂ ਤ੍ਵਂ ਗ੍ਰਾਹਯਿष੍ਯਸਿ ਚੇਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਵਜ੍ਰਂ ਤੁ ਪ੍ਰਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਮਿਵਾਪਰਮ੍
"ਜੇ ਤੂੰ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੋਮ ਪਵਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।"
ਵਾਸਵੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਭਾਰ੍ਗਵਸ਼੍ਚਾਤਿਗਰ੍ਵਿਤਃ । ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸੋਮਮਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾਮਤਿਮਨ੍ਯੁਮਾਨ੍
ਵਾਸਵ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਮ ਪਵਾ ਦਿੱਤਾ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ਕੋਪਾਦ੍ਵਜ੍ਰਮਸ੍ਮੈ ਸ੍ਵਮਾਯੁਧਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸੂਰ੍ਯਕੋਟਿਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ, ਵਜਰ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ।
ਪ੍ਰੇਰਿਤਂ ਚਾਸ਼ਨਿਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਤਪਸਾ ਤਤਃ । ਸ੍ਤਮ੍ਭਯਾਮਾਸ ਵਜ੍ਰਂ ਸ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ
ਉਸ ਵਜੇ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਚ੍ਯਵਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਤੁੱਟ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਜਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਕृਤ੍ਯਯਾ ਸ ਮਹਾਬਾਹੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਹਨ੍ਤੁਮਿਹੋਦ੍ਯਤਃ । ਜੁਹਾਵਾਗ੍ਨੌ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਹਵ੍ਯਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਮਹਾਂਬਲਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੋ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਹਵਨ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਯਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਤਪੋਬਲਾਤ੍ । ਪ੍ਰਬਲਃ ਪੁਰੁषਃ ਕ੍ਰੂਰੋ ਬृਹਤ੍ਕਾਯੋ ਮਹਾਸੁਰਃ
ਉਥੇ ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ, ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸੁਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਕ੍ਰਿਤ੍ਯਾ ਸੀ।
ਮਦੋ ਨਾਮ ਮਹਾਘੋਰੋ ਭਯਦਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਿਹ । ਸ਼ਰੀਰੇ ਪਰ੍ਵਤਾਕਾਰਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਂष੍ਟ੍ਰੋ ਮਯਾਨਕਃ
ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਮਦ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਨੁਕੀਲੇ ਦੰਦ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸੂਰਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਚਤਸ੍ਰਸ਼੍ਚਾਯਤਾ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ਤਮ੍ । ਇਤਰੇ ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਦਸ਼ਨਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ਦਸ਼ਯੋਜਨਾਃ
ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਲੰਮੇ ਦੰਦ ਸਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਸੋ ਯੋਜਨ ਲੰਮਾ। ਹੋਰ ਦੰਦ ਦਸ-ਦਸ ਯੋਜਨ ਲੰਮੇ ਸਨ।
ਬਾਹੂ ਪਰ੍ਵਤਸਂਕਾਸ਼ਾਵਾਯਤੌ ਕ੍ਰੂਰਦਰ੍ਸ਼ਨੌ । ਜਿਹ੍ਵਾ ਤੁ ਭੀषਣਾ ਕ੍ਰੂਰਾ ਲੇਲਿਹਾਨਾ ਨਭਸ੍ਤਲਮ੍
ਉਸਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਲੰਮੀਆਂ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਜੀਭ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਕਰੂੜ ਸੀ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਚੱਟ ਰਹੀ ਸੀ।
ਗ੍ਰੀਵਾ ਤੁ ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਾਭਾ ਕਠਿਨਾ ਭੀषਣਾ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਨਖਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਨਖਪ੍ਰਖ੍ਯਾਃ ਕੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚਾਤੀਵਭੀषਣਾਃ
ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗੀ, ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਖ ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਤੇ ਵਾਲ ਬੜੇ ਭਿਆਨਕ ਸਨ।
ਸ਼ਰੀਰਂ ਕਜ੍ਜਲਾਭਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਚਾਸ੍ਯਂ ਭਯਾਨਕਮ੍ । ਨੇਤ੍ਰੇ ਦਾਵਾਨਲਪ੍ਰਖ੍ਯੇ ਭੀषਣੇऽਤਿਭਯਾਨਕੇ
ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਕਾਜਲ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਤੇ ਮੂੰਹ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ।
ਹਨੁਰੇਕਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਭੂਮਾਵੇਕਾ ਦਿਵਂ ਗਤਾ । ਏਵਂਵਿਧਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਦੋ ਨਾਮ ਬृਹਤ੍ਤਨੁਃ
ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਜ਼ਬਾਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਦੂਜੀ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਈ। ਐਸਾ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਮਦ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਤਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਯਮਾਜਗ੍ਮੁਰਂਹਸਾ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਭਯਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਨ ਮਨੋ ਦਧੇ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਰ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਵੀ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਲੜਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾ ਰਹੀ।
ਦੈਤ੍ਯੋऽਪਿ ਵਦਨੇ ਕਾਮਂ ਵਜ੍ਰਮਾਦਾਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਨਭੋ ਘੋਰਦृष੍ਟਿਰ੍ਗ੍ਰਸਨ੍ਨਿਵ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਉਹ ਅਸੁਰ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਵਜਰ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਭਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਵੇ।
ਸ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਯਿष੍ਯਨ੍ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮੁਪਾਦ੍ਰਵਤ੍ । ਚਕ੍ਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਹਾ ਹਤਾਃ ਸ੍ਮੇਤਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਖਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚੀਕ ਪਏ, 'ਹੈ ਅਸੀਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ!' ਤੇ ਬੇਬਸ ਖੜੇ ਰਹਿ ਗਏ।