ਅਸ਼੍ਵਿਨਾਵਪਿ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੌ ਸਰ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਤਸ੍ਤੇ ਨਿਃਸृਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰਸਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਤ੍ਰਯਃ । ਤੁਲ੍ਯਰੂਪਾ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਹਾ ਯੁਵਾਨਃ ਸਦृਸ਼ਾਃ ਕਿਲ । ਦਿਵ੍ਯਕੁਣ੍ਡਲਭੂषਾਢ੍ਯਾਃ ਸਮਾਨਾਵਯਵਾਸ੍ਤਥਾ
ਅਸ਼ਵਿਨ ਵੀ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਉੱਚੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਵੜੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਨਿਕਲੇ, ਸਭ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ, ਨੌਜਵਾਨ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਦਿਖਦੇ, ਦੇਵੀ ਕੂੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰੇਕ ਹਿੱਸੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ।
ਤੇऽਬ੍ਰੁਵਨ੍ਸਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵृਣੀष੍ਵ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ । ਅਸ੍ਮਾਕਮੀਪ੍ਸਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਪਤਿਂ ਤ੍ਵਮਮਲਾਨਨੇ
ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ: 'ਸੋਹਣੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਸਾਨੂੰ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਚੁਣ ਲੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ।'
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵਾਪ੍ਯਧਿਕਾ ਪ੍ਰੀਤਿਸ੍ਤਂ ਵृਣੁष੍ਵ ਵਰਾਨਨੇ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਸਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁਲ੍ਯਰੂਪਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਸਮਾਨਵਯਸਸ੍ਤਥਾ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਮੋਹ ਵਧੀ ਹੋਵੇ, ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਪਤੀ ਚੁਣ ਲੈ। ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵੇਖ ਕੇ,
ਏਕਸ੍ਵਰਾਂਸ੍ਤੁਲ੍ਯਵੇषਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਵੈ ਦੇਵਸੁਤੋਪਮਾਨ੍ । ਸਾ ਤੁ ਸਂਸ਼ਯਮਾਪਨ੍ਨਾ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਨ੍ਸਦृਸ਼ਾਕृਤੀਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼, ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਸ਼ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਰਗੇ, ਉਹ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੰਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ।
ਅਜਾਨਨ੍ਤੀ ਪਤਿਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵ੍ਯਾਕੁਲਾ ਸਮਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ । ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾਃ ਕਂ ਵृਣੋਮਿ ਨ ਵੇਦ੍ਮ੍ਯਹਮ੍
ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ: 'ਕੀ ਕਰਾਂ? ਤਿੰਨੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ। ਕਿਸ ਨੂੰ ਚੁਣਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।'
ਪਤਿਂ ਦੇਵਸੁਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸਂਸ਼ਯੇ ਪਤਿਤਾਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲਮਿਦਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦੇਵਾਭ੍ਯਾਮਿਹ ਕਲ੍ਪਿਤਮ੍
'ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਸੰਕਾ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਹਾਂ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰਜਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।'
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਿਂ ਮਯਾ ਚਾਤ੍ਰ ਮਰਣਂ ਸਮੁਪਾਗਤਮ੍ । ਨ ਮਯਾ ਪਤਿਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਵਰਣੀਯਃ ਕਥਞ੍ਚਨ
'ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੌਤ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੁਣ ਸਕਦੀ।'
ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਵਾਧੁਨਿਕਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦਿਤ੍ਯੇषਾ ਮਮ ਧਾਰਣਾ । ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਪਰਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍
'ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਲਕਾ, ਸ਼ਿਵਾ ਵੱਲ ਮੁੜੀ।
ਦਧ੍ਯੌ ਭਗਵਤੀਂ ਦੇਵੀਂ ਤੁष੍ਟਾਵ ਚ ਕृਸ਼ੋਦਰੀ । ਸੁਕਨ੍ਯੋਵਾਚ - ਸ਼ਰਣਂ ਤ੍ਵਾਂ ਜਗਨ੍ਮਾਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਾ
ਉਹ ਨੇ ਭਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਲਾਹੀ। ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸੁਕੰਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆਈ ਹਾਂ, ਜਗਤ ਮਾਤਾ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ।'
ਰਕ੍ਸ਼ ਮੇऽਦ੍ਯ ਸਤੀਧਰ੍ਮਂ ਨਮਾਮਿ ਚਰਣੌ ਤਵ । ਨਮਃ ਪਦ੍ਮੋਦ੍ਭਵੇ ਦੇਵਿ ਨਮਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਵਲ੍ਲਭੇ
'ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੈਨੂੰ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਦੇਵੀ, ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੈਨੂੰ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ।'
ਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਿਯੇ ਨਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿ ਵੇਦਮਾਤਃ ਸਰਸ੍ਵਤਿ । ਇਦਂ ਜਗਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸृष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍
'ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਸਰਸਵਤੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਤੂੰ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।'
ਪਾਸਿ ਤ੍ਵਮਿਦਮਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਤਥਾਤ੍ਸਿ ਲੋਕਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼ਾਨਾਂ ਜਨਨੀ ਤ੍ਵਂ ਸੁਸਮ੍ਮਤਾ
'ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ।'
ਬੁਦ੍ਧਿਦਾਸਿ ਤ੍ਵਮਜ੍ਞਾਨਾਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਾ ਸਦਾ । ਆਜ੍ਞਾ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪੂਰ੍ਣਾ ਪੁਰੁषਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾ
'ਤੂੰ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਧੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਆਗਿਆ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈਂ।'
ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਵਿਸ਼ਦਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਅਜ੍ਞਾਨਾਂ ਦੁਃਖਦਾ ਕਾਮਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਸੁਖਸਾਧਨਾ
'ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ; ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਖ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈਂ।'
ਸਿਦ੍ਧਿਦਾ ਯੋਗਿਨਾਮਮ੍ਬ ਜਯਦਾ ਕੀਰ੍ਤਿਦਾ ਪੁਨਃ । ਸ਼ਰਣਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਸ੍ਮਿ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਾ
'ਤੂੰ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਮਾਂ, ਜਿੱਤ ਤੇ ਕੀਰਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆਸ਼ਰਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹਾਂ।'
ਪਤਿਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯ ਮੇ ਮਾਤਰ੍ਮਗ੍ਨਾਸ੍ਮਿ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰੇ । ਦੇਵਾਭ੍ਯਾਂ ਚਰਿਤਂ ਕੂਟਂ ਕਂ ਵृਣੋਮਿ ਵਿਮੋਹਿਤਾ
'ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਦਿਖਾ, ਮਾਂ, ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹਾਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਠੱਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਹੀ ਕਿ ਕਿਸ ਨੂੰ ਚੁਣਾਂ।'
ਪਤਿਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੇ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮੇ ਸਤੀਵ੍ਰਤਮ੍ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਾ ਤਦਾ ਦੇਵਾ ਤਥਾ ਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁਨ੍ਦਰੀ
'ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਦਿਖਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਜਾਣ ਕੇ।' ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੁੰਦਰਿ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਈ।
ਹृਦਯੇऽਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਦਾਵਾਸ਼ੁ ਸੁਖੋਦਯਮ੍ । ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਤੁਲ੍ਯਵਯੋਰੂਪਧਰਾਨ੍ਸਤੀ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਖ ਆਇਆ; ਉਹ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਇੱਕੋ ਉਮਰ ਤੇ ਰੂਪ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ ਵਾਲੀ...
ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੁ ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਵ੍ਰੇ ਬਾਲਾ ਸ੍ਵਕਂ ਪਤਿਮ੍ । ਵृਤੇऽਥ ਚ੍ਯਵਨੇ ਦੇਵੌ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟੌ ਤੌ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਸਤੀਧਰ੍ਮਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰੀਤੌ ਦਦਤੁਰ੍ਵਰਮ੍ । ਭਗਵਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੌ ਤੌ ਸੁਰੌਤ੍ਤਮੌ
ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਾ, ਮਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਨਿਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤਰਸਾ ਗਮਨਾਯੋਦ੍ਯਤਾਵੁਭੌ । ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਚ੍ਯਵਨੋ ਰੂਪਂ ਨੇਤ੍ਰੇ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਚ ਯੌਵਨਮ੍
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਤੁਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਚ੍ਯਵਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਮੁੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਵਾਨੀ ਵਾਲਾ ਸੌੰਦਰ्य ਮੁੜ ਪਾ ਲਿਆ।
ਹृष੍ਟੋऽਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤੌ ਨਾਸਤ੍ਯਾਵਿਦਂ ਵਚਃ । ਉਪਕਾਰਃ ਕृਤੋऽਯਂ ਮੇ ਯੁਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮੌ
ਵੱਡੀ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਚ੍ਯਵਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਨਾਸਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ, ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।"
ਕਿਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਂਸਾਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨੁਤ੍ਤਮੇ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸੁਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾਂ ਦੁਃਖਂ ਮੇऽਭਵਦਨ੍ਵਹਮ੍
"ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੋਹਣੇ ਵਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਮਿਲੀ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ।"
ਅਨ੍ਧਸ੍ਯ ਚਾਤਿਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਭੋਗਹੀਨਸ੍ਯ ਕਾਨਨੇ । ਯੁਵਾਭ੍ਯਾਂ ਨਯਨੇ ਦਤ੍ਤੇ ਯੌਵਨਂ ਰੂਪਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
"ਅੰਨ੍ਹਾ, ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ, ਸੁਖ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ—ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਅੱਖਾਂ, ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।"
ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਂ ਤਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਪਕਰ੍ਤੁਮਹਂ ਬ੍ਰੁਵੇ । ਉਪਕਾਰਿਣਿ ਮਿਤ੍ਰੇ ਯੋ ਨੋਪਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਥਞ੍ਚਨ
"ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ।"
ਤਂ ਧਿਗਸ੍ਤੁ ਨਰਂ ਦੇਵੌ ਭਵੇਚ੍ਚ ऋਣਵਾਨ੍ਭੁਵਿ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾਂ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
"ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਧਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕ਼ਰਜ਼ੀ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।"
ਆਤ੍ਮਨੋ ऋਣਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਦੇਵੇਸ਼ੌ ਨੂਤਨਸ੍ਯ ਚ । ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯਦਲਭ੍ਯਂ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ
"ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਕ਼ਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਵਾਂਗਾ—even ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ।"
ਬ੍ਰੁਵਾਥਾਂ ਵਾਂ ਮਨੋਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਪ੍ਰੀਤੋऽਸ੍ਮਿ ਸੁਕृਤੇਨ ਵਾਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੌ ਤੁ ਮੁਨੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
"ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਆਖੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਚੰਗੀ ਕਰਤੂਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।" ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਤਮੂਚਤੁਰ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸੁਕਨ੍ਯਾਸਹਿਤਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਮੁਨੇ ਪਿਤੁਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਨੋ ਮਨਸੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਸੁਕੰਯਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਮੁਨੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸਾਡੀ ਮਨ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ।"
ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਾ ਸੋਮਪਾਨਸ੍ਯ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨੌ ਸੁਰੈਃ ਸਹ । ਭਿषਜਾਵਿਤਿ ਦੇਵੇਨ ਨਿषਿਦ੍ਧੌ ਚਮਸਗ੍ਰਹੇ
"ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਰ ਡਾਕਟਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸੋਮਾ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਹੈ।"