ਸੁਕਨ੍ਯਾ ਵਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਜਹਾਰ ਸਖੀਵृਤਾ । ਸੁਮਨਾਂਸਿ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤੀ ਚਞ੍ਚਲਾ ਚਞ੍ਚਲੋਪਮਾ
ਸੁਕੰਯਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਫੁੱਲ ਚੁਣਦੀ ਹੋਈ, ਚਲਾਕ ਤੇ ਚੰਚਲ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ।
ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਰਣਚ੍ਚਰਣਨੂਪੁਰਾ । ਚਂਕ੍ਰਮਮਾਣਾ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਸਮਾਸਦਤ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨੂਪੁਰ ਬਜਦੇ ਹੋਏ, ਚਲਦੀ ਚਲਦੀ ਚਯਵਨ ਦੀ ਚਿਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਕ੍ਰੀਡਾਸਕ੍ਤੋਪਵਿष੍ਟਾ ਸਾ ਵਲ੍ਮੀਕਸ੍ਯ ਸਮੀਪਤਃ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਾਸ੍ਯ ਰਨ੍ਧ੍ਰੇ ਵੈ ਖਦ੍ਯੋਤ ਇਵ ਜ੍ਯੋਤਿषੀ
ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਚਿਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਛੇਦ ਵਿੱਚ ਜੁਗਨੂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਦੋ ਚਾਨਣ ਵੇਖੇ।
ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਮਨੋ ਦਧੇ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਟਕਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਤ੍ਵਰਮਾਣਾ ਕृਸ਼ੋਦਰੀ
ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ; ਤੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਕੰਡਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰਤ ਹੀ ਹਲ ਚਲਾਇਆ।
ਸਾ ਦृष੍ਟਾ ਮੁਨਿਨਾ ਬਾਲਾ ਸਮੀਪਸ੍ਥਾ ਕृਤੋਦ੍ਯਮਾ । ਵਿਚਰਨ੍ਤੀ ਸੁਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਯੇਵ ਕਾਮਿਨੀ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੇਖੀ; ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਵੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਮਨਮਥ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਦਤੀਂ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਾਮਕਣ੍ਠਸ੍ਤਪੋਨਿਧਿਃ । ਤਾਮਭਾषਤ ਕਲ੍ਯਾਣੀਂ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਉਸ ਨੇ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਜਿਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਪਤਲੀ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਹਿਆ: 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਭਾਗਰਵ ਕੁੜੀ?'
ਦੂਰਂ ਗਚ੍ਛ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਤਾਪਸੋऽਹਂ ਵਰਾਨਨੇ । ਮਾ ਭਿਨ੍ਦਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਕृਸ਼ੋਦਰਿ
'ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਮੈਂ ਤਪਸਵੀ ਹਾਂ, ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ। ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਚਿਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਕੰਡਾ ਨਾਲ ਨਾ ਛੇਦ।'
ਤੇਨੇਦਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਮਾਨਾਪਿ ਸਾ ਚਾਸ੍ਯ ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵੈ । ਕਿਮੁ ਖਲ੍ਵਿਦਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਬਿਭੇਦਾਸ੍ਯ ਲੋਚਨੇ
ਉਹ ਕੁੜੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸੁਣੀ; 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਛੇਦ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਦੈਵੇਨ ਨੋਦਿਤਾ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਨृਪਕਨ੍ਯਕਾ । ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੀ ਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨਾ ਸਾ ਕਿਂ ਕृਤਂ ਤੁ ਮਯੇਤਿ ਚ
ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਛੇਦ ਕੇ, ਖੇਡਦੀ ਹੋਈ ਚਲੀ ਗਈ; ਪਰ ਉਹ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਬੈਠੀ।
ਚੁਕ੍ਰੋਧ ਸ ਤਥਾ ਵਿਦ੍ਧਨੇਤ੍ਰਃ ਪਰਮਮਨ੍ਯੁਮਾਨ੍ । ਵੇਦਨਾਭ੍ਯਰ੍ਦਿਤਃ ਕਾਮਂ ਪਰਿਤਾਪਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ; ਦਰਦ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ਕृਨ੍ਮੂਤ੍ਰਨਿਰੋਧੋऽਭੂਤ੍ਸੈਨਿਕਾਨਾਂ ਤੁ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤੁ ਭੂਪਸ੍ਯ ਸਾਮਾਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਪਖਾਣ ਤੇ ਮੂਤ ਰੁਕਣ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੋਈ।
ਗਜੋष੍ਟ੍ਰਤੁਰਗਾਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਤਦਾ । ਤਤੋ ਰੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ਕृਨ੍ਮੂਤ੍ਰੇ ਸ਼ਰ੍ਯਾਤਿਰ੍ਦੁਃਖਿਤੋऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਉਠਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਪੀੜਾ ਹੋਈ; ਪਖਾਣ ਤੇ ਮੂਤ ਰੁਕਣ ਕਾਰਨ, ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੈਨਿਕੈਃ ਕਥਿਤਂ ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼ਕृਨ੍ਮੂਤ੍ਰਨਿਰੋਧਨਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਭੂਪਾਲਃ ਕਾਰਣਂ ਦੁਃਖਸਮ੍ਭਵੇ
ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਖਾਣ ਤੇ ਮੂਤ ਰੁਕਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ ਦੁਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਹ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਸੈਨਿਕਾਨ੍ਸ੍ਵਜਨਾਂਸ੍ਤਥਾ । ਗृਹਮਾਗਤ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਾਰ੍ਤਃ ਕੇਨੇਦਂ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਘਰ ਆ ਕੇ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ।
ਸਰਸਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਭਾਗੇ ਵਨਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਤਾਪਸਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਪਸ਼੍ਚਰਤਿ ਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍
ਝੀਲ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਚਯਵਨ ਉੱਥੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕੇਨਾਪ੍ਯਪਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਤਾਪਸੇऽਗ੍ਨਿਸਮਪ੍ਰਭੇ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੀਡਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਹੋਈ—ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ।
ਤਪੋਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਰਿष੍ਠਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਕੇਨਾਪ੍ਯਪਕृਤਂ ਮਨ੍ਯੇ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੱਡੇ ਤਪਸੀ, ਮਾਣਯੋਗ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਭਾਰਗਵ ਜੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗਲਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਤਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਜ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਯੇਦਂ ਫਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕੈਸ਼੍ਚ ਦੁष੍ਟੈਃ ਕृਤਂ ਤਸ੍ਯ ਹੇਲਨਂ ਤਾਪਸਸ੍ਯ ਹ
ਚਾਹੇ ਜਾਣਬੂਝ ਕੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ, ਇਹੀ ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜਾ ਹੈ; ਕੁਝ ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤਪਸੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਪृष੍ਟਾਸ੍ਤਮੂਚੁਸ੍ਤੇ ਸੈਨਿਕਾ ਵੇਦਨਾਰ੍ਦਿਤਾਃ । ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯਨਿਤਂ ਨ ਵਿਦ੍ਮੋऽਪਕृਤਂ ਵਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਦਰਦ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ, ਬੋਲ ਜਾਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।'
ਚ੍ਯਵਨਸੁਕਨ੍ਯਯੋਰ੍ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤਾਕੁਲਸ੍ਤਥਾ । ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਤ੍ਸੁਹृਦ੍ਵਰ੍ਗਂ ਸਾਮ੍ਨਾ ਚੋਗ੍ਰਤਯਾਪਿ ਚ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਦੇ ਨਰਮ, ਕਦੇ ਤਿੱਖੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਂ ਜਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਤਥਾ । ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸ਼ੂਲਭੇਦਂ ਸਾ ਸੁਕਨ੍ਯਾ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਸੁਕਨਿਆ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਇਸ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀ।
ਵਨੇ ਮਯਾ ਪਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਲ੍ਮੀਕੋ ਵੀਰੁਧਾਵृਤਃ । ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤ੍ਯਾ ਸੁਦृਢੋ ਦृष੍ਟਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰਦ੍ਵਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਬਿਲੀ ਦੇਖੀ ਜੋ ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਛੇਦ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਖਦ੍ਯੋਤਵਦ੍ਦੀਪ੍ਤਜ੍ਯੋਤੀषੀ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਮਯਾ । ਸੂਚ੍ਯਾਵਿਦ੍ਧੇ ਮਹਾਰਾਜ ਪੁਨਃ ਖਦ੍ਯੋਤਸ਼ਙ੍ਕਯਾ
ਉਥੇ, ਮੈਂ ਦੋ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ ਜੋ ਜੁਗਨੂਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਇਹ ਜੁਗਨੂ ਹਨ, ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੂਈ ਨਾਲ ਚੁਭ ਦਿੱਤਾ।
ਜਲਕ੍ਲਿਨ੍ਨਾ ਤਦਾ ਸੂਚੀ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਪਿਤਃ ਕਿਲ । ਹਾਹੇਤਿ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਨ੍ਦੋ ਵਲ੍ਮੀਕਮਧ੍ਯਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸੂਈ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਿਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੌਲੀ 'ਹਾ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ।
ਤਦਾਹਂ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਸ਼ਙ੍ਕਯਾ । ਨ ਜਾਨੇ ਕਿਂ ਮਯਾ ਵਿਦ੍ਧਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਲ੍ਮੀਕਮਣ੍ਡਲੇ
ਫਿਰ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?' ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਬਿਲੀ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚੁਭਿਆ।
ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸ਼ਰ੍ਯਾਤਿਃ ਸੁਕਨ੍ਯਾਵਚਨਂ ਮृਦੁ । ਮੁਨੇਸ੍ਤਦ੍ਧੇਲਨਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਸੁਕਨਿਆ ਦੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਮੁਨੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਬਿਲੀ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਤਪੋਵृਦ੍ਧਂ ਚ੍ਯਵਨਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਸ੍ਫੋਟਯਾਮਾਸ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਮੁਨਿਦੇਹਾਵृਤਂ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਤਪਸੀ ਚਯਵਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਬਿਲੀ ਨੂੰ ਫਾੜ ਕੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦਣ੍ਡਵਦ੍ਭੂਮੌ ਰਾਜਾ ਤਂ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਤੁष੍ਟਾਵ ਵਿਨਯੋਪੇਤਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਭਾਰਗਵ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾ ਮਮ ਮਹਾਭਾਗ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤ੍ਯਾ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍ । ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਬਾਲਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕृਤਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਜੀ, ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਇਹ ਅਣਜਾਣ ਬੱਚੀ ਵਲੋਂ ਹੋਇਆ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ।
ਅਕ੍ਰੋਧਨਾ ਹਿ ਮੁਨਯੋ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਪਿ ਬਾਲਾਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਨੀ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹੁਣ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ।