ਵਟਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਕਦਮ੍ਬੈਸ਼੍ਚ ਕਦਲੀਖਣ੍ਡਰਾਜਿਤਮ੍ । ਜਮ੍ਬੀਰੈਰ੍ਬੀਜਪੂਰੈਸ਼੍ਚ ਖਰ੍ਜੂਰੈਃ ਪਨਸੈਸ੍ਤਥਾ
ਵਟ, ਪੀਪਲ, ਕਦੰਬ ਤੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਜੰਬੀਰਾ, ਬੀਜਪੂਰਾ, ਖਜੂਰ ਤੇ ਫਣਸ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ।
ਕ੍ਰਮੁਕੈਰ੍ਨਾਰਿਕੇਲੈਸ਼੍ਚ ਕੇਤਕੈਃ ਕਾਞ੍ਚਨਦ੍ਰੁਮੈਃ । ਯੂਥਿਕਾਜਾਲਕੈਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਃ ਸਂਵृਤਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾਗਣੈਃ
ਕ੍ਰਮੁਕ, ਨਾਰੀਅਲ, ਕੇਤਕੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਯੂਥਿਕਾ ਤੇ ਮੱਲਿਕਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ।
ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਮ੍ਰਤਿਨ੍ਤਿਣੀਭਿਸ਼੍ਚ ਕਰਞ੍ਜਕੁਟਜਾਵृਤਮ੍ । ਪਲਾਸ਼ਨਿਮ੍ਬਖਦਿਰਬਿਲ੍ਵਾਮਲਕਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਜੰਬੂ, ਆਮ, ਇਮਲੀ, ਕਰੰਜ ਤੇ ਕੁਟਜ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਪਲਾਸ਼, ਨਿੰਬ, ਖਦੀਰ, ਬੇਲ ਤੇ ਆਮਲਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਬਭੂਵ ਕੋਕਿਲਾਰਾਵਃ ਕੇਕਾਸ੍ਵਨਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਸਮੀਪੇ ਸ਼ੁਭੇ ਦੇਸ਼ੇ ਪਾਦਪਾਨਾਂ ਗਣਾਵृਤੇ
ਉਥੇ ਕੋਕਿਲ ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ—
ਭਾਰ੍ਗਵਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਤਾਪਸਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਮੁਨਿਃ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਸੌ ਵਿਜਨਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਭਾਰਗਵ ਚਵਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਓਹ ਥਾਂ ਸੁੰਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਦृਢਾਸਨਂ ਮੌਨਮਾਧਾਯ ਜਿਤਮਾਰੁਤਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ਸਂਯਮ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਹਾਰਸ੍ਤਪੋਨਿਧਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਪੱਕਾ ਆਸਨ ਲਾਇਆ, ਚੁੱਪੀ ਧਾਰ ਲਈ, ਸਾਸ਼ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ; ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ।
ਜਲਪਾਨਾਦਿਰਹਿਤੋ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਪਰਾਮ੍ਬਿਕਾਮ੍ । ਸਵਲ੍ਮੀਕੋऽਭਵਦ੍ਰਾਜਲ੍ਲਁਤਾਭਿਃ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਃ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪੀਦਾ, ਪਰਮ ਮਾਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ; ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ।
ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਰਾਜਨ੍ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣਃ ਪਿਪੀਲਿਕੈਃ । ਤਥਾ ਸ ਸਂਵृਤੋ ਧੀਮਾਨ੍ਮृਤ੍ਪਿਣ੍ਡ ਇਵ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚੀਟੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡਲੇ ਵਾਂਗ ਢੱਕ ਗਿਆ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ ਮਹੀਪਾਲਃ ਕਾਮਿਨੀਗਣਸਂਵृਤਃ । ਆਜਗਾਮ ਸਰੋ ਰਾਜਨ੍ ਵਿਹਰ੍ਤੁਮਿਦਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਇਸ ਸੋਹਣੇ ਝੀਲ 'ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਾਕਿ ਉਹ ਇੱਥੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰ ਸਕੇ।
ਸ਼ਰ੍ਯਾਤਿਃ ਸੁਨ੍ਦਰੀਵृਨ੍ਦਸਂਯੁਤਃ ਸਲਿਲੇऽਮਲੇ । ਕ੍ਰੀਡਾਸਕ੍ਤੋ ਮਹੀਪਾਲੋ ਬਭੂਵ ਕਮਲਾਕਰੇ
ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਯਾਤੀ, ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੁਕਨ੍ਯਾ ਵਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਜਹਾਰ ਸਖੀਵृਤਾ । ਸੁਮਨਾਂਸਿ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤੀ ਚਞ੍ਚਲਾ ਚਞ੍ਚਲੋਪਮਾ
ਸੁਕੰਯਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਫੁੱਲ ਚੁਣਦੀ ਹੋਈ, ਚਲਾਕ ਤੇ ਚੰਚਲ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ।
ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਰਣਚ੍ਚਰਣਨੂਪੁਰਾ । ਚਂਕ੍ਰਮਮਾਣਾ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਸਮਾਸਦਤ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨੂਪੁਰ ਬਜਦੇ ਹੋਏ, ਚਲਦੀ ਚਲਦੀ ਚਯਵਨ ਦੀ ਚਿਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਕ੍ਰੀਡਾਸਕ੍ਤੋਪਵਿष੍ਟਾ ਸਾ ਵਲ੍ਮੀਕਸ੍ਯ ਸਮੀਪਤਃ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਾਸ੍ਯ ਰਨ੍ਧ੍ਰੇ ਵੈ ਖਦ੍ਯੋਤ ਇਵ ਜ੍ਯੋਤਿषੀ
ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਚਿਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਛੇਦ ਵਿੱਚ ਜੁਗਨੂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਦੋ ਚਾਨਣ ਵੇਖੇ।
ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਮਨੋ ਦਧੇ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਟਕਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਤ੍ਵਰਮਾਣਾ ਕृਸ਼ੋਦਰੀ
ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ; ਤੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਕੰਡਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰਤ ਹੀ ਹਲ ਚਲਾਇਆ।
ਸਾ ਦृष੍ਟਾ ਮੁਨਿਨਾ ਬਾਲਾ ਸਮੀਪਸ੍ਥਾ ਕृਤੋਦ੍ਯਮਾ । ਵਿਚਰਨ੍ਤੀ ਸੁਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਯੇਵ ਕਾਮਿਨੀ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੇਖੀ; ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਵੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਮਨਮਥ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਦਤੀਂ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਾਮਕਣ੍ਠਸ੍ਤਪੋਨਿਧਿਃ । ਤਾਮਭਾषਤ ਕਲ੍ਯਾਣੀਂ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਉਸ ਨੇ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਜਿਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਪਤਲੀ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਹਿਆ: 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਭਾਗਰਵ ਕੁੜੀ?'
ਦੂਰਂ ਗਚ੍ਛ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਤਾਪਸੋऽਹਂ ਵਰਾਨਨੇ । ਮਾ ਭਿਨ੍ਦਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਕृਸ਼ੋਦਰਿ
'ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਮੈਂ ਤਪਸਵੀ ਹਾਂ, ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ। ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਚਿਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਕੰਡਾ ਨਾਲ ਨਾ ਛੇਦ।'
ਤੇਨੇਦਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਮਾਨਾਪਿ ਸਾ ਚਾਸ੍ਯ ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵੈ । ਕਿਮੁ ਖਲ੍ਵਿਦਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਬਿਭੇਦਾਸ੍ਯ ਲੋਚਨੇ
ਉਹ ਕੁੜੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸੁਣੀ; 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਛੇਦ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਦੈਵੇਨ ਨੋਦਿਤਾ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਨृਪਕਨ੍ਯਕਾ । ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੀ ਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨਾ ਸਾ ਕਿਂ ਕृਤਂ ਤੁ ਮਯੇਤਿ ਚ
ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਛੇਦ ਕੇ, ਖੇਡਦੀ ਹੋਈ ਚਲੀ ਗਈ; ਪਰ ਉਹ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਬੈਠੀ।
ਚੁਕ੍ਰੋਧ ਸ ਤਥਾ ਵਿਦ੍ਧਨੇਤ੍ਰਃ ਪਰਮਮਨ੍ਯੁਮਾਨ੍ । ਵੇਦਨਾਭ੍ਯਰ੍ਦਿਤਃ ਕਾਮਂ ਪਰਿਤਾਪਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ; ਦਰਦ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ਕृਨ੍ਮੂਤ੍ਰਨਿਰੋਧੋऽਭੂਤ੍ਸੈਨਿਕਾਨਾਂ ਤੁ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤੁ ਭੂਪਸ੍ਯ ਸਾਮਾਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਪਖਾਣ ਤੇ ਮੂਤ ਰੁਕਣ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੋਈ।
ਗਜੋष੍ਟ੍ਰਤੁਰਗਾਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਤਦਾ । ਤਤੋ ਰੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ਕृਨ੍ਮੂਤ੍ਰੇ ਸ਼ਰ੍ਯਾਤਿਰ੍ਦੁਃਖਿਤੋऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਉਠਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਪੀੜਾ ਹੋਈ; ਪਖਾਣ ਤੇ ਮੂਤ ਰੁਕਣ ਕਾਰਨ, ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੈਨਿਕੈਃ ਕਥਿਤਂ ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼ਕृਨ੍ਮੂਤ੍ਰਨਿਰੋਧਨਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਭੂਪਾਲਃ ਕਾਰਣਂ ਦੁਃਖਸਮ੍ਭਵੇ
ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਖਾਣ ਤੇ ਮੂਤ ਰੁਕਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ ਦੁਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਹ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਸੈਨਿਕਾਨ੍ਸ੍ਵਜਨਾਂਸ੍ਤਥਾ । ਗृਹਮਾਗਤ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਾਰ੍ਤਃ ਕੇਨੇਦਂ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਘਰ ਆ ਕੇ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ।
ਸਰਸਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਭਾਗੇ ਵਨਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਤਾਪਸਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਪਸ਼੍ਚਰਤਿ ਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍
ਝੀਲ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਚਯਵਨ ਉੱਥੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕੇਨਾਪ੍ਯਪਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਤਾਪਸੇऽਗ੍ਨਿਸਮਪ੍ਰਭੇ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੀਡਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਹੋਈ—ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ।
ਤਪੋਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਰਿष੍ਠਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਕੇਨਾਪ੍ਯਪਕृਤਂ ਮਨ੍ਯੇ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੱਡੇ ਤਪਸੀ, ਮਾਣਯੋਗ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਭਾਰਗਵ ਜੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗਲਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਤਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਜ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਯੇਦਂ ਫਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕੈਸ਼੍ਚ ਦੁष੍ਟੈਃ ਕृਤਂ ਤਸ੍ਯ ਹੇਲਨਂ ਤਾਪਸਸ੍ਯ ਹ
ਚਾਹੇ ਜਾਣਬੂਝ ਕੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ, ਇਹੀ ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜਾ ਹੈ; ਕੁਝ ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤਪਸੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਪृष੍ਟਾਸ੍ਤਮੂਚੁਸ੍ਤੇ ਸੈਨਿਕਾ ਵੇਦਨਾਰ੍ਦਿਤਾਃ । ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯਨਿਤਂ ਨ ਵਿਦ੍ਮੋऽਪਕृਤਂ ਵਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਦਰਦ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ, ਬੋਲ ਜਾਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।'
ਚ੍ਯਵਨਸੁਕਨ੍ਯਯੋਰ੍ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤਾਕੁਲਸ੍ਤਥਾ । ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਤ੍ਸੁਹृਦ੍ਵਰ੍ਗਂ ਸਾਮ੍ਨਾ ਚੋਗ੍ਰਤਯਾਪਿ ਚ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਦੇ ਨਰਮ, ਕਦੇ ਤਿੱਖੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।