ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਗੁਰੁਰ੍ਹृष੍ਟਃ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਮੁਦਿਤੋ ਯਯੌ । ਤਤੋ ਦੇਵਾਸ੍ਤਤੋ ਦੈਤ੍ਯਾ ਯਯੁਃ ਸ੍ਵਾਨ੍ਸ੍ਵਾਨ੍ਗृਹਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ
ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਵਾਪਸ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਸਦਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕੈਲਾਸਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ । ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤੁ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਮਨੋਰਮਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਸ਼ੰਕਰ ਕੈਲਾਸ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਪਤਨੀ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਕਿਯਤਾ ਤਾਰਾਸੂਤ ਸੁਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸੁਦਿਨੇ ਸ਼ੁਭਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਤਾਰਾਪਤਿਸਮਂ ਗੁਣੈਃ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਤਾਰਾ ਨੇ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਸੁਭ ਦਿਨ ਤੇ ਚੰਗੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਪਤੀ ਵਾਂਗ ਗੁਣੀ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਗੁਰੁਰ੍ਜਾਤਂ ਚਕਾਰ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਜਦੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮਨੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਏ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਾ ਜਨ੍ਮ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਦੂਤਂ ਚ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਗੁਰੁਂ ਪ੍ਰਤਿ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਚੰਦ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ, ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਅਧਿਆਪਕ ਕੋਲ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ।
ਨ ਚਾਯਂ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਤਿ ਮਮ ਵੀਰ੍ਯਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਕृਤਵਾਨ੍ਕਾਮਂ ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਕਂ ਵਿਧਿਮ੍
ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਜਨਮ ਆਦਿਕ ਕਰਮ ਕਰ ਲਏ?
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਦੂਤਸ੍ਯ ਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ । ਉਵਾਚ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੇ ਸਦृਸ਼ੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਦੂਤ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਪੁਨਰ੍ਵਿਵਾਦਃ ਸਞ੍ਜਾਤੋ ਮਿਲਿਤਾ ਦੇਵਦਾਨਵਾਃ । ਯੁਦ੍ਧਾਰ੍ਥਮਾਗਤਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਸਮਾਜਃ ਸਮਜਾਯਤ
ਫਿਰ ਫਿਰਕਾ ਪੈ ਗਿਆ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਜੰਗ ਲਈ ਸਭਾ ਲੱਗ ਗਈ।
ਤਤ੍ਰਾਗਤਃ ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਾਮਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਨਿਵਾਰਯਾਮਾਸ ਮੁਖੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦਾਨ੍
ਉਥੇ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ ਤੇ ਚੈਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਆ ਗਏ। ਜਿਹੜੇ ਲੜਾਈ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਤਾਰਾਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਕਸ੍ਯਾਯਂ ਤਨਯਃ ਸ਼ੁਭੇ । ਸਤ੍ਯਂ ਵਦ ਵਰਾਰੋਹੇ ਯਥਾ ਕ੍ਲੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ, ਸੁਭਾਗਣੀ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਸੋਹਣੀਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਾਰੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।'
ਤਮੁਵਾਚਾਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗੀ ਲਜ੍ਜਮਾਨਾਪ੍ਯਧੋਮੁਖੀ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯੇਤਿ ਸ਼ਨੈਰਨ੍ਤਰ੍ਜਗਾਮ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਥੱਲੇ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ, ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਉਠੀ, 'ਇਹ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ,' ਤੇ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਔਰਤ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਜਗ੍ਰਾਹ ਤਂ ਸੁਤਂ ਸੋਮਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ । ਨਾਮ ਚਕ੍ਰੇ ਬੁਧ ਇਤਿ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਪੁਨਃ
ਚੰਦਰਮਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਬੁਧ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਯਯੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਕਂ ਧਾਮ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ । ਯਥਾਗਤਂ ਗਤਂ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਕੈਰ੍ਜਨੈਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਵਾਪਸ ਲੋਟ ਗਏ, ਤੇ ਸਾਰਾ ਜਥਾ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗਿਆ।
ਕਥਿਤੇਯਂ ਬੁਧੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਗੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਚ ਸੋਮਤਃ । ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਸਾਤ੍ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿਚ ਚੰਦਰਮਾ ਤੋਂ ਬੁਧ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਆਸ ਜੀ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਸੀ।
ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਤੁਤਿਃ ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਤਃ ਪੁਰੂਰਵਾ ਜਜ੍ਞੇ ਇਲਾਯਾਂ ਕਥਯਾਮਿ ਵਃ । ਬੁਧਪੁਤ੍ਰੋऽਤਿਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਯਜ੍ਞਕृਦ੍ਦਾਨਤਤ੍ਪਰਃ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਇਲਾ ਤੋਂ ਪੁਰੂਰਵਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਬੁਧ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਰਮੀ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਗ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਨਾਮ ਭੂਪਾਲਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਹਯਮਾਰੁਹ੍ਯ ਚਚਾਰ ਮृਗਯਾਂ ਵਨੇ
ਸੁਦ੍ਯੁਮਨਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਿੰਧ ਦੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਗਿਆ।
ਯੁਤਃ ਕਤਿਪਯਾਮਾਤ੍ਯੈਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਸ਼੍ਚਾਰੁਕੁਣ੍ਡਲਃ । ਧਨੁਰਾਜਗਵਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਬਾਣਸਙ੍ਘਂ ਤਥਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਹ ਕੁਝ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੀ, ਸੋਹਣੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਸਿੰਗ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅਜੀਬ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ।
ਸ ਭ੍ਰਮਂਸ੍ਤਦ੍ਵਨੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਹਨ੍ਯਮਾਨੋ ਰੁਰੂਨ੍ਮृਗਾਨ੍ । ਸ਼ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਸੂਕਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਖਡ੍ਗਾਂਸ਼੍ਚ ਗਵਯਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਹਰਣ, ਖਰਗੋਸ਼, ਸੂਰ, ਗੈਂਡੇ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼ਰਭਾਨ੍ਮਹਿषਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸਾਮ੍ਭਰਾਨ੍ਵਨਕੁਕ੍ਕੁਟਾਨ੍ । ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਮੇਧ੍ਯਾਨ੍ ਪਸ਼ੂਨ੍ ਰਾਜਾ ਕੁਮਾਰਵਨਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਉਹ ਸਰਭ, ਮੱਝਾਂ, ਸਾਂਭਰ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਕੁੱਕੜ ਵੀ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ।
ਮੇਰੋਰਧਸ੍ਤਲੇ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮਨ੍ਦਾਰਦ੍ਰੁਮਰਾਜਿਤਮ੍ । ਅਸ਼ੋਕਲਤਿਕਾਕੀਰ੍ਣਂ ਬਕੁਲੈਰਧਿਵਾਸਿਤਮ੍
ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਥਾਂ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਸ਼ੋਕ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਬਕੁਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸੀ।
ਸਾਲੈਸ੍ਤਾਲੈਸ੍ਤਮਾਲੈਸ਼੍ਚ ਚਮ੍ਪਕੈਃ ਪਨਸੈਸ੍ਤਥਾ । ਆਮ੍ਰੈਰ੍ਨੀਪੈਰ੍ਮਧੂਕੈਸ਼੍ਚ ਮਾਧਵੀਮਣ੍ਡਪਾਵृਤਮ੍
ਉਥੇ ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ, ਚੰਪਾ, ਫਣਸ, ਆੰਬ, ਨੀਪ ਤੇ ਮਹੂਏ ਦੇ ਰੁੱਖ ਸਨ, ਤੇ ਮਾਧਵੀ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਛਪੜ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਦਾਡਿਮੈਰ੍ਨਾਰਿਕੇਲੈਸ਼੍ਚ ਕਦਲੀਖਣ੍ਡਮਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਯੂਥਿਕਾਮਾਲਤੀਕੁਨ੍ਦਪੁष੍ਪਵਲ੍ਲੀਸਮਾਵृਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਦਾਡੂ, ਨਾਰੀਅਲ ਤੇ ਕੇਲਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਜਾਸੂਮ, ਮਾਲਤੀ ਤੇ ਕੁੰਦ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਂਸਕਾਰਣ੍ਡਵਾਕੀਰ੍ਣਂ ਕੀਚਕਧ੍ਵਨਿਨਾਦਿਤਮ੍ । ਭ੍ਰਮਰਾਲਿਰੁਤਾਰਾਮਂ ਵਨਂ ਸਰ੍ਵਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਉਹ ਜੰਗਲ ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕੀਚਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਭੰਵਰੇ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤੋ ਰਾਜਾ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸੇਵਕੈਰ੍ਵृਤਃ । ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਸੁਪੁष੍ਪਿਤਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕੋਕਿਲਾਰਾਵਮਣ੍ਡਿਤਾਨ੍
ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸੁਦ੍ਯੁਮਨਾ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਕੋਇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਮਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮਾਪ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਤਤਃ । ਅਸ਼੍ਵੋऽਪਿ ਵਡਵਾ ਜਾਤਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟਃ ਸ ਭੂਪਤਿਃ
ਜਦ ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸਦਾ ਘੋੜਾ ਵੀ ਘੋੜੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ।
ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਰ੍ਤਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਦੁਃਖਂ ਬਹੁਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਲਜ੍ਜਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
'ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ?' ਸੋਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਸੁਦ੍ਯੁਮਨਾ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕਥਂ ਯਾਮਿ ਗृਹਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਸਂਯੁਤਃ । ਕਥਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਕੇਨ ਵਾ ਵਞ੍ਚਿਤੋ ਹ੍ਯਹਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਇਸ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਘਰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ? ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਹਾਲਤ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਈ?
ऋषਯ ਊਚੁਃ ਸੂਤਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਯਲ੍ਲੋਮਹਰ੍षਣ । ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੋ ਭੂਪਤਿਰ੍ਦੇਵਸਨ੍ਨਿਭਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਸੁਦਯੁਮਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ।
ਕਿਂ ਤਤ੍ਕਾਰਣਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਵਨੇ ਤਤ੍ਰ ਮਨੋਹਰੇ । ਕਿਂ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਚ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਵਦ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਇਹ ਸਬਬ ਕੀ ਸੀ? ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਸਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ। ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਸਾਰਾ ਵਿਰਵਾ ਸੁਣਾਓ ਜੀ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਏਕਦਾ ਗਿਰਿਸ਼ਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮृषਯਃ ਸਨਕਾਦਯਃ । ਦਿਸ਼ੋ ਵਿਤਿਮਿਰਾਭਾਸਾਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਃ ਸਮੁਪਾਗਮਨ੍
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਕ ਵਾਰੀ ਸਨਕ ਆਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ। ਉਹ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।