ਸ਼੍ਰੀਦੁਰ੍ਗਾਦੇਵ੍ਯੈ ਨਮਃ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਦੇਵੀਭਾਗਵਤਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਸृष੍ਟੀ ਯਾ ਸਰ੍ਗਰੂਪਾ ਜਗਦਵਨਵਿਧੌ ਪਾਲਿਨੀ ਯਾ ਚ ਰੌਦ੍ਰੀ ਸਂਹਾਰੇ ਚਾਪਿ ਯਸ੍ਯਾ ਜਗਦਿਦਮਖਿਲਂ ਕ੍ਰੀਡਨਂ ਯਾऽਪਰਾਖ੍ਯਾ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀ ਮਧ੍ਯਮਾऽਥੋ ਤਦਨੁ ਭਗਵਤੀ ਵੈਖਰੀਵਰ੍ਣਰੂਪਾ ਸਾऽਸ੍ਮਦ੍ਵਾਚਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਵਿਧਿਹਰਿਗਿਰਿਸ਼ਾਰਾਧਿਤਾऽਲਙ੍ਕਰੋਤੁ
ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਹ ਮਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਣ ਵਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸੰਘਰਸ਼ ਵੇਲੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਜਗਤ ਸਿਰਫ ਖੇਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਪਰਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਪਛਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਪਸ਼੍ਯੰਤ, ਮੱਧਮਾ, ਫਿਰ ਵੈਖਰੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਬਣ ਕੇ ਬੋਲਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਮਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ, ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਕਰੇ।
ਨਾਰਾਯਣਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਨਰਂ ਚੈਵ ਨਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦੇਵੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਤਤੋ ਜਯਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਨਾਰਾਇਣ, ਉੱਚੇ ਮਨੁੱਖ ਨਰ, ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ। ਸੂਤ ਜੀਵ ਸਮਾ ਬਹ੍ਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯਸੀਹ ਨਃ । ਕਥਾ ਮਨੋਹਰਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਸਸ਼ਿष੍ਯ ਮਹਾਮਤੇ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਚਿਰਜੀਵੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੋ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਚੇਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਓ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚਰਿਤਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਅਵਤਾਰ ਕਥੋਪੇਤਮਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਭਕ੍ਤਿਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿਤਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਭਸ੍ਮਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਯੋਸ੍ਤਥਾ । ਸੇਤਿਹਾਸਂ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤਵ ਮੁਖਾਮ੍ਬੁਜਾਤ੍
ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਚਰਿਤਰ, ਭਸਮ ਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਦੇ ਮਹੱਤਵ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਮਹਾਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਸੁਣ ਲਏ ਹਨ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਃ ਪਾਵਨਾਤ੍ਪਾਵਨਂ ਪਰਮ੍ । ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਨॄਣਾਮਨਾਯਾਸੇਨ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗੱਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਹਾਭਾਗ ਯੇਨ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ । ਕਲਾਵਪਿ ਵਰਂ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਃ ਸਂਸ਼ਯਚ੍ਛਿਦਮ੍
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਸੱਚ ਦੱਸੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਫਲਤਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੀ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੇ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ । ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਯਤ੍ਸਾਰਂ ਤੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਸ਼ੇषਤਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਨਿੱਕਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਤਾਵਦ੍ਗਰ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ । ਯਾਵਨ੍ਨ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦੇਵੀਭਾਗਵਤਂ ਨਰੈਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਤੀਰਥ, ਪੁਰਾਣ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਲੀ ਗੂੰਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਤ੍ਪਾਪਾਟਵੀ ਨॄਣਾਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਦਾऽਦਭ੍ਰਕਣ੍ਟਕਾ । ਯਾਵਨ੍ਨ ਪਰਸ਼ੁਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੇਵੀਭਾਗਵਤਾਭਿਧਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਨਾਂ ਦੀ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤਦ ਤੱਕ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕੰਟੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਵਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਵਹਂ ਨॄਣਾਮੁਪਸਰ੍ਗਮਹਾਤਮਃ । ਯਾਵਨ੍ਨੈਵੋਦਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੇਵੀਭਾਗਵਤੋष੍ਣਗੁਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਨੇਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ। ਸੂਤ ਸੂਤ ਮਹਾਭਾਗ ਵਦ ਨੋ ਵਦਤਾਂਵਰ । ਕੀਦृਸ਼ਂ ਤਤ੍ਪੁਰਾਯਣਂ ਹਿ ਵਿਧਿਸ੍ਤਚ੍ਛ੍ਰਵਣੇ ਚ ਕਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸੂਤ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ—ਉਹ ਪਾਠ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀ ਹੈ?
ਕਤਿਭਿਰ੍ਵਾਸਰੈਰੇਤਚ੍ਛ੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਕਿਂ ਚ ਪੂਜਨਮ੍ । ਕੈਰ੍ਮਾਨਵੈਃ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਾਨ੍ਕਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਇਹ ਪਾਠ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪੂਜਨ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ? ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ?
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਵਿष੍ਣੋਰਂਸ਼ੋ ਮੁਨਿਰ੍ਜਾਤਃ ਸਤ੍ਯਵਤ੍ਯਾਂ ਪਰਾਸ਼ਰਾਤ੍ । ਵਿਭਜ੍ਯ ਵੇਦਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰਃ ਸ਼ਿष੍ਯਾਨਧ੍ਯਾਪਯਤ੍ਪੁਰਾ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਮੁਨੀ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਤੋਂ ਪਰਾਸ਼ਰ ਰਾਹੀਂ ਜਨਮੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਵ੍ਰਾਤ੍ਯਾਨਾਂ ਦ੍ਵਿਜਬਨ੍ਧੂਨਾਂ ਵੇਦੇष੍ਵਨਧਿਕਾਰਿਣਾਮ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਦੁਰ੍ਮੇਧਸਾਂ ਨॄਣਾਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨਂ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਬਾਹਰਲੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਪਰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਔਰਤਾਂ, ਮੰਦੇ ਬੁੱਧ ਵਾਲੇ ਤੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖ—ਇਹ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਵਿਚਾਰ੍ਯੈਤਤ੍ਤੁ ਮਨਸਾ ਭਗਵਾਨ੍ਬਾਦਰਾਯਣਃ । ਪੁਰਾਣਂ ਸਂਹਿਤਾਂ ਦਧ੍ਯੌ ਤੇषਾਂ ਧਰ੍ਮਵਿਧਿਤ੍ਸਯਾ
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਬਾਦਰਾਯਣ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ ਬਣਾਈ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਮੁਨਿਃ । ਮਾਮੇਵਾਧ੍ਯਾਪਯਾਮਾਸ ਭਾਰਤਾਖ੍ਯਾਨਮੇਵ ਚ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਅੱਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣ ਰਚੇ ਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਏ, ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤ ਨਾਮਕ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ।
ਦੇਵੀਭਾਗਵਤਂ ਤਤ੍ਰ ਪੁਰਾਣਂ ਭੋਗਮੋਕ੍ਸ਼ਦਮ੍ । ਸ੍ਵਯਂ ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਵਯਾਮਾਸ ਜਨਮੇਜਯਭੂਪਤਿਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਸ੍ਯ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਤਕ੍ਸ਼ਕਾਹਿਨਾ । ਸਂਦष੍ਟਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯੈ ਰਾਜ੍ਞਾ ਭਾਗਵਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਸਨ, ਉਹ ਤਕਸ਼ਕ ਸੱਪ ਵਲੋਂ ਡੱਸੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ।
ਨਵਭਿਰ੍ਦਿਵਸੈ: ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਮੁਖਾਮ੍ਬੁਜਾਤ੍ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਾਤਰਂ ਦੇਵੀਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਨੌਂ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਕੰਠੋਂ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣੀ।
ਨਵਾਹ ਯਜ੍ਞੇ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣੇ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਦਪਿ ਭੂਪਤਿਃ । ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਧਰੋ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸਾਲੋਕ੍ਯਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਗਾਤ੍
ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਵਾਲਾ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਵੀ, ਓਸੇ ਸਮੇਂ, ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਪਿਤੁਰ੍ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਗਤਿ ਰਾਜਾ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਜਨਮੇਜਯਃ । ਵ੍ਯਾਸਂ ਮੁਨਿਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਪਰਾਂ ਮੁਦਮਵਾਪ ਹ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਗਤੀ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਸ ਮੁਨੀ ਦੀ ਉੱਚੀ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮਂ ਪਰਮ੍ । ਦੇਵੀਭਾਗਵਤਂ ਨਾਮ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਮੋਕ੍ਸ਼ਦਮ੍
ਅੱਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਉੱਚਾ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, 'ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ' ਪੁਰਾਣ ਹੈ।
ਯੇ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਭਾਗਵਤੀਂ ਕਥਾਮ੍ । ਤੇषਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਨ ਦੂਰਸ੍ਥਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸੇਵ੍ਯਾ ਸਦਾ ਨृਭਿਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਿਧੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਿਨਮਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤਦਰ੍ਧਂ ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮੇਵ ਵਾ । ਯੇ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਨਰਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨ ਤੇषਾਂ ਦੁਰ੍ਗਤਿਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ॥ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਰ੍ਵਦਾਨੇषੁ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ । ਸਕृਤ੍ਪੁਰਾਣਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ
ਚਾਹੇ ਅੱਧਾ ਦਿਨ, ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ, ਇਕ ਮੁਹੂਰਤ ਜਾਂ ਇਕ ਪਲ ਹੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣ ਲੈਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮਾੜੀ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ, ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕृਤਾ ਦੋ ਬਹਵੋ ਧਰ੍ਮਾਃ ਕਲੌ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੁ ਕੇਵਲਮ੍ । ਪੁਰਾਣਸ਼੍ਰਵਣਾਦਨ੍ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਨਾਪਰੋ ਨृਣਾਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਕੰਮ ਹੋਏ, ਪਰ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਸਿਰਫ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਧਰ੍ਮਾਚਾਰਵਿਹੀਨਾਨਾਂ ਕਲਾਵਲ੍ਪਾਯੁषਾਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਵ੍ਯਾਸੋ ਹਿਤਾਯ ਵਿਦਧੇ ਪੁਰਾਣਾਖ੍ਯਂ ਸੁਧਾਰਸਮ੍
ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚੰਗਾ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਮਰ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣ ਰੂਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣਾਇਆ।
ਸੁਧਾਂ ਪਿਬਨ੍ਨੇਕ ਏਵ ਨਰਃ ਸ੍ਯਾਦਜਰਾਮਰਃ । ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਕਥਾਮृਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕੁਲਮੇਵਾਜਰਾਮਰਮ੍
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਨਾਲ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਅਜਰ ਤੇ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਰੂਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਖਾਨਦਾਨ ਅਜਰ ਤੇ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸਾਨਾਂ ਨਿਯਮੋ ਨਾਤ੍ਰ ਦਿਨਾਨਾਂ ਨਿਯਮੋऽਪਿ ਨ । ਸਦਾ ਸੇਵ੍ਯਂ ਸਦਾ ਸੇਵ੍ਯਂ ਦੇਵੀਭਾਗਵਤਂ ਨਰੈਃ
ਇੱਥੇ ਨਾ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਦਿਨਾਂ ਦੀ। ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹਰ ਵੇਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਸ਼੍ਵਿਨੇ ਮਧੁਮਾਸੇ ਵਾ ਤਪੋਮਾਸੇ ਸ਼ੁਚੌ ਤਥਾ । ਚਤੁਰ੍षੁ ਨਵਰਾਤ੍ਰੇषੁ ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍ਫਲਦਾਯਕਮ੍
ਆਸ਼ਵਿਨ, ਮਧੁ ਜਾਂ ਤਪਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਾਰ ਨਵਰਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।