ੴ ਸਰ੍ਵਚੈਤਨ੍ਯਰੂਪਾਂ ਤਾਂ ਆਦ੍ਯਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਚ ਧੀਮਹਿ । ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਯਾ ਨਃ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍
ਓਮ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਆਦਿ ਗਿਆਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਚੇਤਨ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਵੇ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ - ਸੂਤ ਸੂਤ ਮਹਾਭਾਗ ਧਨ੍ਯੋऽਸਿ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਯਦਧੀਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪੁਰਾਣਸਂਹਿਤਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਸੂਤ ਜੀ, ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਹਿਤਾ ਪੂਰੀ ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕृष੍ਣੇਨ ਮੁਨਿਨਾਨਘ । ਕਥਿਤਾਨਿ ਸੁਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਪਠਿਤਾਨਿ ਤ੍ਵਯਾਨਘ
ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣੇ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸੁਣਾਏ; ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰਾਣੇ ਪੜ੍ਹੇ ਤੇ ਸੁਣਾਏ ਹਨ।
ਪਞ੍ਚਲਕ੍ਸ਼ਣਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਸਰਹਸ੍ਯਾਨਿ ਮਾਨਦ । ਤ੍ਵਯਾ ਜ੍ਞਾਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵ੍ਯਾਸਾਤ੍ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਾਤ੍
ਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਪੰਜ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤੂੰ ਸਤਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਲਏ ਹਨ।
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਪੁਣ੍ਯਯੋਗੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਲਿਦੋषਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਸਾਡੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਤੂੰ ਇਸ ਉੱਤਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਸਮਾਜੋऽਯਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਹਿ ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮੋऽਸ੍ਤਿ ਪੁਣ੍ਯਦਾਮ੍ । ਪੁਰਾਣਸਂਹਿਤਾਂ ਸੂਤ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤ੍ਵਂ ਨਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਇਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ, ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਸੂਤ ਜੀ, ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ ਸੁਣਾਓ।
ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰ੍ਭਵ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਤਾਪਤ੍ਰਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਕਥਯਾਦ੍ਯ ਮਹਾਭਾਗ ਪੁਰਾਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮ੍ਮਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇਂ। ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਅੱਜ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਥਾ ਕਰ।
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਯੁਤਾਃ ਸੂਤ ਨਰਾਃ ਸ੍ਵਾਦਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ । ਨ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਵਞ੍ਚਿਤਾ ਵਿਧਿਨਾ ਹਿ ਤੇ
ਸੂਤ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਕੰਨ ਤੇ ਹੋਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਸੁਆਦ ਦੀ ਪਰਖ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ; ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸਮਤ ਵੱਲੋਂ ਠੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਜਿਹ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਹ੍ਲਾਦਃ षਡ੍ਰਸੈਃ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ । ਤਥਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਹ੍ਲਾਦੋ ਵਚੋਭਿਃ ਸੁਧਿਯਾਂ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਜੀਭ ਨੂੰ ਛੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਕੰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਅਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਃ ਫਣਿਨਃ ਕਾਮਂ ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ਨਭੋਗੁਣੈਃ । ਸਕਰ੍ਣਾ ਯੇ ਨ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤੇऽਪ੍ਯਕਰ੍ਣਾਃ ਕਥਂ ਨ ਚ
ਸੱਪਾਂ ਕੋਲ ਕੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਧੁਨੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮਗਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੰਨ ਹਨ ਪਰ ਸੁਣਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਕੰਨ-ਰਹਿਤ ਹੀ ਹਨ।
ਅਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸੌਮ੍ਯ ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮਾਃ ਸਮਾਹਿਤਾਃ । ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕਲਿਭਯਾਰ੍ਦਿਤਾਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੁਜਾਤੀ ਇੱਥੇ, ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ।
ਯੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਕਾਲਾਤਿਵਾਹਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਵ੍ਯਸਨੈਰਿਹ ਮੂਰ੍ਖਾਣਾਂ ਬੁਧਾਨਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਚਿਨ੍ਤਨੈਃ
ਕਾਲ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਹਨ: ਮੂਰਖਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਨ ਰਾਹੀਂ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਪਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਜਲ੍ਪਵਾਦਯੁਤਾਨਿ ਚ । ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਵਿਤਾਣ੍ਡਾਚ੍ਛਲਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਗਰ੍ਵਾਮਰ੍षਕਰਾਣਿ ਚ । ਨਾਨਾਰ੍ਥਵਾਦਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਹੇਤੁਮਨ੍ਤਿ ਬृਹਨ੍ਤਿ ਚ
ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਗੱਲਬਾਤ ਤੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ; ਪੁਰਾਣੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਵਿਚਾਰ-ਵਾਦ, ਚਲਾਕੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਤ, ਤਰਕ ਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਤਤ੍ਰ ਵੇਦਾਨ੍ਤਂ ਮੀਮਾਂਸਾ ਰਾਜਸਂ ਮਤਮ੍ । ਤਾਮਸਂ ਨ੍ਯਾਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਹੇਤੁਵਾਦਾਭਿਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੇਦਾਂਤ ਸਾਤਵਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੀਮਾਂਸਾ ਰਾਜਸਿਕ ਹੈ, ਤੇ ਨਿਆਯ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਜੋ ਤਰਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਤਾਮਸਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥੈਵ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਨਿ ਕਥਾਨਕੈਃ । ਕਥਿਤਾਨਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸੌਮ੍ਯ ਪਞ੍ਚਲਕ੍ਸ਼ਣਵਨ੍ਤਿ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਉਹ ਪੰਜ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵੀ ਕਥਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ।
ਤਤ੍ਰ ਭਾਗਵਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਵੇਦਸਮ੍ਮਿਤਮ੍ । ਕਥਿਤਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ ਪੰਜਵਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਪੂਰੇ ਲਕੜੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕਥਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਦ੍ਦੇਸ਼ਮਤ੍ਰੇਣ ਤਦਾ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਕਾਮਦਂ ਧਰ੍ਮਦਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਹੈ; ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਰਮ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਤਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਪੁਰਾਣੋਤ੍ਤਮਮਾਦਰਾਤ੍ । ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਵ੍ਯਂ ਭਾਗਵਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਹੁਣ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਥਾ ਕਰ; ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੁਜਾਤੀ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਭਾਗਵਤ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਜਾਨਾਸਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਪੌਰਾਣੀਂ ਸਂਹਿਤਾਂ ਕਿਲ । ਕृष੍ਣੋਕ੍ਤਾਂ ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਤੂੰ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਸੰਹਿਤਾ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਹੀ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸਤਵ ਗੁਣ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
ਸ਼੍ਰੁਤਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਾਨ੍ਨਿਃਸृਤਾਨਿ ਚ । ਨੈਵ ਤृਪ੍ਤਿਂ ਵ੍ਰਜਾਮੋऽਦ੍ਯ ਸੁਧਾਪਾਨੇऽਮਰਾ ਯਥਾ
ਹੋਰ ਉਪਦੇਸ਼, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸੁਣੇ ਤੇ ਨਿਕਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਧਿਕ੍ਸੁਧਾਂ ਪਿਬਤਾਂ ਸੂਤ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਨੈਵ ਕਦਾਚਨ । ਪਿਬਨ੍ਭਾਗਵਤਂ ਸਦ੍ਯੋ ਨਰੋ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਸਙ੍ਕਟਾਤ੍
ਸੂਤ ਜੀ, ਉਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਧਿਕਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਪੀ ਕੇ ਵੀ ਕਦੇ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਪਰ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ ਪੀ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਧਾਪਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਤ੍ ਕृਤਾ ਯਜ੍ਞਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਨ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਧਿਗਚ੍ਛਾਮਃ ਸੂਤ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਵਯਮ੍
ਸੂਤਾ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਮਖਾਨਾਂ ਹਿ ਫਲਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਪ੍ਰਚ੍ਯਵਨਂ ਪੁਨਃ । ਏਵਂ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇऽਸ੍ਮ੍ਨਿਨ੍ ਭ੍ਰਮਣਂ ਚ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍
ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਸਵਰਗ ਹੈ, ਪਰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਥੱਲੇ ਆਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਰੁਕਣ ਵਾਲਾ ਭਟਕਣਾ ਨਹੀਂ।
ਵਿਨਾ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਨੈਵ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਕਦਾਚਨ । ਭ੍ਰਮਤਾਂ ਕਾਲਚਕ੍ਰੇऽਤ੍ਰ ਨਰਾਣਾਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤ੍ਮਕੇ
ਹੇ ਸਰਵਜਨ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਅਤਃ ਸਰ੍ਵਰਸੋਪੇਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਭਾਗਵਤਂ ਵਦ । ਪਾਵਨਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਸਦਾ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਭਾਗਵਤ ਸੁਣਾਓ ਜੋ ਹਰ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰਨ੍ਥਸਂਖ੍ਯਾਵਿषਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਧਨ੍ਯੋऽਹਮਤਿਭਾਗ੍ਯੋऽਹਂ ਪਾਵਿਤੋऽਹਂ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਸੁਮਹਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁਰਾਣਂ ਵੇਦਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਪੁਰਾਣ ਪੁੱਛਿਆ ਜੋ ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਤਦਹਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਰ੍ਥਸਮ੍ਮਤਮ੍ । ਰਹਸ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਾਗਮਾਨਾਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਆਗਮਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਾਜ ਹੈ।
ਨਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਪਦਪਙ੍ਕਜਂ ਸੁਲਲਿਤਂ ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਯੋਗਿਨਾਂ ॥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯੈਰਪਿ ਸੇਵਿਤਂ ਸ੍ਤੁਤਿਪਰੈਰ੍ਧ੍ਯੇਯਂ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਸਦਾ । ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਸਵਿਸ੍ਤਰਂ ਬਹੁਰਸਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਪੁਰਾਣੋਤ੍ਤਮਂ
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਮੁਨੀਸ਼ਵਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਾ ਵਿਦ੍ਯੇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪਥੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਦਾਦ੍ਯਾ ਪਰਾ ॥ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾ ਭਵਬਨ੍ਧਛਿਤ੍ਤਿਨਿਪੁਣਾ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ਯੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ । ਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਾ ਸੁਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਧ੍ਯਾਨਾਸ੍ਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪਿਤਾ
ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਵੈਦਿਕ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ 'ਗਿਆਨ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਆਦਿ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਮਲਿਨ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀ, ਪਰ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰਾਂ ਵਲੋਂ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਈ ਗਈ।
ਸृष੍ਟ੍ਵਾਖਿਲਂ ਜਗਦਿਦਂ ਸਦਸਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਯਾ ਤ੍ਰਿਗੁਣਯਾ ਪਰਿਪਾਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍ । ਸਂਹृਤ੍ਯ ਕਲ੍ਪਸਮਯੇ ਰਮਤੇ ਤਥੈਕਾ ਤਾਂ ਸਰ੍ਵਵਿਸ਼੍ਵਜਨਨੀਂ ਮਨਸਾ ਸ੍ਮਰਾਮਿ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ, ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ; ਕਲਪ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕੱਲੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।