ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਕਮਸ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਕਮਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ—ਵਸੁਦੇਵ—ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੈਦਖ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਰਹੇ, ਜਦਕਿ ਕਮਸ ਨੇ ਹਰ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਪੁੱਤ੍ਰ ਜੰਮਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਠੁਰਤਾ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਕੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਦੀ ਸੀ, ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਤ-ਦਿਨ ਤਰਸਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਗਰਗ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ। ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਤੁਸੀਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਗਰਗ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਦਇਆ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਸਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਵਸੁਦੇਵ, ਸੁਣੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਉਪਾਏ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਭਗਵਤੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਮਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਭ ਸੁਖ ਮਿਲਣਗੇ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ, ਹਰੇਕ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਕੇ, ਗਰਗ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਥਾਂ ਤੇ ਚੰਡਿਕਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ। ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਓ।" ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਰਗ ਮੁਨੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਵਸੁਦੇਵ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਰਗ ਮੁਨੀ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਤੁਰ ਪਏ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਵਤੀ ਦੀ ਭਾਵਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਪੂਜਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ, ਤਦ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੋਈ, "ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ। ਤੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, "ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹੀ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੇ। ਕਮਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਵਸੁਦੇਵ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੂੰ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਛੱਡ ਆਉਣਗੇ। ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲਿਆ ਕੇ, ਕਮਸ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਉਹ ਬਚ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਹ ਕੁੜੀ, ਉਸਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਵੇਗੀ ਅਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਿਰਿਆ ਕਰੇਗੀ।" ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਰਗ ਮੁਨੀ ਨੇ ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੇ ਗਰਗ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮੁਖਾਰਬਿੰਦ ਤੋਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰੋ। ਮੇਰੇ ਸੁਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਗਰ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹੋ। ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਆਰੰਭੀ। ਕਥਾ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੌ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਦੇਵੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਾਠਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਸਕੰਧ ਤੋਂ, ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਮੁਖਾਰਬਿੰਦ ਤੋਂ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਕਥਾ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੁਣੀ। ਨੌਵੇਂ ਦਿਨ, ਜਦ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਚਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਾਮ੍ਬਵੰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਮ੍ਬਵੰਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਘਾਤਾਂ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਵਾਪਸ ਪਾਈ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਪਨੇ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਘੁਕੁਲ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਹੀ ਰਾਮ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਸਮੇਤ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋ। ਮੇਰਾ ਅਪਰਾਧ ਮਾਫ ਕਰੋ, ਪ੍ਰਭੂ। ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਸ ਹਾਂ।" ਜਾਮ੍ਬਵੰਤ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਗਤਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰੀਛਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸਯਮੰਤਕ ਮਣਿ ਲਈ ਆਏ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਥ, ਜਾਮ੍ਬਵੰਤ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਜਾਮ੍ਬਵਤੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਣਿ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਜਾਮ੍ਬਵਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ, ਮਣਿ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਅਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਦੁਆਰਕਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਰੀ, ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਮਣਿ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਦੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਪਰਮ ਸੁਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਦੀ ਇਸ ਮਹਿਮਾ-ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰਿਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਹ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਸੁਣੋ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।