ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦੋ ਦਾਨਵ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਨਸਾਨ ਚਾਹੇ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ। ਫਿਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਮਾਣ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮੌਤ ਕਿਵੇਂ ਚਾਹ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਾਲੀ ਮੋਹਕਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ, ਜੋ ਆਪ ਅਥਾਹ ਹਨ ਤੇ ਜੋਗ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦੋ ਦਾਨਵ ਨਾਸ ਹੋਣ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾ ਮਾਇਆ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋ। ਹੇ ਆਦਿ ਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਚੰਡਿਕਾ, ਤੁਸੀਂ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਮੰਗਲਮਈ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੂਪ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਤੁਸੀਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂ ਨਿਰਗੁਣ, ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਮ ਤਾਂ ਗਿਣਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਜਾਗ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਹੀਂ ਜਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀਆਂ ਛੇਈਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅੰਦਰ ਸਮੇਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਜਾਗਿਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਜੰਗਾਂ ਲੜ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤਾ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦਾਨਵ ਨਹੀਂ ਥੱਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਅਹੰਕਾਰੀ ਦਾਨਵ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਆਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ਰਨ ਦੈਨ ਵਾਲੀ। ਮਾਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਦਦ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਜੰਗ ਕਰ ਕੇ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਦੋ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਉੱਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਏ ਹਨ—ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਹੇ ਹਰੀ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੁਸੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪ ਜੰਗ ਕਰੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮਹਾਬਲੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਛਲ ਨਾਲ ਮਾਰੋ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿਆਂਗੀ।" "ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭੁੱਲੇ ਹੋਣ, ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰੋ।" ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ, ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਬਲੀ ਦਾਨਵ, ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਆ, ਆ, ਹੇ ਚਤੁਰਭੁਜ! ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰ!" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੱਤ-ਹਾਰ ਤਾਂ ਭਾਗ ਤੇ ਨਸੀਬ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਭਾਗ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨ ਹੀ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਈ ਦੈਤ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਜੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਨੇ ਮਹਾਬਲੀ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬੜਾ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੱਕੇ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ—ਹਰੀ ਨੇ—ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ। ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਤਾਮਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉੱਚਾ ਹੱਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿਰਛੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮੋਹ ਦੇ ਤੀਰ ਸੱਟ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੋਹਕਾ ਨਜ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ 'ਤੇ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਭੁੱਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਇਹ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰਦੇ ਰਹੇ, ਜੋ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਰੀ ਨੇ ਵੀ ਦੇਖ ਲਿਆ ਕਿ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੱਸ ਕੇ, ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਬਾਦਲਾਂ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਵੀਰੋ, ਮੰਗੋ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਕਈ ਦਾਨਵ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਅਦੁੱਤੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਮਹਾਬਲੀਓ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੁਸੀਂ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।" ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਣੀ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਮਾਇਆ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਹਰੀ, ਅਸੀਂ ਮੰਗਤੇ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਦੇਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦੇ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ।" "ਤੂੰ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜੋ ਤੇਰਾ ਮਨ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਇਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਅੱਜ ਇਹੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ; ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਵੋਗੇ।" ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਦਾਨਵ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ; ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਛਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉੱਠੇ ਰਹੇ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਦਾਨਵ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਜਮੀਨ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਹਰੀ, ਜੋ ਵਰ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੂੰ ਸੱਚਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਾਨੂੰ ਉਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਵਰ ਦੇ।