ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਆਪਣਾ ਹਾਲ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਵੀ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਨ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸ਼ਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਂ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਉ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਉ—ਹੁਣ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰੋ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਜੋ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਹਰੀ ਜਾਂ ਹਰ ਦਾ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੰਦੇ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਮਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਸਾਫ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਹਾਇ ਪਏ ਹਨ।” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਜੰਮੀ, ਉਹ ਵੀ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਰਨ ਜਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹੈ। ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਗਵਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸੁਤਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਵੀ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਜਗਾ ਸਕੇ।” ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਗਤ-ਜਨਨੀ ਤੇ ਕਾਮਧੇਨੂ ਵਾਂਗੂ ਜਾਣ ਕੇ, ਦਿਲੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।” ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, “ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ, ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਦੇ ਸਨ? ਸਭ ਕੁਝ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਤਾ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵੀ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ, ਸਮੂਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੋ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੀ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਦਾਕਾਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।” ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਛਿਆ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਹਾਇ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਸਭ ਦੀ ਰਛਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋ; ਮਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚਾਹੋ, ਉਹੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੋ।” ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਭਗਵਤੀ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰੱਖੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਚੁੱਪੀ ਛੱਡ ਦਿਉ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਕਿਉਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹਨ? ਜਾਂ, ਭਵਾਨੀ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੋ?” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅਚੰਭੇਕਾਰ ਕੰਮ ਸਮਝ ਲਏ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਰਚ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੀ ਹੋ। ਐਸੇ ਹੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੋ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੋ—ਭਵਾਨੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ?” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਮਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚਾਹੋ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਉ; ਹੇ ਜਗਤ-ਜਨਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਹੁਣ ਇਹ ਰਾਖਿਆ ਅਸੁਰ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਉਸ ਦੀ ਹੈ।” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਉਠੋ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਅਚੰਭੇਕਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰੋ; ਚਾਹੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਉ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ, ਤੁਹਾਡੀ ਲੀਲਾ ਵਿਚ। ਜਾਂ, ਜੇ ਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਗਾ ਦਿਉ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।” ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਣ ’ਤੇ, ਤਮੋਗੁਣੀ ਦੇਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਅਤੁੱਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਯੋਗ-ਨੀਂਦਰਾ ਉਥੋਂ ਚਲੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਅਸੁਰ ਨਾਸ ਹੋ ਸਕਣ।” ਜਦੋਂ ਜਨਾਰਦਨ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਿਲਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਸਦਾ ਤੋਂ ਹੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵੇਦ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ—ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਦੇਵਤਾ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਹਨ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਪੂਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਸਮੇਂ ਆਉਣ ’ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਹੀ ਇੱਥੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇਹ ਇਕ ਹੀ ਰੂਪ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਹਨ: ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਮਹੇਸ਼, ਜੋ ਰਜ, ਸਤ, ਤੇ ਤਮ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਸਾਧਨ ਹਨ।” ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ—ਮਾਧਵ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਆਦਿ-ਦੇਵ, ਜਗਤ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ; ਫਿਰ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਵੇਂ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਯੋਗ-ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਅਸ਼ਕਤ ਹੋ ਗਏ?” ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਰੁਕ ਗਏ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਜੀਵਤ ਸਨ? ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਅਚੰਭਾ ਹੈ, ਦੱਸੋ ਸੱਚੀ ਗੱਲ। ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਏ? ਉਹ ਕਿਥੋਂ ਆਈ, ਉਹਦੀ ਤਾਕਤ ਕੀ ਹੈ, ਉਹਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ।” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਚਾਰਯ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸਤ, ਚਿਤ, ਆਨੰਦ ਹੈ—ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ, ਰਚਤਾ, ਨਿਰਲੇਪ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ?” ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ; ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ, ਸੂਤ ਜੀ, ਜੋ ਵਿਆਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋ।” ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਚਲ, ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਕੌਣ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇ enna ਤਕ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ, ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਹੈਰਾਨ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਤੇ ਕਪਿਲ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਹਨ; ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕੋ, ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ?” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਰਛਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਉਪਜਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਲੋਕ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।” “ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਮਹਾਦੇਵ, ਸ਼ੰਕਰ, ਚੰਦ੍ਰ-ਕਿਰਟੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੰਜ ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਬਲਿਦਾਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਪੰਜ-ਮੁਖੀ, ਅੱਧੀ ਦੇਹ ਗੌਰੀ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਕੈਲਾਸ ’ਚ ਵੱਸਦੇ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਭੂਤ-ਗਣਾਂ ਨਾਲ, ਡਕਸ਼ ਦਾ ਯਜਨ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।” “ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਵੀ ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ, ਹਰ ਦਿਨ, ਤੇ ਦੁਪਿਹਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ; ਉਹ ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਵੱਡੀ ਜਾਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ; ਇੰਦਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਵੀ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।” “ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੱਚੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮੰਨਦੇ ਹਨ: ਪ੍ਰਤੱਖ, ਅਨੁਮਾਨ, ਤੇ ਸ਼ਬਦ। ਕੁਝ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੁਲਨਾ ਸਮੇਤ; ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਪਪੱਤੀ ਸਮੇਤ। ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀਆਂ ਸੱਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।” ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਇੱਥੇ ਤਰਕ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਰਾਹੀਂ, ਤੇ ਪੱਕੇ ਤਰਕ ਨਾਲ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਜਾਂਚ ਕੇ।