ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਵੀ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਆਦਿ-ਦੇਵ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਮਾਲਿਕ, ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ। ਹੁਣ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ ਕਿ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਿਰ ਦੈਵੀ ਇਛਾ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ? ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਓ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤੱਬ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ।" ਇਕ ਵਾਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਦਾ-ਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇਵ ਥੱਕ ਗਏ। ਉਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕ ਕਮਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਥ ਵਿਚ ਤਣਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨੁਸ਼ ਗਲ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਏ। ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਵਿਧਾਨ ਕਰਕੇ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਨਾਲ, ਇਕ ਯਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੈਕੁੰਠ ਪੁੱਜੇ, ਜਿੱਥੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਿਕ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣਾ ਦੈਵੀ ਕੰਮ ਸਿੱਧ ਕਰ ਸਕਣ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਥੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਏ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਕਿ ਭਾਗਵਤ ਵਿਸ਼ਣੂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਹੋਸ਼ ਤੋਂ ਬੇਖ਼ਬਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਥੇ ਖੜੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਵਿਸ਼ਣੂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਰੁਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ? ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਸੋਚੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਨੀਂਦ ਟੁੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।" ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਨੀਂਦ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਯਜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਹੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆ।" ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਕ ਦੀਮਕ ਰਚਿਆ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਉਹ ਸਿਰਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਸੀ, ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਾ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਧਨੁਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਦੀ ਨੀਂਦ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਦਾ-ਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀਮਕ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਦੀਮਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਨੀਂਦ ਕਿਵੇਂ ਤੋੜਾਂ?" ਨੀਂਦ ਤੋੜਣਾ, ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣਾ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਮਾਂ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। "ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਖੋਹ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪਾਪ ਕਰਾਂ?" "ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁਆਰਥ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਖਾਵਾਂਗਾ," ਦੀਮਕ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਯਜਨ ਵਿਚੋਂ ਤੇਰਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿਆਂਗੇ—ਸੁਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਕਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜਗਾ।" "ਯਜਨ ਦੇ ਪਾਸ, ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਵਿੱਚੋਂ, ਤੇਰਾ ਹਿੱਸਾ ਪਵੇਗਾ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਅੰਸ਼ ਜਾਣ, ਤੇ ਕੰਮ ਤੁਰੰਤ ਕਰ।" ਸੂਤ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੀਮਕ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਚੱਟ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਤੂ ਖੁਲ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤੰਤੂ ਖੁਲ੍ਹੀ, ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਸਿਰਾ ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰ ਗਿਆ, ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਭੈਬੀਤ ਹੋ ਗਏ। ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਕੰਬ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਹਿੱਲ ਗਈ, ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਜਲ-ਚਰ ਭੈਚੈਨ ਹੋ ਗਏ। ਤਿੱਖੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਚੱਲਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਪਹਾੜ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ, ਉਲਕਾਪਾਤ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਸੂਰਜ ਲੁਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਅੱਜ ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਭਿਆਨਕ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਸਿਰ, ਜੋ ਕਣੂਆਂ ਤੇ ਮੁਕੁਟ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਕਿਤੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਾਂਤ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਸਿਰ-ਵਿਗੜਿਆ ਸਰੀਰ ਵੇਖਿਆ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਧੜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ; ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। "ਹਾਏ ਪ੍ਰਭੂ! ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਾਲਿਕ? ਇਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਚੰਭਾ ਤੇ ਅਮਾਨਵਤਾ ਹੈ—ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਵਿਪਤਾ, ਹੇ ਅਨਾਦਿ ਦੇਵ!" "ਕਿਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ? ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸਦਾ ਅਟੁੱਟ, ਅਭੰਗ, ਅਜਲ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਐਸੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਸਾਡਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੀ ਰੋ ਰਹੇ ਹਾਂ?" "ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਤਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਪਾਈ, ਨਾ ਯਕਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ; ਇਹ ਤਾਂ ਆਪ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ, ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਗਲਤੀ ਹੈ?" "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਸਹਾਇ ਹਨ—ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਈਏ? ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਿਕ, ਭਟਕ ਰਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ।" "ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸਾਤਵਿਕ, ਨਾ ਰਾਜਸ, ਨਾ ਤਾਮਸ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੱਜ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮਾਇਆਪਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ।" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ, ਰੋਣ-ਧੋਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਸੋਚਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਮਝ ਸਕੀਏ।" "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਿਕ, ਭਾਗ ਤੇ ਉਪਕਰਮ ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ; ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਤੀਜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਗ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।" ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਤਾਂ ਭਾਗ ਨੂੰ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਉਪਕਰਮ ਤੇ ਲਾਣਤ, ਉਹ ਨਿਕੰਮਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ।