ਸੁਭਾਵਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ।" ਫਿਰ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਆਪਣੀ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੰਤ੍ਰ-ਬੀਜ ਜਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਪੂਰਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਗਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਪਾਸੋਂ ਕਾਮਰਾਜ ਬੀਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਜੇਕਰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਹ ਮੰਦ-ਬੁੱਧੀ, ਅਪਸਾਗੁਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰੋਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੀ ਮਾਂ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿਚ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋਈ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਹੇ ਕੁਰੁਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਬੁੱਧੀ, ਯਸ਼, ਧੈਰਜ, ਧਨ-ਸੰਪੱਤਾ, ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ਰਧਾ, ਵਿਵੇਕ ਅਤੇ ਯਾਦਾਸ਼ਤ—ਇਹ ਸਭ ਉਸੀ ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਤਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਸ ਜਗਤ-ਸ্বরੂਪਾ, ਮੰਗਲਮਈ ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ੰਭੂ, ਵਸੂ, ਵਰੁਣ, ਯਮ, ਵਾਯੂ, ਅਗਨਿ, ਕੁਬੇਰ, ਤਵਸ਼ਟਰ, ਪੂਸ਼ਨ, ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ, ਭਗਾ—ਇਹ ਸਭ ਅਤੇ ਆਦਿਤ, ਵਸੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤਗਣ—ਉਹ ਮਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਲਯ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੌਣ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ? ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਮੰਗਲਮਈ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਪਰਮ-ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਕੌਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸੱਚੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਮਾਂ, ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਉਸ ਮਾਂ ਦਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੇਧੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਕੁੜੀ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਲਈ ਸਵਯੰਵਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਵਾਈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਕੇਵਲ ਦੋ ਹੀ ਢੰਗ ਉਚਿਤ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੈ 'ਇਛਾ-ਸਵਯੰਵਰ', ਦੂਜਾ 'ਪਣ-ਸਵਯੰਵਰ', ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਨੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਿਆ ਸੀ। ਤੀਜਾ 'ਵੀਰਤਾ-ਮੁੱਲ' ਸਿਰਫ਼ ਵਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ 'ਇਛਾ-ਸਵਯੰਵਰ' ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਕਾਰਿਗਰਾਂ ਨੇ ਸੋਹਣੇ ਮੰਚ ਬਣਾਏ, ਉੱਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਵਿਛਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ-ਮੰਡਪ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ। ਜਦੋਂ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਇਹ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਦੁਖੀ ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦੇਵੀਂ: ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ।" ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਦੋਹਰਾਇਆ, "ਮੈਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਚੁਣਾਂਗੀ; ਉਹ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੈ।" ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਹੇਲੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਨੇ ਵੈਦਰਭੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। "ਤੁਹਾਡੀ ਧੀ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ! ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਜੋ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਕਰੋ। ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਚੁਣਿਆ ਪਤੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀ।" ਮਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਦ ਪਤੀ ਘਰ ਆਇਆ, ਧੀ ਦੀ ਗੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਵੈਦਰਭੀ, ਸੁਬਾਹੂ ਦੀ ਗੱਲ ਸਚ ਹੈ।" "ਪਿਆਰੀ ਧੀ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਰਾਜ ਤੋਂ ਨਿਕੱਲ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ। ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਰ ਰਾਜਾ ਵੀਰਸੇਨ ਨੂੰ ਯੁਧਾਜਿਤ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਐਸੇ ਅਸਹਾਇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤੀ ਬਣਾਵੇਂਗੀ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ?" "ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕਹਿ ਦੇਵੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗੱਲ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਾ ਲੱਗੇ; ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਹੁਤ ਰਾਜੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ਵਾਲੇ, ਸਵਯੰਵਰ ਲਈ ਆਉਣਗੇ।" ਫਿਰ ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਪਤੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਆਖੇ।" "ਮਿੱਠਾ ਹੱਸਣ ਵਾਲੀ ਧੀ, ਤੂੰ ਐਵੇਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਆਖਦੀ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਦੁਖ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਅਭਾਗਾ ਹੈ, ਰਾਜ ਪਦ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ, ਕੋਈ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਫੌਜ, ਨਾ ਧਨ, ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਲ ਤੇ ਕੰਦ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।" "ਹੋਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਗਿਆਨੀ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਲਕੜੀ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਧੀਏ।" "ਉਸਦਾ ਭਰਾ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਭਾਂਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।" "ਇਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਵੀ ਸੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ: ਰਾਜਾ ਯੁਧਾਜਿਤ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਫਿਰਾਕ ਵਿੱਚ ਹੈ।" "ਰਾਜਾ ਵੀਰਸੇਨ ਨੂੰ ਕਈ ਯੁੱਧਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੌਤਰੇ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੇ ਧੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਧੀ ਦਾ ਮਨ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਪਤੀ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।