ਇੱਕ ਰਾਤ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁਮਾਇਆ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਉਹ ਅੰਡ-ਅਭਿੰਨ, ਸਭ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅੰਬਿਕਾ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ੍ਰਿੰਗਵੇਰਾ ਨਗਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ ਸੀ। ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਉੱਤਮ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਇਸ ਰਥ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਦ ਮੁਖੀ ਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਜ਼ਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਭੇਟ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਮਿਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਹ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ ਦੇ ਕੇ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਿਸ਼ਾਦ ਮੁਖੀ, ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਵਾਪਸ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਤਪਸਵੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਜ ਪਾਏਂਗਾ; ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਲ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅੰਬਿਕਾ ਦੇਵੀ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਸਾਥੀ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ।" ਤਪਸਵੀ ਮਨੋਰਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਚਮਕਦੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।" ਮਨੋਰਮਾ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, "ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਦਾਸੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ—ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਕਿਹੜਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਫਿਰ ਉਹ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, "ਨਾ ਫੌਜ ਹੈ, ਨਾ ਮੰਤਰੀ, ਨਾ ਖਜਾਨਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਸਾਥੀ—ਇਥੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਪਰ ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ—ਇਹ ਮੈਂ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋ।" ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪੂਰੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ। ਰਾਜਾ, ਮੰਤ੍ਰ-ਬੀਜ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜਪਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਮਰਾਜ ਮੰਤ੍ਰ-ਬੀਜ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੋ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮੂੜ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਰੋਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਆਦਿ-ਕਾਲ ਤੋਂ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਿ-ਮਾਤਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਕੁਰੂ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਬੁਧਿ, ਯਸ਼, ਧੈਰਜ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਸ਼ਕਤੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਵਿਵੇਕ ਅਤੇ ਯਾਦ—ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੇ ਮੋਹ ਲਿਆ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਝੂਠੀ ਤਰਕ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਜਗਤ-ਸਵਾਮਿਨੀ, ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ੰਭੂ, ਵਾਸੁ, ਵਰੁਣ, ਯਮ, ਵਾਯੂ, ਅਗਨੀ, ਕੁਬੇਰ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ, ਪੂਸ਼ਨ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਭਾਗਾ—ਆਦਿਤ, ਵਾਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ—ਸਭ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਗਤ ਨੂੰ ਰਚਦੀ, ਪਾਲਦੀ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰਦੀ ਹੈ। ਕੌਣ ਗਿਆਨੀ ਉਹ ਪਰਮ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕਰੇ? ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਸਭ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪਹਚਾਨਿਆ। ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਯੋਗ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਕੌਣ ਪਰਮ-ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਰਚ ਕੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ। ਉਹ, ਚੰਦ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਣਜੀਤ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਨੇਹੇ ਝੱਲਦੀ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਪਤਾ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਕਿ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਨੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਉਸ ਲਈ ਸਵਯੰਵਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦੋ ਹੀ ਢੰਗ ਉਚਿਤ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਚੋਣ ਦਾ ਸਵਯੰਵਰ, ਦੂਜਾ ਸ਼ਰਤ ਵਾਲਾ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਨੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਿਆ। ਤੀਜਾ, ਸ਼ੂਰਵਿਰਤਾ-ਮੁੱਲ, ਜੋ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਚੋਣ ਦਾ ਸਵਯੰਵਰ ਰਚਿਆ। ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੇ ਮੰਜੇ ਬਣਾਏ, ਵਧੀਆ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ; ਫਿਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਭਾ-ਹਾਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਵਿਆਹ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀ, "ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇ—ਜਿਸ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਧਰੁਵਸੰਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਚੁਣਾਂਗੀ; ਉਹ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੈ।" ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਹੇਲੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਸੁਣਾਏ। "ਤੁਹਾਡੀ ਧੀ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾ; ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਸੁਣੋ, ਹੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਜੋ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਜਲਦੀ ਕਰੋ।" "ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਧਰੁਵਸੰਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਪਤੀ ਹੈ—ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀ।" ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਘਰ ਆਇਆ, ਧੀ ਦੇ ਬਚਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਸੁਣਾਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁਸਕਰਾਇਆ; ਉਹ ਵੈਦਰਭੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਸੁਬਾਹੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੱਚ ਹਨ।" "ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਭਰਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।