ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਸੁਪ੍ਰਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਰਵ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸੁਭਾਗਾ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨਾਮਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਵਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ, ਸਰਵ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਭਟਾਂ ਦੀ ਜੁਬਾਨੋਂ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰ ਲਈ ਚੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਨਮੀ। ਇੱਕ ਰਾਤ, ਸੁਪ੍ਰਿਆ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਜਗਦੰਬਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ। ਮਾਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੰਗ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ! ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗਾ।" ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ ਨੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਮੋਹਣੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਸੁਵੇਰੇ ਉਠੀ, ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਛੱਲਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ਆਖਿਰ ਇਹ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਡੀ ਲਜ੍ਜਾ ਕਰਕੇ ਕੁੜੀ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ। ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੁਪਨਾ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਹੱਸਦੀ ਤੇ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੀ। ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਪਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਜਦ ਉਹ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਚੰਪਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ, ਉਸਨੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਸ਼ਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ: "ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋ?" ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਕੁੜੀਏ, ਮੈਂ ਭਾਰਦਵਾਜ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਦੱਸ।" ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਉਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਅਸਾਧਾਰਣ ਜਾਂ ਦਰਸ਼ਨਯੋਗ ਚੀਜ਼ ਹੈ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਥੇ ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਮਾਨਵ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਨੂੰ ਦੇਖਾਂ। ਇਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੇਰੇ ਵਰ ਲਈ ਪੂਰਨ ਯੋਗ ਹੈ; ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਜਹਿਰ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਰਗਾ ਹੈ।" ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ ਸ਼ਾਮਾ ਦਾ ਮਨ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਕੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਤੜਫ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਮਨ ਦੀ ਚਾਹ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਉਸਦੇ ਵੇਰਵੇ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ ਬਦਲਾਅ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, "ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜਿਸਦਾ ਸੁਭਾਉ ਤੇ ਗਿਆਨ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਉਸ ਲਈ ਕਾਮਦੇਵ ਮੈਨੂੰ ਤੜਫਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕਿਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਚਾਹੇ ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਮਨ, ਜੋ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਨਰਮ ਅਤੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੈ, ਭਾਰੀ ਤਪਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਖਦੀ, "ਹੇ ਸੁੰਦਰੇ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਲਾਇਆ ਚੰਦਨ ਵੀ ਹੁਣ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਤੇ ਚੰਨਣ ਦੀ ਚਾਨਣ ਅੱਗ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਨਾਂ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਨਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਨਾਂ ਹੀ ਜਲਾਸ਼ੇ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਨਾਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਨਾਂ ਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।" "ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਨਾਂ ਸੌਣ ਦਾ ਮਨ ਕਰਦਾ, ਨਾਂ ਪਾਨ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾਂ ਗੀਤ, ਨਾਂ ਸੰਗੀਤ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ; ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭਰਦੀਆਂ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 'ਚਲਾਕ' ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਲਾਜ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਹੈ।" "ਜੇ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਵਯੰਵਰ ਨਾ ਰਚਾਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂਗੀ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸੈਂਕੜੇ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਤਾਂ ਰਾਜ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਲਾ ਹੈ।" ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ, ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਨਿਰਬਲ ਸੀ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਲਾਂ ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਗੂੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਵਾਣੀ ਦੇ ਬੀਜ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰਕੇ ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਪੂਰਨ ਤਨ-ਮਨ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਉੱਚਤਮ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦਾ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁਮਾਇਆ, ਅਵਿਭਾਜਿਤ, ਜਗਤ ਜਨਨੀ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅੰਬਿਕਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਰਵ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ੍ਰਿੰਗਵੇਰਾਪੁਰ ਦੇ ਨੀਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਰਥ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਮੰਨ ਕੇ ਇਹ ਆਦਰ-ਸਮਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਅਸਲ ਮਿਤਰ ਜਾਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਫਲ-ਮੂਲ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਨੀਸ਼ਾਦ ਮੁਖੀ ਅਤਿਥੀ ਬਣ ਕੇ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਤਪਸਵੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਜ ਪਾਵੇਂਗਾ; ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਅੰਬਿਕਾ ਮਾਤਾ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਸਾਥੀ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ।" ਤਪਸਵੀ ਮਨੋਰਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਚਮਕਦੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ।" ਮਨੋਰਮਾ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨ ਸਫਲ ਹੋਣ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਦਾਸੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ—ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੀ ਅਸ਼ਚਰਜ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?" ਪਰ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, "ਨਾ ਕੋਈ ਸੈਨਾ, ਨਾ ਮੰਤਰੀ, ਨਾ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਨਾ ਸਾਥੀ—ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?