ਚੰਦਮਾ ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਯਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਧਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਧੀਰਜ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਜਿਵੇਂ ਅਥਾਹ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ—ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ ਵੀ ਓਹੀ ਮਾਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਨੌ ਵਾਰੀ ਸੁਣ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਫਲ ਵਰਣਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਜੀਉਂਦੇ-ਜਾਗਦੇ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਦੀ ਆਸ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਨ—ਹੇ ਦੁਜਜਨਮੇ—ਇਹ ਸਭ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਅੱਧਾ ਸ਼ਲੋਕ ਜਾਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਅੱਧਾ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਚੇਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਤਪ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਕੋਈ ਨੀਤੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਇਸ ਲਈ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਭਾਗਵਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਪਤ ਦੇਵੀ ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਪੁਰਾਣ ਵੀ ਦੇਵੀ-ਰਮਣੀ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਦੌਲਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਖੁਦ ਸ਼ੁੱਧ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਦਾ ਗੁਪਤ ਤੱਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਣਿਦਵੀਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪ ਹਿਮਾਵਤ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਉਚਾਰਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੁਜਜਨਮੇ, ਸਦਾ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ। ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਨਾ ਹਰੀ, ਨਾ ਸ਼ਿਵ, ਨਾ ਅਨੰਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਜਾਂ ਉਪ-ਅੰਸ਼ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ—ਫਿਰ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ! ਉਸ ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਉਸਦਾ ਲਿਆਂਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮਣਿਦਵੀਪ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਕੁਆਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਰਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਣੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾ ਸੁਪਰੀਤ ਸੌੰਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੰਸਦੀ ਹੋਈ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਣਿਦਵੀਪ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਈਸ਼, ਅਚੁਤ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮੰਗਲ ਕਰੇ। "ਓਮ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਆਦਿ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੌਨਕ ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਸੂਤ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਜੋ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤੂੰ ਉਹ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਹਨ। ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਪੁੱਤਰ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਪੰਜ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਭੇਦਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਇਸ ਉੱਤਮ, ਪਵਿੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਅਤੇ ਕਲੀ ਯੁਗ ਦੀਆਂ ਦੋਸ਼-ਰਹਿਤ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਇੱਥੇ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੂਤ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਓ। ਤੈਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇ। ਅੱਜ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਾਓ, ਜੋ ਵੇਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਆਨੰਦ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁਰਾਣ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ; ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਜੀਭ ਛੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਨ ਵੀ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਕਿ ਸੱਪਾਂ ਕੋਲ ਕੰਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਧੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੰਨ ਹਨ ਪਰ ਪੁਰਾਣ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਕੰਨ-ਰਹਿਤ ਸਮਝੋ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮ੍ਰਿਦੁਭਾਵੀ, ਇੱਥੇ ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣਯ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੁਜਜਨਮੇ, ਕਲੀ ਯੁਗ ਦੇ ਭੈ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਮਾਂ ਵੀ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੰਘਦਾ ਹੈ: ਮੂਰਖਾਂ ਲਈ ਦੁਖਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਚਿੰਤਨ ਰਾਹੀਂ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਹਨ; ਪੁਰਾਣ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰਾਈ, ਅਹੰਕਾਰ, ਕ੍ਰੋਧ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਤਾਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਵੇਦਾਂਤ ਸਾਤਵਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੀਮਾਂਸਾ ਰਾਜਸੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂ, ਜੋ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤਾਮਸੀ ਹੈ। ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣ ਵੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਪੰਜ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁਰਾਣ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਵਾਂ ਭਾਗਵਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੇ ਧਰਮ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਣਾਓ; ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੁਜਜਨਮੇ, ਇਸ ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਭਾਗਵਤ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਹੋ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਕਤ ਅਤੇ ਸਤ੍ਵਗੁਣ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ। ਹੋਰ ਉਪਦੇਸ਼, ਹੇ ਸਰਵਜ੍ਯ, ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਹੇ ਸੂਤ, ਉਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਵੇ, ਜੋ ਪੀਣ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਪਰ ਭਾਗਵਤ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੱਗ ਕੀਤੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਲਈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਸਵਰਗ ਹੈ, ਪਰ ਉਥੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਫਿਰ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਸਰਵਜ੍ਯ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਗਵਤ ਸੁਣਾਓ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ।