ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ, ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਵਰਗੀ ਸੁਚੱਜੀ ਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਆਵਾਜ਼ ਸਭ ਨੇ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਦਿ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਲ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਘੜੀ, ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਦੋਜਾਤੀ, ਮੈਂ ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੁਣ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਜਨਾ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਤਦ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦੇ ਉੱਚੇ ਕਰਤੱਬ, ਪੁਰਾਣਕਾਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।" ਕੋਸਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪੂਛਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਧਰੁਵਸੰਧਿ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਚਾਰਾਂ ਅਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਹਿਤ-ਚਿੰਤਕ ਸੀ। ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ 'ਚ ਸਾਫ ਸੁੱਥਰੇ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੋਜਾਤੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਰਾਜ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਚੋਰ, ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਝੂਠੇ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ ਜਾਂ ਮੂਰਖ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਹੇ ਕੁਰੁ-ਵੰਸ਼ੀ, ਦੋ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਰਾਣੀ ਮਨੋਰਮਾ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਬੁੱਧਵਾਨ ਸੀ; ਦੂਜੀ ਲੀਲਾਵਤੀ ਵੀ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਦੋਹਾਂ ਰਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਮਹਲਾਂ, ਬਾਗਾਂ, ਵਿਹਾਰ-ਪਹਾੜੀਆਂ, ਸਰੋਵਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਮਨੋਰਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਰਾਜ-ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਲੀਲਾਵਤੀ ਨੇ ਵੀ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਚੰਗੇ ਨਕਸ਼ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਜਨਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਦੋਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਚੰਗਾ ਰਾਜਾ ਦੋਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਚੂੜਾਕਰਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਧਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਂਦਾ। ਜਦ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਕੇਸ਼ ਮੁੰਡਨ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਸੋਹਣੇ ਪੁੱਤਰ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੀਲਾਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਜਿਤ ਸੀ, ਜੋ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਚਾਹਿਤਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਸਨੇਹ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੰਦਭਾਗਾ, ਜੋ ਘੱਟ ਭਾਗ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਾਜਾ ਧਰੁਵਸੰਧਿ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਂਕ ਸੀ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਹਿਰਣ, ਨੀਲਗਾਂ, ਸੂਅਰ, ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ, ਖਰਗੋਸ਼, ਮਹਿਸ, ਸ਼ਰਭ ਅਤੇ ਗੈਂਡੇ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸ਼ੇਰ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੱਗ ਕੇ, ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗੱਜ ਕੇ ਦਹਾੜ ਮਾਰੀ। ਆਪਣੀ ਪੂੰਛ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇ ਵੱਡੀ ਜੂੜ ਫੈਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਕ੍ਰੋਧੀ ਸ਼ੇਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉੱਡ ਕੇ ਆਇਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੀ, ਢਾਲ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਹੋਰ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਡਟ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰ ਸ਼ੇਰ ਉੱਤੇ ਚਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਥੇ ਬੜਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚ ਗਿਆ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਸ਼ੇਰ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਰੂੜ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਫੌਜੀਆਂ ਨੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰੀ ਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ, ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੋਵੇਂ ਮਰ ਗਏ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਆ ਕੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਦੱਸੀ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਪਰਲੋਕ ਸਿਧਾਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਆਏ। ਉਥੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਰਲੋਕ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਵਾਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਮਿਲੇ। ਫਿਰ ਲੋਕ, ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਹੁਣ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਧਰਮਪਤਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਾਂਤ-ਚਿੱਤ, ਗੁਣੀ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।" ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੋਗ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।" ਜਦ ਵੱਡੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਜਜੈਨੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਾਜਿਤ ਨੂੰ ਜਦ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਲੀਲਾਵਤੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਪਤੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਫੌਰਨ ਆ ਗਿਆ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੀਰਸੇਨ ਵੀ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮਨੋਰਮਾ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਰਾਜੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ, ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜ ਦੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।