ਉਹ learned ਦ੍ਵਿਜ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਉਚਿਤ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਬੀਜ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਿਆ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਥਾ ਦੀ ਸਦਾ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲੱਗੇ; ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਘਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦਾ ਯਜ੍ਨ ਕਰ; ਇਹ ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ, ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਰੋਗ, ਦੁੱਖ, ਭੁੱਖ, ਗਰੀਬੀ, ਜਾਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਜੋ ਲੋਕ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਅਗਿਆਨ ਹਨ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਪੀੜਿਤ ਹਨ, ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਨੌਕਰ ਹਨ, ਨੀਚ ਹਨ, ਅਸਮਰਥ ਹਨ ਜਾਂ ਚਿੰਤਤ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ। ਜੋ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਨ, ਸਦਾ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ, ਵਾਸਨਾ ਵਲੋਂ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਸਮਰਥ ਹਨ, ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸਦਾ ਦਬਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਧਨ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੈ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰੀਰ ਹਨ, ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ। ਜੋ ਰਾਜਸੀ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਵੀਰ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ। ਪਰ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦੋਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਲੋਕ, ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਕ ਤਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਅੰਬਿਕਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਐਸਾ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲੋਮਸ਼ਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਕਿੰਨੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰਨ ਭਗਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ ਕਿ ਦੇਵੀ ਦੇ ਯਜ੍ਨ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਕੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਅਲਸਤਾ ਦੇ, ਇਹ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਮੰਤ੍ਰ, ਹੋਮ ਸਮੱਗਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਸਮਝਾਓ।" ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦੇ ਯਜ੍ਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ।" "ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸਾਤਵਿਕ, ਰਾਜਸਿਕ ਅਤੇ ਤਾਮਸਿਕ। ਸਾਤਵਿਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ, ਰਾਜਸਿਕ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਤਾਮਸਿਕ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਮੁਕਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹੈ—ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ।" "ਉਹ ਯਜ੍ਨ ਸਾਤਵਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ, ਸਮੱਗਰੀ, ਮੰਤ੍ਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਭਗਤੀ—ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਸਮੱਗਰੀ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਪੂਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।" "ਜੇ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਅਨੁਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਧਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਨਾ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਫਲ। ਇਸ ਲਈ, ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਧਨ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਯਸ਼, ਸੁਖ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਭਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਆਪ ਦੇਖਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜ੍ਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਖੁਦ ਹਰੀ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ—ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਰਦਵਾਜ ਆਦਿ ਪੂਰਨ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ।" "ਪਰ, ਯਜ੍ਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉੱਥੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਹਾਰ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ—ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਯਜ੍ਨ ਦਾ ਫਲ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ?" "ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵੀਰਾਟ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰ ਬਣ ਗਏ; ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਜੋ ਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਕਿਚਕ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਈ।" "ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬਰਕਤ ਕਿੱਥੇ ਗਈ? ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਿੱਥੇ ਗਈ, ਜਦ ਮੁਸੀਬਤ ਆਈ?" "ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਧੀ, ਜੋ ਗੁਣਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਖਿੱਚੇ ਗਏ।" "ਇੱਥੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ, ਜਦ ਕੇਸ਼ਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ?" "ਜੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਕਿ 'ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਉਹੀ ਹੋਣਾ ਹੈ,' ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਆਦੇਸ਼ ਅਕਾਰਥ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰ ਆਦਿ ਵੀ ਝੂਠੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" "ਸਾਰੇ ਉਪਾਏ ਤੇ ਯਤਨ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਹਰ ਤਰੀਕਾ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ।" "ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ, ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਵਿਅਰਥ, ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਵਰਣ-ਧਰਮ—all meaningless—ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" "ਸਾਰੀ ਅਥਾਰਟੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋਵੇ; ਪਰ, ਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਤੀਜਾ ਉਲਟ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝਦਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੁਕਸ ਜਾਂ ਅਪੂਰਣਤਾ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਕਰਮ, ਵਿਦਵਾਨ ਯਜਮਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਰਤਾ, ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਕਰਕੇ।" "ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਯਜ੍ਨ ਉਲਟ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਕੀਤਾ।" "ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ 'ਭਲਾ ਹੋਵੇ' ਆਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪਾਸੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ, ਵਧੀਕ ਵਧੀਆ ਰਿਹਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।