ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਦੇਵਦੱਤ, Gobhila ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। Gobhila ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਦੱਤ ਨੇ Gobhila ਨੂੰ ਬੜੀ ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਗੁੱਸਾ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਦ ਕਿ ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ? ਗੁੱਸਾ ਰਹਿਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀਆਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੇਟਾ ਰਹਿਤ ਹਾਂ, ਦੁਖੀ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।” ਦੇਵਦੱਤ ਨੇ Gobhila ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੇਟਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਮੂਰਖ ਬੇਟਾ ਹੋਣ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਪਰ ਮੂਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਦਾ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੈ; ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਮੂਰਖ ਬੇਟੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੂਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਹਰ ਰਸਮ ਵਿਚ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਜਿਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵੈਦਕ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ ਟੈਕਸ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੂਦਰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਰਮ ਵਿਚ ਵਰਤਣਾ ਨਹੀਂ; ਵੈਦਕ ਗਿਆਨ ਰਹਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।” “ਸ਼੍ਰਾਧ ਰਸਮ ਮੂਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਨਾਲ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਣਜਾਣ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਦਾਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੋਵਾਂ। ਉਸ ਰਾਜ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ, ਜਿੱਥੇ ਅਣਜਾਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਮੂਰਖ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਚ ਪੂਜਾ, ਬੈਠਕ ਜਾਂ ਦਾਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਸਮਝਦਾਰ ਨੂੰ ਫ਼ਰਕ ਪਛਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਮੂਰਖ ਦਾਨ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਅਤਿ ਅਭਿਮਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਿਦਵਾਨ ਉਥੇ ਕਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨਾ ਕਰੇ। ਦੁਸਟਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਲਾਭ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—ਭੱਲਾਤਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਫਲ ਕਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।” “ਵੈਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਪਿੱਛੋਂ ਵੈਦ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ Gobhila ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਮੂਰਖ ਬੇਟਾ ਹੋਣਾ ਮੌਤ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਸਕਦੇ ਹੋ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਦੱਤ Gobhila ਦੇ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅੰਸੂ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਦੁਖ, Gobhila ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ। Gobhila ਨੇ ਦੇਵਦੱਤ ਨੂੰ ਐਸਾ ਵੇਖ ਕੇ ਦਇਆ ਕੀਤੀ; ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ, ਭਾਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ, ਛਣਭੰਗੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਾਪੀ ਗੁੱਸਾ ਲੰਬਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਦੂਰ ਹੋਣ ਤੇ ਫਿਰ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਇਆ ਨਾਲ Gobhila ਨੇ ਦੇਵਦੱਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੇਰਾ ਬੇਟਾ, ਭਾਵੇਂ ਮੂਰਖ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਕ ਸਮੇਂ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।” ਇਹ ਬਰ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਦੇਵਦੱਤ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ; ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਪਿੱਛੋਂ, ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਪਤਨੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ; ਸਮੇਂ ਹੋਣ ਤੇ, ਰੋਹਿਨੀ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਨੇ ਬੇਟਾ ਜਣਿਆ। ਦੇਵਦੱਤ ਨੇ ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ, ਪੁੱਤਰ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਸਿੰਗਾਰ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਕੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਕਰੀ, ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਫਲਦਾਇਕ ਸਮਝਿਆ। ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ, ਰੋਹਿਨੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਜਣਿਆ, ਰੋਹਿਨੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ; ਵਧੀਆ ਮੁਹੂਰਤ ਤੇ ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੇਖਣ ਪਿੱਛੋਂ, ਨਾਮਕਰਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਪੁਰਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਉਤਥਯ’ ਰੱਖਿਆ। ਫਿਰ, ਅਠਵੇਂ ਸਾਲ, ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ, ਪਿਤਾ ਨੇ ਜਨੇਉ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਨੇ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀ, ਉਤਥਯ ਨੇ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਵੈਦ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਮੰਨ ਜਿਵੇਂ ਮੂੜਾ ਹੋ ਕੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ। ਪਿਤਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਠ ਕਰਾਉਂਦਾ, ਪਰ ਉਹ stubborn, ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ; ਮੂੜਾ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਿਤਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਵਾਉਣ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ, ਜਦ ਉਹ ਬਾਰ੍ਹਾ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵੈਦਕ ਕਰਮ ਜਾਂ ਸੰਧਿਆ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਖਬਰ ਫੈਲ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੋ ਗਿਆ; ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਜਾਣਦੇ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਂਦਾ, ਲੋਕ ਉਸ ‘ਤੇ ਹੱਸਦੇ; ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦੇ, ਮੂਰਖ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤਾਣਦੇ। ਲੋਕ, ਮਾਪੇ, ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵੈਰਾਗ ਲਿਆ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅੰਨ੍ਹਾ ਜਾਂ ਲੰਗੜਾ ਪੁੱਤਰ ਚੰਗਾ, ਪਰ ਮੂਰਖ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ”; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸੋਹਣੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਕੁਟੀਆ ਬਣਾਈ; ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲ-ਫੂਟ ਤੇ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ। ਸਖਤ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਾਂਗਾ”; ਉਹ ਉਸ ਸੁਹਣੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ। ਹੁਣ, ਲੋਮਸ਼ਾ ਨੇ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਤਥਯ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਵੈਦ ਪਾਠ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਜਪ ਦੀ; ਨਾ ਦੇਵਤਾ ਧਿਆਨ, ਨਾ ਪੂਜਾ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੂਜਾ ਦੀ ਮੂਦਰਾ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਵ੍ਰਿਤੀ ਜਾਂ ਭੂਤ-ਸ਼ੁਧਿ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਮੂਦਰਾ, ਜਪ, ਗਾਇਤਰੀ, ਪਵਿਤਰਤਾ, ਸਨਾਨ, ਜਾਂ ਆਚਮਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, Gobhila ਦੇ ਸ਼ਾਪ, ਦੇਵਦੱਤ ਦੀ ਅਰਦਾਸ, ਤੇ ਉਤਥਯ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਕਥਾ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ, ਵੈਦਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈ।