ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਤਮਸਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵਧੀਆ ਪੰਡਾਲ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਮੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਪੂਰੀ ਸ਼੍ਰੱਧਾ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਦਾ ਵੇਦੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਅੱਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਤਰੈਸ਼ਟੀ ਯਜਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਹੋਤ੍ਰਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਯਾਜ਼੍ਯਾਵਲਕਯ ਨੂੰ ਅਧਵਰਯੁ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਹੋਤਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਪੈਲਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੋਤਾਰ ਅਤੇ ਗੋਭਿਲਾ ਨੂੰ ਉਦਗਾਤਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ-ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਦਗਾਤਾ, ਜੋ ਸਾਮ ਵੇਦ ਦੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਨੇ ਰਥਾਂਤਰਾ ਸਾਮ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਉਚਾਰਣ ਵਿਚ ਗਾਇਆ। ਪਰ, ਸਾਸ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਦੇਵਦੱਤ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਗੋਭਿਲਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਮੂਰਖ ਹੈਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਯਜਨਾ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ।" ਗੋਭਿਲਾ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਦੱਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠਾ, "ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮੂਰਖ, ਛਲਕਪਟ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗੂੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਗੋਭਿਲਾ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਹਰੇਕ ਜੀਵ ਵਿਚ ਸਾਹ ਲੈਣਾ-ਛੱਡਣਾ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਇਸ ਉਚਾਰਣ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਦੇਵਦੱਤ ਡਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, "ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ। ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।" ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਇੰਨੀ ਛੋਟੀ ਗਲਤੀਆਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ! ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗਰੀ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਣਾ ਮੂਰਖ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਮੂਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿੰਦਤ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ ਅਯੋਗ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਮੂਰਖ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ?" "ਮੂਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਦਿਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ ਟੈਕਸ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਬੈਠਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।" "ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹਨੂੰ ਸ਼ੂਦਰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ। ਵਿਦਿਆ ਰਹਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਾਧ ਵੀ ਮੂਰਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਸਿਰਫ਼ ਕੂਸ਼ਾ ਦੀ ਪੱਤੀ ਨਾਲ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਾਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦੋਵੇਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰਿਆਸਤ 'ਤੇ ਲਾਨਤ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਅਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਮੂਰਖ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉੱਥੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਿਥੇ ਮੂਰਖ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਗਿਆਨੀ ਕਦੇ ਨਾ ਵੱਸਣ।" "ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਯੋਗਾਂ ਲਈ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਭੱਲਾਟਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਫਲ ਸਿਰਫ ਕਾਂਵਾਂ ਲਈ ਹਨ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਗੋਭਿਲਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੂਰਖ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਾ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਮਿਆਦ ਘਟਾ ਦਿਓ। ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹਾਂ।" ਲੋਮਸ਼ਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵਦੱਤ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਜੂ, ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਦੁੱਖ। ਗੋਭਿਲਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖੀ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਦਇਆ ਆ ਗਈ। ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਚਾਹੇ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਛਣਕ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪਾਪੀ ਕ੍ਰੋਧ ਚਿਰਕਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਠੰਢਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅੱਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਫੇਰ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਗੋਭਿਲਾ ਨੇ ਦੇਵਦੱਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮੂਰਖ ਤਾਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।" ਇਸ ਵਰਦਾਨ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਗੁਣਵਤੀ ਪਤਨੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ। ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਰੋਹਿਣੀ ਵਾਂਗ ਉਸਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਧੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੱਤੀ ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਵਿਧੀਆਂ, ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਚੁਲ ਵਾਂਗ ਕੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਸਫਲ ਮੰਨਿਆ। ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ, ਰੋਹਿਣੀ ਨੇ ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਚਿਤ ਮੁਹੂਰਤ ਤੇ, ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇਖ ਕੇ, ਨਾਮਕਰਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ 'ਉਤਥਯ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਅੱਠਵੇਂ ਸਾਲ, ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ, ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਦਾ ਜਨੇਊ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਤਥਯ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੂੜ੍ਹ ਹੋਵੇ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸ਼ਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਜਿੱਦ ਤੇ ਡਿੱਟਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਕਲਹੀਣ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।