ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਕੁਝ ਦਿੱਸਦਾ ਤੇ ਨਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਭੇਦ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਉਪਜਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਜਾਂ ਤੀਜਾ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੂੰ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਜਾਂ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੇਦ ਜੋ ਏਕ, ਅਦਵੈਤ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਕੀ ਉਹ ਤੂੰ ਹੈਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ? ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਜੇ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਦਵੈਤ ਅਤੇ ਅਦਵੈਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮਨ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ। ਮੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੀ ਤੂੰ ਪੁਰਖ ਹੈਂ ਜਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ? ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਾਂ।" ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਨਿਵੇਕਲੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਤਦ ਮੂਲ ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕੋਮਲ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਇਸ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਏਕਤਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਹਾਂ—ਜੋ ਵੀ ਭੇਦ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਭੁਲ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਡੀ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਸੁਖਸ਼ਮ ਭੇਦ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਬ੍ਰਹਮਣ ਸਦਾ ਏਕ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਤਿ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਵੈਤਤਾ ਫਿਰ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਦੀਵੇ ਦੀ ਜੋਤ, ਕਿਸੇ ਪਾਰਸ਼ਵਿਕ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ, ਦੋ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਰਛਾਂਵਾਂ ਜਾਂ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਵਾਂਗ, ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸਾਡਾ ਭੇਦ ਹੈ।" "ਜਦੋਂ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਹੀ ਇਹ ਭੇਦ, ਇਹ ਦਿੱਸਦੇ ਅਤੇ ਨਾ-ਦਿੱਸਦੇ ਦਾ ਵੰਡ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਦਵੈਤ ਹੈ, ਇਹ ਵੰਡ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਰਚਨਾ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਨਾ ਮਰਦ ਹਾਂ, ਨਾ ਇਸਤ੍ਰੀ, ਨਾ ਹੀ ਨਾਪੁੰਸਕ। ਰਚਨਾ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਮਨ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਕਲਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਬੁੱਧੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧੀਰਜ, ਯਸ਼, ਯਾਦ, ਸ਼ਰਧਾ, ਗਿਆਨ, ਦਇਆ, ਲਾਜ, ਭੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਖ਼ਿਮਾ ਵੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸੋਭਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਨੀਂਦ, ਉਨਗ, ਬੁਢ਼ਾਪਾ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਵੀ ਹਾਂ; ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਲਾਲਸਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਮੈਂ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਚਰਬੀ, ਹੱਡੀ, ਚਮੜੀ, ਨੈਣ, ਬੋਲੀ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਝੂਠ, ਉੱਚ, ਮੱਧਮ ਅਤੇ ਸਰਲ ਬੋਲੀ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਡੀਆਂ ਵੀ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਨਹੀਂ? ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਾਣ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ।" "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ। ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਆਧਾਰ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣ ਕੇ ਵੱਡੇ ਕਰਤੱਬ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਹੀ ਗੌਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਰੌਦ੍ਰੀ, ਵਾਰਾਹੀ, ਵੈਸ਼ਨਵੀ, ਸ਼ਿਵਾ, ਵਾਰੁਣੀ, ਕੌਬੇਰੀ, ਨਰਸਿੰਹੀ ਅਤੇ ਵਾਸਵੀ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਕਾਰਣ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਹਰ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਉਸ ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" "ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਠੰਡਕ ਹਾਂ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਠੰਡਕ—ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿਲ ਸਕਦਾ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹਾਂ।" "ਸ਼ੰਕਰ ਵੀ, ਜਦ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀਹੀਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਨੀਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ 'ਰੁਦ੍ਰ ਰਹਿਤ' ਜਾਂ 'ਵਿਸ਼ਣ ਰਹਿਤ' ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ, ਪਰ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਹੀਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ, ਡਰਦਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਹੀਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ 'ਨਾ-ਰੁਦ੍ਰ' ਨਹੀਂ।" "ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀ ਹੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਹੈ; ਜਦ ਤੂੰ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹੀ ਕਰਤਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ ਹੀ ਹਰੀ, ਸ਼ੰਭੂ, ਇੰਦਰ, ਅਗਨਿ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ, ਯਮ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਵਾਯੂ—ਸਭ, ਜਦ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਧਰਤੀ ਵੀ ਤਦ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਉਹ ਇਕ ਰੇਸ਼ਾ ਵੀ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਇੰਝ ਹੀ ਸ਼ੇਸ਼, ਕੂਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਜਦ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਹਵਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ; ਅੱਜ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤੱਤ ਦੀ ਅਸਲਤਾ 'ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਕਰ; ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਤੀਤਵ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰ।" "ਕਦੇ ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਤਿਤਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਜਾਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇ ਅੱਜ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ ਕਿ ਧਰਤੀ ਕਿੱਥੇ ਗਈ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਅਣੂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।" "ਇਹ ਤੱਤ ਸੱਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਛਣਭੰਗੁਰ, ਸ਼ੂਨ, ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ, ਕਰਤਾਰ ਵਾਲਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ।" "ਹੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਇਹ ਮਹੱਤੱਤੱਤ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ, ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਕਰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦੇ, ਉੱਥੇ ਵੱਸਣ ਦੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਣ, ਦਿਵਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ।" "ਹੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ—ਸੁੰਦਰ, ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ ਨਾਮ ਦੀ, ਰਜੋ ਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਅਤਿ ਉੱਤਮ—ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।" "ਇਹ ਦੇਵੀ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਸਾਥੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪਰਮ ਸੱਚਾਈ, ਆਪਣੇ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ।