ਇਹ ਸਭ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਧਨੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤਪ-ਸਾਧਨਾ ਸਾਡੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ? ਜੋ ਲੋਕ ਪੁੰਨ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਤਪਸੀ ਹਨ, ਉਹੀ ਭਾਗਵਤੀ, ਆਨੰਦਮਈ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਸਦਾ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਇਹ ਜਗਤ ਰਚਦੀ ਹੈ। ਪੁਰੁਸ਼ ਸੇਵਕ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਾਤਾ ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਦੀ ਕਾਰਨ, ਮਾਇਆ, ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ। ਮੈਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਤੇ ਰੰਭਾ ਵਰਗੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ—ਸਾਡੀ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਅਦਵੀਤੀਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਇਕ ਰੇਸ਼ੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਹ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਬਚਪਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਵਟ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਖਟ ਉੱਤੇ, ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਜੈਸੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਚੁੰਮਦੀ ਅਤੇ ਖੇਡਦੀ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਾਸੂਮ ਚਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਨੰਦ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਨਰਮ ਸਰੀਰ ਵਟ ਪੱਤੇ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਝੂਲਦੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਚਪਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹੀ; ਹੁਣ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸਾਡੀ ਮਾਤਾ ਹੈ; ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਪਛਾਣ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਾਤਾ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਨੇ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਲਈ ਸਤੋਤ੍ਰ ਰਚਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜਨਾਰਦਨ, ਫਿਰ ਬੋਲੇ: "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲਦੇ ਹਾਂ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਮਹਾ-ਮਾਇਆ, ਜੋ ਵਰਦਾਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਅਵਸ਼ਯ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਵੇਗੀ; ਆਓ, ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰੀਏ। ਜੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਦੂਤ ਸਾਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਹੀ ਖੜੇ ਰਹਾਂਗੇ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ।" ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਦੋਵਾਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ। 'ਓਮ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੋ ਜਣੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਆਏ, ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ। ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਨੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਸ ਕੇ, ਤਿੰਨੋ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਬਣ ਗਏ, ਸੁੰਦਰ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਮਾਤਾ ਨੇ, ਅਸੀਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਵੇਖੇ, ਤਦ ਉਹ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਤੱਕਿਆ। ਅਸੀਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੋ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਦਸ ਲੱਖ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ—ਕੁਝ ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਨੀਲੇ, ਕੁਝ ਪੀਲੇ, ਸਭ ਮੰਗਲਮਈ ਔਰਤਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ। ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਨੱਚਦੀਆਂ, ਕੁਝ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਵਸੰਤ-ਮੌਜ ਵਿੱਚ ਵੀਣਾ, ਬਾਂਸਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਵਜਾ ਰਹੀਆਂ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਜੋ ਵਿਲੱਖਣ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਕਮਲ-ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਓਣੀ-ਮਿਰਰ-ਵਾਂਗ ਸਤਹ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ—ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਮੈਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਾਯੂ, ਅੱਗ, ਯਮ, ਸੂਰਜ, ਵਰੁਣ, ਚੰਦ, ਤੁਵਸਤ੍ਰ, ਕੁਬੇਰ, ਇੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ—ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਚਿਤਰਕੇਤੁ, ਸ਼ਵੇਤ, ਚਿਤਰਾਂਗਦ, ਨਾਰਦ, ਤੁੰਬੁਰੂ, ਹਾਹਾ ਤੇ ਹੂਹੂ, ਅਸ਼ਵਿਨ, ਵਸੁ, ਸਾਧਿਆ, ਸਿੱਧ, ਪਿਤਰ, ਸਾਰੇ ਨਾਗ, ਸ਼ੇਸ਼, ਕਿਨਨਰ, ਉਰਗ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਵੈਕੁੰਠ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ, ਕੈਲਾਸ—ਸਭ ਕੁਝ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਨੌਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ, ਜਲ ਦੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ, ਮੈਂ ਚਤੁਰ-ਮੁਖੀ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਮਧੁ-ਕੈਟਭ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਮੈਂ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਦੀ ਨੌਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਥਿਤ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ—ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਵੀ, ਤਿੰਨੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮੰਨਣ ਲੱਗੇ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਸੁਖਮਈ, ਮੰਗਲਮਈ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ। ਉਥੇ, ਮਾਤਾ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਮੰਨਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਅਸੀਂ ਵੀ, ਮਾਤਾ ਦੀ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ-ਮੋਹੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਮਾਤਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮਾਤਾ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨਮਸਕਾਰ! ਮੰਗਲਮਈ, ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਵਾਧਾ-ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਦਾਤਾ—ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨਮਸਕਾਰ! ਸਤ-ਚਿੱਤ-ਆਨੰਦ ਰੂਪ, ਸੰਸਾਰ-ਵਨ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ-ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰਚਿਤਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਾ—ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ! ਸਭ ਆਵਾਸਾਂ ਦੀ ਰੂਪ, ਅਡੋਲ, ਅਰਧ-ਅੱਖਰ ਦੀ ਸਰੂਪ, ਹ੍ਰਿਲੇਖਾ—ਨਮਸਕਾਰ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਨੌਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।