ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਸ ਵੱਲ ਟਿਕ ਗਈਆਂ ਤੇ ਅਸੀਂ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ—ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਐਨੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੈਣ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੱਥ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ—ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਪਸਰਾ ਹੈ, ਨਾ ਗੰਧਰਵੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਦਿਵ੍ਯ ਕੁੰਵਰੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਸੀ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਧੁਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚੈ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਹ ਭਾਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਦੀ ਕਰਣ ਹੈ; ਇਹੀ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ, ਮਹਾ ਮਾਇਆ, ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵੀ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਮਝਣੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈ; ਯੋਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪਰਮ ਇਛਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨਾਸਵੰਤ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਜਗਤ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਮੰਗਲਮਈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਕਰ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਆਦਿ ਰਾਣੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਲੀਨ ਹੋਣ ਦਾ ਖੇਡ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਹੁਣ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ! ਅਣਗਿਣਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਸਦੇ ਪਾਸ ਖੜੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇਲ ਲਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧੰਨ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ। ਜਿਹੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦੇ ਗਈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ? ਜਿਹੜੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਹਨ, ਦਾਨੀ ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਹਨ, ਉਹੀ ਭਾਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਰਜੋਗੁਣੀ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਹੀ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਪੁਰੁਸ਼ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼ ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ ਹੈ, ਜਗਤ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ! ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਦੀ ਕਾਰਣ, ਮਾਇਆ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਕਿੱਥੇ, ਜਾਂ ਇੰਦ੍ਰਲੋਕ ਦੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰੰਭਾ? ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਇਕ ਭਾਗ ਦੇ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਹੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਸੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਝੁਲਾਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਵਟ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਪਈ ਸੀ; ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਵੂਂਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੌਮਲ ਮੁਖ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦੀ, ਚੁੰਮਦੀ ਤੇ ਹੱਸਦੀ ਸੀ; ਕੋਮਲ ਦੇਹ ਉਸ ਵਟ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦੀ ਚੁਪੜ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਗਾਉਂਦੀ ਤੇ ਝੁਲਾਉਂਦੀ, ਬੱਚੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੀ; ਹੁਣ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੁਣ ਪਛਾਣ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਜਨਾਰਦਨ ਵੀ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਖਿਆ, "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਚਲ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੀਏ।" ਇਹ ਮਹਾਨ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਵੇਗੀ; ਆਓ, ਉਸਦੇ ਦਰ ਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੀਏ। ਜੇ ਦਰਬਾਨ ਸਾਨੂੰ ਰੋਕਣ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਓਥੇ ਹੀ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਾਂਗੇ। ਹਰਿ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। 'ਓਮ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਜਣੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਡਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਵੀ ਨੇ, ਦਰ 'ਤੇ ਖੜੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਧੁਰ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨੋਂ ਨੂੰ ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੋਹ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਿਹਾਰਿਆ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ, ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਪਾਟ ਉੱਤੇ ਨਿਗਾਹ ਟਿਕਾਈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਓਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ—ਕੁਝ ਲਾਲ ਚੋਲੇ, ਕੁਝ ਨੀਲੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਪੀਲੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ। ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਆਭੂਸ਼ਣ ਪਾ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ, ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ, ਕੁਝ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਵਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਵੀਣਾ, ਬਾਂਸਰੀਆਂ, ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਅਸ਼ਚਰਜਕ ਚੀਜ਼ ਮੈਂ ਉਥੇ ਵੇਖੀ—ਦੇਵੀ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਆਇਨੇ ਵਰਗੇ ਤਲ ਵਿੱਚ— ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਜੋ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ ਹੈ, ਮੈਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਾਯੂ, ਅਗਨੀ, ਯਮ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਵਰਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਤਵਸ਼ਟਰ, ਕੁਬੇਰ, ਇੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਚਿਤ੍ਰਕੇਤੁ, ਸ਼੍ਵੈਤ, ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ, ਨਾਰਦ, ਤੁੰਬੁਰੂ, ਹਾਹਾ ਤੇ ਹੂਹੂ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਵਸੁ, ਸਾਧਿਆ, ਸਿੱਧ, ਪਿਤਰ, ਸਾਰੇ ਨਾਗ, ਸ਼ੇਸ਼, ਕਿਨਰ, ਉਰਗ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਵੈਕੁੰਠ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕ, ਕੈਲਾਸ—ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਨਖ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਰਮ ਮਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਅਚਿੰਤ ਨੈਣਾਂ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।