ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜੋ ਖੁੱਲ੍ਹਾ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਹੋਵੇ। ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ, ਗਊ-ਮੂਤ ਨਾਲ ਲੀਪਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਮੰਡਪ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਖੰਭੇ ਕੇਲ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਗਏ। ਮੰਡਪ ਦੇ ਉਪਰ ਛਤਰੀਆਂ, ਝੰਡੇ ਤੇ ਧਜੀਆਂ ਲਹਿਰਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਉਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਨਿਹਾਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕਥਾਵਾਚਕ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਸਨ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਨਰਮ ਚਾਦਰਾਂ ਤੇ ਆਲ੍ਹਣਾਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਆਸਨ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਸ੍ਰੋਤਾਵਾਂ—ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਔਰਤਾਂ—ਲਈ ਵੀ ਯੋਗ ਆਸਨ ਲਾਏ ਗਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਕਥਾ ਸੁਣ ਸਕਣ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕਥਾਵਾਚਕ ਉਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਵਚਨ ਦਾ ਮਾਹਿਰ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਦਇਆਲੂ, ਅਸੰਗ, ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੋਵੇ। ਉਥੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸ੍ਰੋਤਾ ਵੀ ਐਸੇ ਹੋਣ—ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭਗਤ, ਕਥਾ ਦੇ ਤੱਤ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਧਰਣ ਵਾਲੇ, ਦਾਨੀ, ਲੋਭ ਰਹਿਤ, ਨਿਮਰ ਤੇ ਅਹਿੰਸਕ ਹੋਣ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਸਤਿਕ, ਲਾਲਚੀ, ਕਾਮੀ, ਪਖੰਡੀ, ਰੁੱਖਾ ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਯਜਨ ਵਿਚ ਕਥਾਵਾਚਕ ਬਣਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਕਥਾ ਦੌਰਾਨ ਉੱਠਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਏ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਚਕ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇ। ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੋਵੇ—ਕਥਾਵਾਚਕ, ਸ੍ਰੋਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਰਸਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੰਡਨ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮਤ ਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਨ। ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਰੀਰ-ਮਨ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਕੇ, ਸੰਧਿਆ-ਵੰਦਨ ਤੇ ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ ਆਦਿ ਕਰਮ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਰਨ। ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗਊਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ। ਫਿਰ, ਜਿੱਥੇ ਕਥਾ ਹੋਣੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਘੜੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਖੇਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਾਲਕ-ਦੇਵਤਾ, ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ। ਤਦ ਬਾਅਦ, ਤੁਲਸੀ, ਨਵਗ੍ਰਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਮਾਤਾ ਦੀ ਨੌ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨੀ। ਭਾਗਵਤ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੀ ਪਾਵਨ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨਾ। ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ, ਨੌ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ। ਫਿਰ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨੀ: "ਹੇ ਕਾਟਯਾਨੀ, ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ, ਭਵਾਨੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਵਾਮਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਉਭਾਰ ਲੈ। ਹੇ ਜਗਤ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਿਹਰ ਕਰ।" "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਕਰਕੇ ਕਥਾ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਥਾਵਾਚਕ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਅਾਸ ਸਮਾਨ ਮੰਨ ਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ, ਗਹਿਣਿਆਂ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨੀ। "ਹੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਵਿਅਾਸ ਦੇ ਰੂਪ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕਥਾ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰੋਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਘਣੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਦੂਰ ਕਰ।" ਇੰਝ ਕਰਕੇ, ਨੌ ਦਿਨ ਤੱਕ ਨਿਯਮਤ ਆਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਨੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਆਪ ਵੀ ਬੈਠਣਾ। ਇਹ ਕਥਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਚਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ—ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ, ਮੋਖਸ਼—ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਘਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਜਾਂ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਨਾਲ ਲਗਨ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਾਕੀ ਰਹੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਪਾਠ ਕਰਨਾ; ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਪਾਠ ਕਰਨਾ। ਸਰੀਰਕ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਹਲਕਾ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕਥਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਵਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਖਾਏ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੇਵਲ ਫਲ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਘਿਉਂ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਨਿਯਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹਨ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ! ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭੇਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਦੇਵੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਨਾਸਤਿਕ, ਹਿੰਸਕ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਟ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਜਾਂ ਨਾਸਤਿਕ ਹਨ, ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਪਰਾਏ ਪੈਸੇ, ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਸੰਪਤੀ ਜਾਂ ਦਿਵਿਆ ਧਨ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੌਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪੱਤੇ ਦੀ ਥਾਲੀ 'ਚ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰੇ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਬੈਗਨ, ਘੀਆ, ਤੇਲ, ਦਾਲਾਂ, ਸ਼ਹਦ, ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਬੇਮਨ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਨਾ ਖਾਏ। ਮਾਸ, ਮਸੂਰ, ਮਾਹ, ਮਹਿਲਾ ਦੇਖਿਆ ਭੋਜਨ, ਲਸਣ, ਮੂਲੀ, ਹਿੰਗ, ਪਿਆਜ਼ ਜਾਂ ਧਨੀਆ ਵੀ ਨਾ ਖਾਏ। ਕਥਾ ਦਾ ਨਿਯਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕੱਦੂ, ਸਾਗ ਆਦਿ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ; ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਅਹੰਕਾਰ, ਲੋਭ, ਪਖੰਡ, ਅਭਿਮਾਨ—ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਕਥਾ ਦਾ ਨਿਯਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਦੁਸ਼ਮਣ, ਚੰਡਾਲ, ਯਵਨ, ਕੁੱਤਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਰਜੋ-ਵਸਤਾ ਵਾਲੀਆਂ, ਜਾਂ ਵੈਦਿਕ ਮਰਯਾਦਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੇ। ਨਾ ਹੀ ਵੇਦਾਂ, ਗਊਆਂ, ਗੁਰੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਔਰਤਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣੇ। ਕਥਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਮਰਤਾ, ਸਿੱਧਾ-ਸਾਧਾ ਸੁਭਾਵ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਦਇਆ, ਮਿਠਾ ਬੋਲ ਤੇ ਉੱਚੇ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਬਾਂਝ ਹੋਵੇ, ਇਕੋ ਇਕ ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਦੁੱਖੀ ਹੋਵੇ, ਬੱਚਾ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਦਾ ਗਰਭ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ—ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਨੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਧਰਮ, ਧਨ, ਭੋਗ ਜਾਂ ਮੋਖਸ਼ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਣ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਨ ਜਿਵੇਂ ਯਜਨਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਾਨ, ਹਵਨ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਣੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੌ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਨਿਯਮ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਖ਼ਰ 'ਚ ਇਸਦਾ ਸਮਾਪਨ ਕਰਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਕੇਵਲ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਵੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤਿਕਾਰ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦਾ ਇਹ ਵਿਧਾਨ ਹੈ।