ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕਦਰੂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਘੋੜਾ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਇਹ ਘੋੜਾ ਕਿਹੜੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ?" ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਚਿੱਟਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਦੱਸ, ਤੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਰੰਗ ਹੈ? ਆਓ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਰੰਗ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਤ ਲਾਈਏ।" ਕਦਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਘੋੜਾ ਕਾਲਾ ਹੈ। ਆ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਇਲਾਹੀ ਸ਼ਰਤ ਲਾਈਏ—ਜੋ ਹਾਰੇਗੀ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਦੀ ਦਾਸੀ ਬਣੇਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਦਰੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸੱਪ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਕਾਲਾ ਕਰ ਦਿਨ। ਕੁਝ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਕਦਰੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜਨਮੇਜਯ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਵੋਗੇ।" ਬਾਕੀ ਸੱਪ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪੁੱਛ 'ਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਚਿੱਟੇ-ਕਾਲੇ ਚਿੱਟੇ-ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ, ਕਦਰੂ ਤੇ ਵਿਨਤਾ, ਇਕੱਠਿਆਂ ਹੋ ਕੇ ਘੋੜਾ ਵੇਖਣ ਗਈਆਂ। ਜਦ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਉਹ ਚਿੱਟਾ-ਕਾਲਾ ਘੋੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਗਰੁੜ, ਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਾਂ, ਤੂੰ ਇਨੀ ਉਦਾਸ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਥੀ ਦੋਵੇਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਜੇ ਮਾਂ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ, ਜਦ ਮਾਂ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ?" "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮਾਂ, ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਆਹ ਭਰੀ, "ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਸੌਤੇਲੇ ਦੀ ਦਾਸੀ ਬਣਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਪੁੱਤਰ। ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਾਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੜੀ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।" "ਉਹ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਮੈਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਚਲ'; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ।" ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚਾਹੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਮਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਨਤਾ ਕਦਰੂ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਮਾਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਦਰੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਦੱਸ, ਵਿਨਤਾ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਕਿਵੇਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?" ਕਦਰੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲਿਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਜਲਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਤੁਰੰਤ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਜੰਗ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਘੜਾ ਲੈ ਆਇਆ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਉਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਨਤਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਸੱਪ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਗਏ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਪਰ ਵਿਨਤਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਥੇ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਚਾਟਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਜਿਹੜੇ ਸੱਪ ਦੋ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਾਲੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਹੋਏ। ਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਵਾਸੁਕੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸੱਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣੀ ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਭੈਣ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇਵੋ।" "ਉਸ ਤੋਂ ਜਿਹੜਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਤ ਨੂੰ ਬਚਾਏਗਾ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਆਸਤਿਕਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦਾ ਵਿਆਹ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਕਦੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰੇਗੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖ ਲਿਆ ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਸੁੱਚੀ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਕੇ, ਜਰਤਕਾਰੂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਥੇ ਵਾਸੁਕੀ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਭੈਣ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। "ਪਿਆਰੀਏ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਜਗਾਈਂ," ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਸੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, "ਕੀ ਕਰਾਂ? ਜੇ ਜਗਾਉਂ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ; ਨਾ ਜਗਾਉਂ, ਤਾਂ ਰਾਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ।" "ਧਰਮ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਵੀ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਨਾਸ਼ੀ ਆਦਮੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, "ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉੱਠੋ, ਉੱਠੋ, ਧਰਮਵਾਨ ਜੀ!" ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਠ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿਗਾੜੀ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਜਾ।" ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ?" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ।" ਫਿਰ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਸੁਕੀ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ: "ਉਹ ਆਖ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ।'" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਰਿਸ਼ੀ ਸੱਚੇ ਹਨ," ਤੇ ਭੈਣ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਆਸਤਿਕਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਆਸਤਿਕਾ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਜਾਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤੇਰੇ ਯਜਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ।