ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਰਾਜਾ, ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ, ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਨੇ ਉਸਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਬੈਠਾ ਰਹੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਕੇ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਦਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਾਨ ਅਤੇ ਪੁਣਯ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰੇ; ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਰੋਗ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਲੰਬਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਮੌਤ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਜਿਹੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜਨਤ 'ਚ ਜਾਵੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਰਕ 'ਚ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੁਜਾਂਤੀ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਕਸਟ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਘੀ ਹੋਈ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਸਕੇ; ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਲਿਖੀ ਮੌਤ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਆਸਤੀਕਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਫਲ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲਿਆ, ਤੇ ਆਪ ਇੱਕ ਕੀੜਾ ਬਣ ਕੇ ਫਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਨਾਗ, ਫਲ ਲੈ ਕੇ, ਤੁਰੇ ਤੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਪਹਰੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਜਦ ਆਸਤੀਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ। ਆਸਤੀਕਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਜੰਗਲ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਅਭਿਮਨਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਜਲੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਨੂੰ ਅਥਰਵਣ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਆਏ ਹਾਂ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸਾਧੂ ਦਰਸ਼ਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਫਲ ਦੇ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ 'ਚ ਕਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਆਸਤੀਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਾਜਾ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗੇ।" ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਆਸਤੀਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ, ਪਹਰੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਅੱਜ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ—ਇਹ ਸਾਡਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ ਸਾਰੇ ਆਸਤੀਕ ਰਾਜ ਮਹਲ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਹਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ ਸੀ।" ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਫਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਲਿਆਓ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਰੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਪਹਰੇਦਾਰ, ਜਿਹڑے ਆਏ, ਵਾਪਸ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਸਤੀਕ ਆਏ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਕੁਝ ਫਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਆਦਿ ਹਨ, ਲਿਆਓ। ਆਸਤੀਕਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਉਹ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹਨ, ਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੁੱਛੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਨਮਸਕਾਰ ਦਿਓ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਪਹਰੇਦਾਰ ਫਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਆਦਿ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਗ ਤੇ ਪਹਰੇਦਾਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਫਲ ਲਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਅੱਜ ਇਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਖਾ ਲੈਣ; ਮੈਂ ਆਪ ਇਹ ਵੱਡਾ ਫਲ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ, ਖਾਵਾਂਗਾ।" ਉਤਰਾਅ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਫਲ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਪੱਕਾ ਫਲ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਫਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਕੀੜਾ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪ ਵੇਖਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਇਹ ਕੀੜਾ ਮੈਨੂੰ ਡੰਕ ਮਾਰੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੀੜਾ ਆਪਣੀ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਕੀੜਾ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਚੋਟ ਮਾਰ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਤਕਸ਼ਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਮੌਤ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ ਤੇ ਡੰਕ ਮਾਰਿਆ; ਮੰਤਰੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਭਿਆਨਕ ਨਾਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਲੋਕ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ; ਸਾਰੇ ਪਹਰੇਦਾਰ ਚੀਖ ਪਏ, ਤੇ ਮਹਲ 'ਚ ਵੱਡਾ ਹਲਚਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਕਸ਼ਕ ਦੇ ਕੰਡਿਆਂ 'ਚ ਫਸ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਮਿਟ ਗਈ; ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਨਾ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਹਿਲਿਆ। ਤਕਸ਼ਕ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਚੋਂ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਵਗਦੀ ਲਹਿਰ ਨਿਕਲੀ, ਜਿਸਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਜਿੰਦ ਲੈ ਲਈ। ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਜਿੰਦ ਤੁਰੰਤ ਲੈ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਿਆ; ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਰਾਜਾ ਮੌਤ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਚ, ਸਾੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤ ਵਾਂਗ, ਡਿੱਗ ਗਿਆ; ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਰੋਲਾ ਪਾਇਆ। ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਆਤਮ-ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਚਿਤਾ, ਅਗਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਬਣੀ, 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਭਸਮ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੇ, ਜਿਸਦਾ ਮੌਤ ਦੁਖਦਾਈ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿਦੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ, ਸੋਨਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਸ਼ੁਭ ਵੇਲੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਰਾਜ-ਚਿਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ, ਜਨਮੇਜਯ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਦਾਈ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ-ਚਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ; ਉਹ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਵਧਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਿਆ।