ਉਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਤਬ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਵੀ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਕਾਜ ਦੇ ਕੰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਦਿਨ ਵੀ ਗਿਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਸ਼ਯਪ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਉਹ ਕਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ—“ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾਵਾਂ ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਕਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਗੇਵਾਨ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ, ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਧਰ, ਓਸੇ ਦਿਨ, ਤक्षक ਨਾਮ ਦਾ ਨਾਗ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਣ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਤक्षक, ਇੱਕ ਬੁੱਢੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕਸ਼ਯਪ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਗ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ ਸੀ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?” ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਤक्षक ਰਾਜੇ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ; ਮੈਂ ਉਥੇ ਇਸ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਾਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਜੀਵਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਉਸਦੇ ਜੀਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।” ਤੱਖਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਹੀ ਉਹ ਨਾਗ ਹਾਂ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ; ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਡੰਸੇ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।” ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਨਾਗ, ਜੇ ਤੂੰ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਡੰਸ ਲਵੇਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਜੀਵਤ ਕਰਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।” ਤੱਖਕ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਡੰਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਬੋਹੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵਾਂਗਾ।” ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਡੰਸ ਲੈ ਜਾਂ ਸਾੜ ਦੇ, ਹੇ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਫੇਰ ਜੀਵਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।” ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਨਾਗ ਨੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਡੰਸਿਆ ਤੇ ਉਹ ਸੜ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੱਖਕ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕਰ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ!” ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰੁੱਖ ਨਾਗ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਰਾਖ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ, ਹੇ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ; ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ ਬੋਹੜ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕਰਾਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਜਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਰਾਖ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਿਆ। ਉਸ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੜਕਣ ਨਾਲ, ਬੋਹੜ ਦਾ ਰੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੱਖਕ ਨੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ। ਨਾਗ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਉੱਦਮ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸ, ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।” ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਧਨ ਬਣਾਇਆ। ਜਦ ਨਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗਿਆ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ।” ਤੱਖਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਧਨ ਲੈ ਲੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਜਾ; ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।” ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਪਰਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, “ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?” ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, “ਜੇ ਮੈਂ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਜ਼ਤ ਲਾਲਚ ਕਾਰਨ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਅਟੱਲ ਰਹੇਗੀ, ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਧਨ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪੁੰਨ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ। ਇੱਜ਼ਤ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬਚਾਈ ਜਾਵੇ; ਇੱਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਧਨ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਰਘੁ ਨੇ ਵੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਤੇ ਕਰਣ ਨੇ ਵੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਐਸੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ?” ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, “ਜੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਰਾਜੇ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਿਨਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਪਾਪ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲਾਹਨਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੈ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਤੱਖਕ ਤੋਂ ਧਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਕੇ, ਨਾਗ ਤੱਖਕ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਨਾਗਸਾਹਵਯਾ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਨਗਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਰਾਜਾ ਇਕ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਰਖਵਾਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੱਖਕ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, “ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵਾਂ?” ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਇਸ ਪਾਪੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋਇਆ, ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਠੱਗ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?” ਤੱਖਕ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, “ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਐਸਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨਾਗ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ گردਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਨੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਰਖਵਾਲੇ ਲਾਏ ਤੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।” ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, “ਅੱਜ ਇਹ ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਠੱਗ ਲੈਣਗਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਾੜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ?” ਤੱਖਕ ਅੱਗੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, “ਇਹ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਮੌਤ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ ਉਹ ਰਖਵਾਲੇ ਲਾ ਕੇ ਤੇ ਮਹਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਤੱਖਕ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, “ਜੇ ਕਿਸੇ ਅਪਰੰਪਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮੌਤ ਭਾਗ ਦੇ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੱਖ ਜਤਨ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਟਾਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।