ਜਦੋਂ ਕੁੰਤੀਆ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਰਪਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕੁੰਤੀਆ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਲੈ ਜਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਭੀਸ਼ਮ, ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ, ਉਹ ਸਭ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੁੰਤੀਆ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ?" ਕੁੰਤੀਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਡੂ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹਨ, ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ।" ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੁੰਤੀਆ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਚਾਰਿਆ, "ਇਹ ਸਾਡੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।" ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਅਤੇ ਦੇਵਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕੁੰਤੀਆ ਨੂੰ ਨਾਗਪੁਰ ਲੈ ਗਏ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਇੰਝ, ਪਾਰਥ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਨਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਜੋ ਪੰਜਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਸੀ; ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਸਨ। ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਭੈਣ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਸ਼ਨੁ (ਅਰਜੁਨ) ਵਲੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਵੀਰ ਅਭਿਮਨ्यु ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਯੁੱਧਭੂਮੀ 'ਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਓਥੇ ਹੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋਇਆ। ਅਭਿਮਨ्यु ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਭਤੀਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਚੰਭਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਵੰਸ਼ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਐਸਾ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪૃਥਵੀ ਉੱਤੇ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਘੋਰ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਭੀਮ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ। ਗਾਂਧਾਰੀ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਚਚਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਆਪ ਵੀ ਦੁਖੀ ਸੀ। ਵਿਦੁਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਧਰਮੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ; ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਇੰਝ ਕੀਤੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਦੁੱਖ ਭੁਲਾ ਦੇਵੇ। ਪਰ ਭੀਮ, ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਤੀਖੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। "ਮੇਰੇ ਹੱਥੀਂ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਪਾਪੀ ਅੰਨੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਖੂਨ ਪੀਤਾ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਰਸ ਆਇਆ।" "ਇਹ ਅੰਨਾ ਨਿਰਲੱਜ਼ ਮੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਦੜ ਜਾਂ ਕੁੱਤੇ ਵਾਂਗ; ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਅਰਥ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।" ਐਹੋ ਜਿਹੇ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਾਉਂਦਾ। ਪਰ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਉਸਨੂੰ ਸੰਤਾਵਨਾ ਦਿੰਦਾ, "ਇਹ ਮੂਰਖ ਹੈ।" ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲੋਂ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਪਿੰਡ ਦਿੰਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਭੀਮ ਨੇ ਇੱਥੇ ਸਭ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰਤਾ ਕਰਕੇ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਦੇਵੇਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੁਵਰਗ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੇ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਮਨ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਭਾਗਵਾਨੋ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਧਨ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੁਟ ਬਲ ਵਾਲਾ ਹਨੁਮਾਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਆਖਣ ਲੱਗਾ। "ਧਨ ਤਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਖਾਤਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ — ਹੋਰ ਕੀ? ਅੰਨਾ ਵੀ ਸੁਖ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੂਰਖਤਾ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?" "ਤੇਰੀ ਮੰਦੀ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣੇ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਦੁਸਟ ਨੇ ਚੋਰੀ ਲੈ ਗਿਆ।" "ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਵੀਰਾਟ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਤ्सਯ ਦੇ ਨੌਕਰ ਬਣੇ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਰਾਣੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਨਾਸ ਕਿਵੇਂ ਟਲ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਮੈਂ ਮਗਧ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵੀਰਾਟ ਦਾ ਰਸੋਈਆ ਬਣਿਆ।" "ਵਿਜੈਸ਼ੀਲ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਲਈ ਨਚਣ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਿਆ? ਇੰਦਰਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।" "ਗਾਂਡੀਵ ਵਾਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਚੂੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ; ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ?" "ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਗੁੰਝੀ ਚੋਟੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਸੁਰਮਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾ ਚਲਾਈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ।" "ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਘਰ ਵਿਚ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ; ਜਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰੋਚਨ ਸੜ ਗਿਆ।" "ਸਾਰੇ ਕਿਚਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾ ਮਾਰਿਆ; ਪਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ।" "ਤੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਇਆ; ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਦਿਕ, ਵੈਰੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਕੈਦੀ ਬਣੇ।" "ਅੱਜ ਤੂੰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਖਾਤਰ ਧਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਮਨਾਵੇਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਭੀਮ ਤਿੰਨ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।