ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਦੋਂ ਨੌਕਾ-ਵਾਹਕ ਦੀ ਧੀ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਤੋਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਵਤੰਤਰ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਕਰਤਾਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਲਵੋ।” ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਮਛੁਆਰੇ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਉ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਜੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿਤਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਵੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ।” ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਆਕੁਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਨ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਛੁਆਰੇ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਛੁਆਰਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਰਾਜਨ! ਤੁਹਾਡਾ ਆਉਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ। ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ?” ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਉ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਬਣਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।” ਮਛੁਆਰੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਧੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਪਰ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਬਣੇ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ।” ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਗਾਂਗੇਯਾ ਦੀ ਯਾਦ ਆਈ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਨਾ ਆਖਿਆ। ਇੱਛਾ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਰਾਜਾ ਘਰ ਪਰਤ ਗਿਆ; ਨਾ ਉਸ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਖਾਧਾ, ਨਾ ਸੁੱਤਿਆ। ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇੰਝ ਉਦਾਸ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੌਣ ਹੈ ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਪਿਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹਰਾ ਦੇਵਾਂ? ਤੁਹਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।” “ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਜਾਣੇ, ਨਾ ਮਿਟਾਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦਾ? ਪੁੱਤਰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।” “ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਜਾਨਕੀ ਸਮੇਤ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।” “ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੋਹਿਤਾ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ, ਗ੍ਰਹਿ ਦਾਸੀ ਵਾਂਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜਿਆ।” “ਜੀਗਰਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੇਚਿਆ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਛੁਡਾਇਆ।” “ਜਾਮਦਗਨਯ ਨੇ ਵੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਗਲਤ ਸੀ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵਧੀਕ ਹੈ।” “ਇਹ ਸਰੀਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ। ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਵੀ ਸੰਭਵ ਕਰਾਂਗਾ।” “ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤੁਹਾਡੀ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ।” “ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਰਮਣਾਕ ਹੈ ਜੋ ਯੋਗ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰੇ; ਜੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਹਟਾਵੇ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦਾ?” ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਨੇ ਲਜਜਤ ਭਰਿਆ ਮਨ ਕਰਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। “ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ, ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਇਕੱਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।” “ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਕੱਲੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂਗਾ?” “ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਦਾਸ ਹਾਂ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ।” ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਗਾਂਗੇਯਾ ਨੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਰਾਜਾ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਹਨ।” “ਤੁਸੀਂ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਪੁੱਛੋ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਝਿਜਕ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਾਂਗਾ।” ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਏ, ਕਾਰਨ ਜਾਣਿਆ ਤੇ ਗਾਂਗੇਯਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਮਛੁਆਰੇ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਹਨਵੀਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ— “ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੂੰ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਸੇਵਕ ਹੋਵਾਂਗਾ।” ਮਛੁਆਰੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਲੈ ਜਾ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾ ਲੈ; ਪਰ ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਜੀਉਂਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਨਾ ਬਣੇ।” ਗਾਂਗੇਯਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਮਛੁਆਰੇ ਦੀ ਧੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੋਵੇਗੀ; ਮੈਂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ।” ਮਛੁਆਰੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਹੈ; ਪਰ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਜ਼ਰੂਰ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਏਗਾ, ਤੇ ਰਾਜ ਲੈ ਲਵੇਗਾ।” ਗਾਂਗੇਯਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਕਦੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੱਚਾ ਵਚਨ ਹੈ, ਪਿਤਾ। ਮੈਂ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਲਿਆ ਹੈ।” ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਛੁਆਰੇ ਨੇ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਰ ਅੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵਿਅਸ ਦੇ ਹੋਰ ਜਨਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਰ ਗਏ। ਵਿਆਸ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅੰਨਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਵਿਅਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ। ਦੂਜੇ, ਜਦੋ ਰਾਣੀ ਨੇ ਵਿਅਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਸਮੇਂ ਚਿੱਟਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਵਿਅਾਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਪਾਂਡੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਵਿਅਾਸ, ਰਾਣੀ ਦੀ ਦਾਸੀ, ਜੋ ਕਾਮਕਲਾ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਅੰਸ਼, ਸੱਚਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।