ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਉਹ ਹਰ ਅੰਗ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਗੰਗਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਹੁਣ ਗੰਗਾ ਦੇ ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖੇਗਾ। ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਦਿਵਯ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਨਾ ਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ।” ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਗਜਹਵਯਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਕਰਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਉੱਤਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਗੰਗੇਯਾ ਦਾ ਜਨਮ, ਜਹਨਵੀ ਤੋਂ ਉਤਪੱਤੀ, ਹੁਣ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਤਰਨ ਤੇ ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ। ਭਗਵਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੁਭਕਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।” ਹੁਣ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਦੇ ਵਚਨ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਹੋਈ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ; ਗੰਗੇਯਾ ਦਾ ਜਨਮ ਵੀ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ ਦੱਸਿਆ। ਵਿਆਸ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਸੀ—ਵਿਰਲੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ? ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੱਲਾਹ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ? ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ।” ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਜੋ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਹਿਰਣ, ਭੈਸ ਤੇ ਨੀਲਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ। ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਖ ਮਨਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਸੂਅਰਾਂ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਅਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ। ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੁਗੰਧ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸੁਗੰਧ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸੁਗੰਧ ਨਾ ਤਾਂ ਮੰਦਾਰਾ ਦੀ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਹਿਰਣ ਦੀ ਕਸਤੂਰੀ ਦੀ, ਨਾ ਚੰਪਕ, ਨਾ ਮਾਲਤੀ, ਨਾ ਕੇਤਕੀ ਦੀ—ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ। ਐਸਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹਵਾ ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ; ਇਹ ਹਵਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਸੁੰਘਣ ਦੀ ਇੰਦਰੀ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਿਆ। ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਲਾਜਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਪੱਕੀ, ਮੈਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੇ ਕਾਲੇ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਨੇਤਰ, ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਪੱਕਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸੁਗੰਧ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਆਕਰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਵੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਕਚੀ ਉਮਰ ਦੀ ਸੀ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਨਾਰੀ? ਸ਼ਾਇਦ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਨਾਰੀ? ਇਹ ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਨਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਕਦੇ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਹ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜੀ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ। “ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਪਿਆਰੀ? ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਜੰਘ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਸੁੰਨ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਇਕੱਲੀ? ਦੱਸ, ਹੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਕੀ ਤੂੰ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈਂ ਜਾਂ ਅਵਿਵਾਹਿਤ?” “ਇੱਛਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ; ਦੱਸ, ਪਿਆਰੀ, ਤੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ—ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ।” ਰਾਜਾ ਦੇ ਐਸੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: “ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੱਲਾਹ ਦੀ ਧੀ ਜਾਣ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹਾਂ।” “ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੌਕਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਵਾਸਤੇ ਨਦੀ ’ਤੇ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਅੱਜ ਘਰ ਗਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਸੱਚ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕੁੜੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ ਰਾਜਾ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਹੇ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ, ਮੈਨੂੰ, ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਬਣਾ ਲੈ—ਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ।” “ਮੇਰੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਕਨੂਨੀ ਪਤਨੀ ਬਣ, ਹੇ ਮਿਰਗ-ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ; ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਕਾਮਦੇਵ ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।” “ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ; ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਦਾਸ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ। ਤੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਹਰ ਅੰਗ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।” ਰਾਜਾ ਦੇ ਬੋਲ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਨੋਹਰ ਸੀ, ਸੁਣ ਕੇ, ਮੱਲਾਹ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਵੱਡੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਸੁਗੰਧਾ, ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।