ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਚਿੰਤਨ ਸੀ—"ਅੱਜ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗਾ?" ਉਹ ਸੋਚਦਾ, "ਜੇ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਰੋਕਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਜੇ ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਰੋਕਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ 'ਚ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇਗੀ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਲੈ ਵੀ ਲਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਮੰਦੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ ਹੈ—ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰੇ। ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।" ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੰਦਾ, "ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗਾਂ ਨੰਦਿਨੀ ਨੂੰ ਸਤ੍ਰਿਜਿਤ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ! ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਲੱਤਾਂ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀਏ, ਮੇਰੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੰਗ ਲੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਵੀ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ ਜੋ ਦੇਣਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇ।" ਰਾਜਾ ਆਖਦਾ, "ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਸਵਰਗ ਦਾ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ।" ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ, ਤਦ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਈ, ਰਾਜਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦਾ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀਏ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ? ਤੂੰ ਜਾ ਜਾਂ ਰਹਿ ਜਾ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦੇ।" ਜਦ ਰਾਜਾ ਇਹ ਬੋਲਿਆ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵਧਾਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਉਹ ਅਸਲੀਅਤ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਗੰਗਾ ਜਾਣ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਆਈ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤਾਪ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜਠਰ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਤੇਰੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਵਾਸਵ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲੈ ਲੈ, ਹੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ।" "ਇਹ ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ाली ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾਵਾਂਗੀ, ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਗੰਗਾ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਕ ਦਿਨ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਾ ਆਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸਧਾਰਣ ਤੀਰ-ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਫੁਰਤੀ ਵੇਖੀ। ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਪੁੱਛਦਾ, "ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ ਬਾਲਕ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ?" ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਅਚਾਨਕ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਆਪ ਬੋਲਿਆ। ਗੰਗਾ ਆਖਦੀ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਸੌਂਪਦੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇਵੇਗਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਭਗਤ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਦੈਵੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਜਮਦਗ્નਿ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗਿਆਤਿ ਪਾਈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਗਜਾਹਵਯਾ ਨੂੰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਮਨਾਇਆ।