ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਪਰਾਸ਼ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਤਿ ਨੀਤੀ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦਾ ਹੱਥ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਫਿਰ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਮੱਛੀ ਦੀ ਵਾਸ਼ਨਾ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਹ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਬੋਲੀ, "ਮੈਂ ਬੁਰੀ ਗੰਧ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਿਚਕ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ? ਸਮਾਨ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਹੀ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਇਕ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਹੁਣ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਸਤੂਰੀ ਵਾਂਗ ਸੁਗੰਧੀ, ਮਨਮੋਹਣੀ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ। ਸੁਭਾਗਨ ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਮ ਅਤੇ ਰੁੱਖੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਐਸਾ ਮਿਲਾਪ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਕਰੋ।" "ਮਿਲਾਪ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਲੋਕ ਦਿਨ ਦੇ ਵੇਲੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।" "ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਰੋਕੋ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ! ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸਹਿਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਤਰਕਸੰਗਤ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਧੁੰਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਧੁੰਦ ਛਾ ਗਈ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਕੁੜੀ ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਮੈਂ ਕੁਆਰੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ; ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੋਗੇ, ਤੁਸੀਂ ਚਲੇ ਜਾਵੋਗੇ।" "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਟੱਲ ਹੈ—ਮੇਰਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ? ਜੇ ਮੈਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਾਂ?" "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਚਲੇ ਜਾਵੋਗੇ, ਦੱਸੋ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਹੇ ਲਜਜਤਾਵਾਨੀ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਕੁਆਰੀਤਾ ਦਾ ਵਰਤ ਕਦੇ ਨਾ ਟੁੱਟੇ, ਇਹ ਵਰ ਦਿਓ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਏਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ, ਅਸਾਧਾਰਣ ਬਲ ਵਾਲਾ।" "ਇਹ ਸੁਗੰਧ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰਹੇ, ਮੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਸਦਾ ਨਵੀ ਰਹੇ।" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁਣੋ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ! ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਕਦੇ ਵੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸੰਯਮ ਨਹੀਂ ਗੁਆਇਆ, ਭਾਵੇਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵੇਖੇ।" "ਇਹ ਸਭ ਦਿਵਿਆ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ; ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਟਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਜਿਸ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਗੰਦੀ ਗੰਧ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ? ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਰਚਿਯਤਾ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦਾ ਵੰਡਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸਭ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਚਲੇ ਗਏ। ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਤੁਰੰਤ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਣਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਮਾਨੋ ਇੱਛਾ ਦਾ ਹੀ ਦੂਜਾ ਰੂਪ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਬੱਚਾ ਜੰਮਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ, "ਮਾਂ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾ; ਮੈਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੀ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।" "ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੀ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਆਉਂਗਾ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਵਿਆਸ ਤੁਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੱਚਾ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦਵੈਪਾਯਨ ਪਿਆ। ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਵੈਪਾਯਨ ਪਰਾਸ਼ਰ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ। ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਆਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਾਏ ਤੇ ਵੰਡ ਦਿੱਤੇ: ਸੁਮੰਤੁ, ਜੈਮਿਨੀ, ਪੈਲ, ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ, ਅਤੇ ਆਸੀਤ, ਦੇਵਲ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਵੀ। ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਸਭ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛੇ ਕਾਰਣ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਜਨਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਣਵਾਨ ਗੱਲਾਂ ਹੀ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦਾ ਮੱਛੀ ਦੇ ਪੇਟੋਂ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨਾਲ ਵਿਆਹ, ਇਹ ਸਭ ਕਿਸਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਇਆ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਮਨ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਫਸ ਜਾਂਦਾ? ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਉੱਚੇ ਕੁਲ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅਯੋਗ ਵਿਹਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਇਹ ਜਨਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਜੋ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਅਤੇ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਪ ਤੋਂ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਣੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ ਵਿਆਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਬਾਕੀ ਹੈ।