ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਮਛੀਰਾ ਨੇ ਉਸ ਸੋਹਣੀ ਮਛੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਮਛੀਰਾ ਨੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਮਛੀ ਦਾ ਪੇਟ ਕੱਟਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਨਿਕਲੇ। ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਮੁੰਡਾ ਤੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਉੱਭਰੀ; ਇਹ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਮਛੀਰਾ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਛੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਬੱਚੇ ਜਨਮ ਲਏ ਹਨ। ਰਾਜਾ, ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਰਾਜਾ ਮਤਸਯ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਵਚਨ ਦਾ ਪਾਬੰਦ ਸੀ; ਵਾਸੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਰਗਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ। ਕਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਵਾਸੁ ਨੇ ਮਛੀਰੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਕਾਲੀ ਤੇ ਮਤਸਯੋਦਰੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਤਸਯਗੰਧਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ, ਤੇ ਵਾਸਵੀ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਕੁੜੀ, ਮਛੀਰੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਲਦੀ ਰਹੀ। ਵੈਦਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਦ੍ਰਿਕਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਪਸਰਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਛੀ ਬਣ ਗਈ; ਮਛੀਰਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ, ਉਹ ਮਰੀ ਤੇ ਖਾ ਲਈ ਗਈ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਉਹ ਅਪਸਰਾ ਦਾ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਸੂਤ ਜੀ, ਦੱਸੋ, ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਕਿਵੇਂ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਗਈ?" ਸੂਤ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋਈ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਈ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।" ਦਯਾਲੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰੋ ਰਹੀ ਅਦ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਸ਼ੁਭ one, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਅੰਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੇਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮਛੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ; ਜਦ ਤੂੰ ਦੋ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਛੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹੀ; ਦੋ ਬੱਚੇ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਰੀ ਤੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ। ਮਛੀ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਸ਼ਾਪ ਖਤਮ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਅਪਸਰਾ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲ ਪਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਹਣੀ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਮਤਸਯਗੰਧਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੁੜੀ, ਮਛੀਰੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧੀ ਵਜੋਂ ਪਲਦੀ ਰਹੀ। ਮਤਸਯਗੰਧਾ, ਜੋ ਵਾਸਵੀ ਸੀ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਕਰਦੀ, ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਗਈ। --- ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਛੀਰੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿਹਾ: "ਮੈਨੂੰ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਪਾਰ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ।" ਮਛੀਰਾ, ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਮਤਸਯਗੰਧਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾ; ਇਹ ਤਪਸਵੀ, ਸ਼ੁਭ ਮੁਖ ਵਾਲਾ, ਪਾਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਮਤਸਯਗੰਧਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਸਵੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਤੀ 'ਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਪਾਰ ਲੈ ਗਈ। ਜਦ ਉਹ ਸੂਰਜ-ਕੁਲ ਦੀ ਧੀ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ 'ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਮਤਸਯਗੰਧਾ, ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਕਹੀ: "ਕੀ ਇਹ ਵਰਤਾਓ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਗਿਆਨ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਤਪस्या ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ?" "ਤੁਸੀਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹੋ, ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲੇ; ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਕਿਉਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਛਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?" "ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ।" "ਵੰਸ਼, ਚਰਿਤਰ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਹੋ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਮਤਸਯਗੰਧਾ, ਮਛੀ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਵਾਲੀ, ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਘਟੀਆ ਹਾਲਤ 'ਚ ਆ ਗਏ?" "ਹੇ ਅਡੋਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਿਖੀ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਇੱਛਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਤੁਸੀਂ ਨੇੜੇ ਆਏ ਹੋ—ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ?" "ਹਾਏ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ, ਕਾਮ ਦੇ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭੇਦਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਹੀ: "ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਓ, ਹੇ ਭਾਗਵਾਨ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੀ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।" ਫਿਰ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮਤਸਯਗੰਧਾ ਨੂੰ ਫੜਿਆ; ਉਹ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਕਹੀ: "ਮੈਂ ਮਛੀ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ—ਤੁਸੀਂ ਹੇਰਾਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ? ਸਮਾਨ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਕੁੜੀ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਤਕ ਮਿਸ਼ਕ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਰੂਪ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਕ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਵਾਲੀ, ਮਨਮੋਹਣੀ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਕੇ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਉਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ। ਮਤਸਯਗੰਧਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਸ਼ੁਭ ਵਾਸਨਾ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਕਹੀ: "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਲੋਕ ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਰੁਖੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ।" "ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਮਿਲਾਪ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਲੋਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖਾਮੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।" "ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਰੋਕੋ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸਹਿਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।" ਉਸ ਦੀਆਂ ਬੁਝੀ ਤੇ ਯੋਗ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਨ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਧੁੰਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਧੁੰਦ ਚੜ੍ਹੀ, ਤੇ ਦਰਿਆ ਦਾ ਕੰਢਾ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਢੱਕ ਗਿਆ।