ਜਦੋਂ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਆਈ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੀ ਇਸ ਤਰੀਫ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਯਾ ਤੋਂ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕ ਨਵੀਂ ਰੂਪਾਵਲੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਇਹ ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਆਦਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਦੈਵਤਿਆਂ ਵਲ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਬੋਲੀ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਤੁਤੀ-ਪਾਠ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।" ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਕ ਵਰ ਮੰਗੋ," ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: "ਇੱਕ ਸ਼ੁੰਭ ਨਾਮ ਦਾ ਦੈਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਰਾ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" ਇਹ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। "ਹੇ ਮਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤਪਤੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ।" "ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਦੇਵੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਸ਼ੁੰਭ, ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦੇਵਾਂਗੀ।" "ਤੁਸੀਂ ਨਿਡਰ ਰਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਚੁਭਣ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗੀ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਰੁਣਾਮਈ ਦੇਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਸ਼ੁੰਭ ਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦੇ ਦੋ ਸੇਵਕ—ਚੰਡ ਅਤੇ ਮੁੰਡ—ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਅੰਗ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਵਿਲਾਸ ਦੇ ਯੋਗ, ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਇਕ ਅਸਾਧਾਰਣ, ਇੱਛਤਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਵੇਖੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਭੋਗ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।" "ਉਸ ਸੁੰਦਰ-ਅੰਗ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਲਿਆਓ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣੋ; ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਨਾ ਤਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਨਾ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" "ਨਾ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਹੀ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਹੀ ਮੋਹਣੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੈ।" ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਸ਼ੁੰਭ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਮ ਦੇ ਦਾਨਵ ਦੂਤ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਦੂਤ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁੰਭ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ: "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇੱਕ ਅਸੁਰ ਹੈ, ਸ਼ੁੰਭ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਭੋਗੀ ਹੈ; ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ: ਮੈਂ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਭੋਗੀ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਕ ਰਤਨ ਹੋ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਨੈਨਾ; ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲੋ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਰਤਨ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗੋ।" ਦੇਵੀ ਨੇ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਆਖਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਦੂਤ, ਜੋ ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ। ਪਰ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਵਚਨ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਝੂਠਾ ਹੋ ਜਾਵੇ? ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ: ਜੋ ਮੇਰੀ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਵੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ—ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਰਾਜਾ ਮੇਰਾ ਇਹ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆ ਕੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜੇ—ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਕੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ?" "ਜਾਓ, ਵੱਡੇ ਦੂਤ, ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ: ਜੇ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰੇ।" ਦੈਤ ਦੂਤ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਸੁਣਾਈ। ਦੂਤ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਸ਼ੁੰਭ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਧੂਮਰਲੋਚਨ ਨਾਮਕ ਦੈਤ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: "ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਧੂਮਰਲੋਚਨ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੰਨ।" "ਉਸ ਮੰਦੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆ ਆ, ਚਾਹੇ ਮਾਰ ਕੇ, ਚਾਹੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘਸੀਟ ਕੇ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਚਲ।" ਹੁਕਮ ਮਿਲਦੇ ਹੀ, ਧੂਮਰਲੋਚਨ, ਜੋ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ ਲੈ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਜਲਦੀ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅੱਗੇ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾ।" "ਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਮਾਣ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਜੋ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਠੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ।" "ਸ਼ੁੰਭ ਰਾਜਾ ਅਸੁਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਵੀ; ਦੱਸ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ?" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਵਧਿਆ। ਪਰ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੇ ਇਕ ਦਮ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫੌਜ ਡਰ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਈ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਣ ਲੱਗੀ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਸ਼ੁੰਭ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ। ਹੁਣ ਸ਼ੁੰਭ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵਿਗੜ ਗਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਚੰਡ, ਮੁੰਡ ਅਤੇ ਰਕਤਬੀਜ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਭੇਜਿਆ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਦੈਤ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਵਿਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ, ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਪਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਾਲਾ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ। ਜਦੋਂ ਦੈਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਦੋਵੇਂ ਦੈਤਪਤੀ, ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਖੁਦ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਦੈਤ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੈਤ, ਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਪਰਮਾਤਮਾ-ਰੂਪਾ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਦੇਵੀ ਵਾਣੀ—ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਵੀ—ਵਡਿਆਈ ਦਿੱਤੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਅਸਧਾਰਣ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰੂਪਾਵਲੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਾਲੀ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਮ ਮਾਤਾ, ਦੇਵੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।