ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਣਗਿਣਤ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਨ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਠਿਕਾਣਾ ਹਨ, ਚੌਥੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਮੂਲ ਤੱਤ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਵੀਂ ਵਾਰੀ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਹਨ, ਛੇਵੀਂ ਵਾਰੀ ਉਹ ਛੇਵੀਂ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਣੀ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਤਵੀਂ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਸੱਤ-ਸੱਤ ਵਰਕਿਆਂ ਦੀ ਦਾਤਰੀ ਹਨ; ਅੱਠਵੀਂ ਵਾਰੀ ਵਾਸੁਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਨੌਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹਨ। ਨੌਂ ਰਸਾਂ, ਨੌਂ ਕਲਾਵਾਂ, ਨੌਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੋ ਕੇ, ਦਸਵੀਂ ਵਾਰੀ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ। ਉਹ ਗਿਆਰਵੀਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹਨ, ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਿਥੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹਨ, ਗਿਆਰਾਂ ਗਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹਨ। ਬਾਰਵੀਂ ਵਾਰੀ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਤੇਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਤੇਰਾਂ ਗਣਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹਨ। ਉਹ ਤੇਰਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਸਭ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੀ, ਚੌਦਾਂ ਮਨੂਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹਨ। ਪੰਦਰਵੀਂ ਤਿਥੀ ਉੱਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਸੋਲਵੀਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਲਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਨ ਦੀ ਸੋਲਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਇਸ਼ਵਰੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚੰਨ ਦੀ ਸੋਲਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹਨ। ਐਸਾ ਹੈ ਤੇਰਾ ਰੂਪ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਤਮਸ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਹੀ ਕਾਰਨ, ਭਾਗਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ, ਤੇ ਉਹ ਦੋ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ, ਮਧੁ ਅਤੇ ਕੈਟਭ, ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਐਸਾ ਵਡਿਆਈ ਪਾ ਕੇ, ਤਮਸੀ ਦੇਵੀ, ਭਾਗਵਾਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਗਈ। ਉਹ ਸਮੇਂ, ਭਾਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਏ ਤੇ ਦੋਨੋਂ ਮਹਾਂ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਦੋ ਭਿਆਨਕ ਦੈਤ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਤੇ ਹਰੀ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਫਿਰ ਭਾਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾ ਕੇ ਲੜਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਦੋਵਾਂ, ਆਪਣੀ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ, ਸੰਸਾਰ ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ। "ਵਰ ਮੰਗੋ," ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਨੇ ਚੁਣਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਹੱਥੀਂ ਮਾਰੇ ਜਾਓ।" ਉਹ ਦੋਵਾਂ, ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ।" "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਭਾਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ, ਗਦਾ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਵਾਲੇ ਭਾਗਵਾਨ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਚਕਰ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋਈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਮਹਿਲਾ ਮਹਾਕਾਲੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਸੁਣ। ਸਾਵਰਨਿ ਮਨੂ ਦੀ ਕਥਾ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਲੋਕੀ ਵੱਲ ਗਏ। ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਿਸ਼ਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਕਰਤੱਬ ਦੱਸੇ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਛੀਨ ਕੇ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਦੇ ਮਾਣ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ, ਹੇ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀਓ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਜਲਦੀ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਸੋਚੋ, ਹੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕੋ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਬੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਭਾਗਵਾਨ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਦਮਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਨੇ ਐਸਾ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਜੋਤ ਨਿਕਲੀ। ਫਿਰ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜੋਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਣਿਆ; ਯਮ ਦੀ ਉਰਜਾ ਤੋਂ ਵਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਂਹਾਂ। ਸੋਮਾ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਛਾਤੀਆਂ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਕਮਰ, ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਰੁਣ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ رانਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਬਣੀਆਂ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਨਿਤੰਬ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਰਜਾ ਤੋਂ ਪੈਰ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਤੇ ਵਸਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਬਣੀਆਂ। ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਨੱਕ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮ ਜੋਤ ਤੋਂ ਦੰਦ, ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਬਣੀਆਂ। ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਭੌਂਹਾਂ, ਵਾਯੂ ਦੀ ਉਰਜਾ ਤੋਂ ਕੰਨ ਬਣੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ, ਮਹਿਸ਼ਮਰਦਿਨੀ ਦੇਵੀ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਚਕਰ ਤੇ ਸ਼ੰਖ, ਪਾਸ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਫਾਹਾ, ਅੱਗ ਨੇ ਭਾਲਾ, ਮਾਰੁਤ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਦਿੱਤੇ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਜਰ ਤੇ ਏਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਦੀ ਘੰਟੀ, ਯਮ ਨੇ ਕਾਲ ਦੰਡ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਾਲਾ ਤੇ ਕੰਬਲੂ ਦਿੱਤੇ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਕਾਲ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਢਾਲ ਦਿੱਤੀ। ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਸੁੱਚੀ ਮਾਲਾ, ਕਦੇ ਨਾ ਪੁਰਾਣੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ, ਚੂੜ, ਕੰਨ-ਝੁਮਕੇ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਤੇ ਹੋਰ ਗਹਣੇ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਨਿਰਮਲ ਕਲਾ, ਪਾਇਲ, ਹਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਭੀ ਦਿੱਤੇ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ ਦਿੱਤੇ, ਹਿਮਾਵਤ ਨੇ ਸਿੰਘ ਸਵਾਰੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਦਿੱਤੇ। ਧਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਦਿਰਾ ਭਰੀ ਹੋਈ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਪਿਆਲੀ ਦਿੱਤੀ; ਭਾਗਵਾਨ ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਸੱਪ ਦੀ ਮਾਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜੋਤ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰਮਰਦਿਨੀ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ।