ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ। ਉਹ ਸਭਿ ਬੜੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ: "ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤੋ, ਹੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਨੂੰ ਉਮਾ ਜੀ ਪ੍ਰਿਅ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਤੇ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਉਹੋ ਜੋ ਮਹਾਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਖੇਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੋ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਹੋ, ਤੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਅਹਿਬੁਧਨਿਆ, ਮਨੁ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰੀ, ਅਜਨਮਾ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵੀ ਸਲਾਹਿਆ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੰਦਨ। ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਉੱਚਤਮ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ, ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਯੋਗ ਦੇ ਮੂਲ ਹੋ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਥ ਹੋ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੰਦਨ। ਹੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਯੋਗ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਜਿਹੜੇ ਦੁਖੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਚੰਡ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮੂਰਤ, ਨੰਦੀ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਯਜਮਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਬਲਵਾਨ, ਨੰਦੀਧਾਰੀ, ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ: "ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਨ।" ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਚੰਦ੍ਰਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਸੀਂ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ—ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਬਖ਼ਸ਼ੋ, ਹੇ ਮਹਾਂਬਲਸ਼ਾਲੀ। ਇੱਕ ਵਿਂਧਿਆ ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਵਾਧ ਨੂੰ ਰੋਕੋ, ਸਭ ਭਲਾਈਆਂ ਦੇ ਕਰਤਾ ਬਣੋ; ਜੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੁਕ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗੀ? ਜੇ ਸ੍ਵਾਹਾ ਤੇ ਸ੍ਵਧਾ ਦੇ ਰੂਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਮਿਲੇਗਾ? ਤੇ ਅਸੀਂ ਜੋ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ, ਸਾਡਾ ਰਾਖਾ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਹੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸਕ, ਹੇ ਗਿਰਿਜਾ ਪਤੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।" ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇੱਥੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮਾਧਵ ਨੂੰ ਆਖਾਂਗੇ; ਉਹ ਸਾਡਾ ਮਾਲਕ, ਸਾਡੀ ਆਤਮਾ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਗੋਵਿੰਦ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸਾਂਗੇ, ਤੇ ਸਾਡਾ ਦੁੱਖ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਨਾਥ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਛੇਤੀ-ਛੇਤੀ ਵੈਕੁੰਠ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਵੈਕੁੰਠ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਤੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸਨ। ਭਾਵ ਭਰਿਆ ਗਲਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ: 'ਜੈ ਹੋ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਤੀ, ਆਦਿ-ਪੁਰੁਖ! ਦੈਤੀਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਸਭ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਸੂਰ, ਗੋਵਿੰਦ, ਮਹਾ-ਯਜਨਾ ਦੇ ਰੂਪ!' 'ਹੇ ਮਹਾ-ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਧ੍ਰੁਵ ਦੇ ਨਾਥ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੁਸੀਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯ ਅਵਤਾਰ ਵਿਚ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਜੈ ਹੋ, ਦੈਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਹੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਕੁੱਛ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਜੈ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਸੂਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ!' 'ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਭਾਰਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸੂਰ ਬਣੇ, ਨਰਸਿੰਘ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵੱਡੇ ਦੈਤਿਆ ਨੂੰ ਚੀਰਿਆ। ਨਰਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਵਰਦ-ਮਸਤ ਦੈਤਿਆ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ! ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਨੂੰ ਭੁੱਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਤੁਸੀਂ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਬਲੀ ਨੂੰ ਡੋਲਾਇਆ, ਉਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹਜਾਰ ਬਾਂਹ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਦੁਸ਼ਟ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ!' 'ਰੇਣੁਕਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਜਮਦਗਨੀ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਤੇ ਪੌਲਸਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਢਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਪੁੰਨ! ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਕਾਂਸ ਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵਰਗੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ, ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ।' 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ! ਦੁਸ਼ਟ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਤੇ ਪਸ਼ੁ-ਬਲੀ ਦੇ ਰੋਕ ਲਈ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਜੋ ਬੁੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਜਦੋਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਮਿਲੇੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਕਲਕੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਉਂਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਇਹ ਦਸ ਅਵਤਾਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਨ।' 'ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਜੈ ਹੋ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਲ-ਜੰਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਰੂਪ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਧਾਰੇ ਹਨ—ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦਇਆ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਹੋ।'" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੇਵਤੇ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੂੰ ਸਾਸਟਾਂਗ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਵ ਭਰੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਗਦਾ-ਧਾਰੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਮੈਂ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋ। ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ, ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਛੂਹੇਗਾ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਅਪਸ਼ਗੁਨ ਜਾਂ ਅਪਸੰਨਤਾ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਨ ਕੋਈ ਵਾਘਾ, ਨ ਕੋਇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਨ ਗ੍ਰਹ, ਨ ਬ੍ਰਹਮਰਾਖਸ਼, ਨ ਵਾਤ, ਪਿੱਤ ਜਾਂ ਕਫ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰੇਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਪਾਰ ਕਿਰਪਾ ਦਿਖਾਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ।