ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯਾ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਯੋਧਾ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤਯਵਤੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰੇ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ-ਚਿੱਤ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜੈਯ ਸਮਝਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੇ ਕਪੜੇ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਦਾ ਹੋ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਚੈਰਿਟੀ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਰੀ ਨਿਭਾਈ। ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸ਼ੂਰੇ ਚਿਤਰਾਂਗਦ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ, ਪਰ ਖੁਦ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਭੀਸ਼ਮ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਚਿਤਰਾਂਗਦ, ਸਤਯਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਬੇ-ਪਰਵਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਇਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ, ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਕੜਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ। ਉਥੇ, ਗੰਧਰਵ ਚਿਤਰਾਂਗਦ ਨੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਰਾਹ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉੱਥੇ, ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੀਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਭੂਮੀ 'ਤੇ, ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਾਂਗਦ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ। ਗੰਗਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯਾ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣ 'ਤੇ, ਸਤਯਵਤੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ 'ਤੇ ਵੇਖ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਸੁੰਦਰ ਸਤਯਵਤੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਸਤਯਵਤੀ ਦਾ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਪੁੱਤਰ, ਜਦ ਪੂਰੀ ਜਵਾਨੀ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ, ਜੋ ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਵਯੰਵਰ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਯੁਵਰਾਜ, ਸਵਯੰਵਰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਮੰਤ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਮਹਾਨ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਇੱਕਲੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਕੁਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਲਿਆ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਥੀ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ, ਕੁਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨ ਸੁੰਦਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਮਾਂ, ਭੈਣ ਜਾਂ ਧੀ ਵਾਂਗ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਜਲਦੀ ਸਤਯਵਤੀ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਪੁੱਛਿਆ। ਜਦ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਭਰਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਹਨਾਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਤਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੁਆਰੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਿਮੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਬੋਲ ਪਈ: “ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਜੋਤ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਵਯੰਵਰ 'ਚ ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਲਵ ਨੂੰ ਪਤੀ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅੱਜ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਜੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋ—ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਕਰੋ।” ਕਵਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਆਰੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣਕੇ, ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਮੰਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ। ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰਾਏ ਜਾਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਿਆਨੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸੁੰਦਰ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ, ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।” ਫਿਰ, ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਛੁਟ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਲਵ ਦੇ ਮਕਾਨ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਪਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ: “ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੁਟ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਮਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਆ ਗਈ ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ—ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜ।” “ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਕਨਿਆ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।” ਸ਼ਾਲਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਸੁੰਦਰ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਫੜਾਂਗਾ। ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲੋਂ ਛੂਹੀ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਹੋਈ, ਮਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।” ਕੁਆਰੀ, ਰੋਈ ਅਤੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ-ਚਿੱਤ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ; ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਰੋਂਦਿਆਂ, ਆਖਿਆ: “ਸ਼ਾਲਵ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਿਹਾ, ਏ ਯੋਧਾ, ਜਦਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੁਟ ਦਿੱਤਾ; ਤੂੰ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ।” ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ, ਜਦ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਉੱਤੇ ਹੈ? ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾ, ਸੁੰਦਰ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੁਖ ਦੇ।” ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ; ਉੱਥੇ, ਉਹ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਇਕੱਲੀ ਤਪस्या ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੀ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ: ਅੰਬਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਧੀਆਂ। ਰਾਜਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯਾ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਘਰ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦਾ। ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਮਨਮੋਹਣ ਖੇਡਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਫਿਰ, ਰਾਜ-ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।