ਮਨੁ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮਾ, ਸ਼ਰੱਧਾ, ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਕੋਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਕੁੜੀ ਜਨਮ ਲਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਉਪਾਏ ਕਰੋ।" ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਵਿਧੀ ਵਿਚ ਹੋਈ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਜਨਮੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਲਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਮਨੁ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਇਰਾਦੇ ਵਿਚ ਗਲਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਈ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੱਜਣ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਭੁੱਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲਈ। ਉਹ ਇਲਾ ਲਈ ਪੁਰਖਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਇਲਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੁਰਖ ਬਣ ਗਈ। ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਮਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸੰਧੀ ਘੋੜੇ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇਕ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਫਿਰਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਚਲਦੇ, ਹੇਮਾਦ੍ਰਿ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਓਥੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਪਰਨਾ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਓਥੇ ਕੁਝ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਿਰਿਜਾ ਮਾਤਾ ਲਜਾ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਧੂ-ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ ਅਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਧਾਮ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨਾਲ ਨਿੱਜਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ: "ਅੱਜ ਤੋਂ, ਜੋ ਵੀ ਮਰਦ ਇੱਥੇ ਆਵੇਗਾ, ਉਹ ਔਰਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਸੁਦਯੁਮਨਾ, ਬੇਖ਼ਬਰ ਹੋ ਕੇ, ਜਦ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਘੋੜੀਆਂ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਵਜੋਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਹ ਬੁਧ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। ਬੁਧ ਨੇ ਜਦ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਮਨਮੋਹਣੇ, ਉੱਚੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ, ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਰਗੇ ਹੋਠ, ਚੰਬੇਲੀ ਦੀ ਕਲੀ ਵਰਗੇ ਦੰਦ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨਾਰੀ ਨੇ ਵੀ, ਸੁੰਦਰ ਭਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੋਮਪੁੱਤਰ ਬੁਧ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਖ-ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬੁਧ ਨੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂਰਵਾ ਜਨਮਿਆ। ਕੁਝ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਸ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਯਾਦ ਆਈ ਤੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਬੁਧ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲੀ ਗਈ। ਓਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪੁਨਹ ਮਰਦ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗੀ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਏ, ਓਥੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬੋਲੇ: "ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਧਾ ਅੰਗ ਗਿਰਿਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਮਸਤਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਤੁਸੀਂ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ, ਕੈਲਾਸ ਵਿਖੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਨੀਲਕੰਠ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਮੰਗਲਮੂਰਤੀ, ਸ਼ਰਨ ਆਏਆਂ ਦੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਨੰਦੀ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਸਭ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ!" "ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਅਤੇ ਈਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਹੋ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਨ ਅਤੇ ਲਯ ਦੇ ਕਰਤਾਰ ਹੋ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਵਰ ਦੈਨ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੋ।" "ਯਜਨਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਗੰਗਾਧਰ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਭਰੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਦੇਵ, ਅੰਬਿਕਾ ਸਮੇਤ, ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਨੰਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਕਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ ਬੋਲੇ: "ਮੰਗੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਵੀ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਇਲਾ ਲਈ ਪੁਨਹ ਪੁਰਖਤਾ ਮੰਗੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਤੂੰ ਪੁਰਖ ਰਹੇਂਗਾ, ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਨਾਰੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਬੂ ਤੋਂ ਵਰ ਪਾ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਜਗਦੰਬਿਕਾ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਵਰ ਦੇਣ ਲਈ ਤੈਅ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਚੰਨਣ ਦੀ ਲਕੜੀ ਵਰਗੀ ਜੋਤ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਇਲਾ ਲਈ ਪੁਰਖਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। "ਵਾਹ ਵਾਹ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ! ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ, ਅਨੰਤ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਾ! ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਸ਼ਰਨ ਆਏਆਂ ਉੱਤੇ ਮਮਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ!" "ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਮਹਾ ਮਾਇਆ, ਜਗਤ ਜਨਨੀ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਨੌਕਾ ਹਨ।" "ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਪੂਜ ਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਨ ਅਤੇ ਲਯ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।" "ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਚਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਦੇਣ ਵਾਲੀ! ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਭਾਵੁਕ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਜਦ ਮਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਦੁರ್ಗਾ ਨਾਰਾਇਣੀ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਮਹਾਦੇਵੀ, ਜੋ ਸ਼ਰਨ ਆਏਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਦੇ ਘਰ ਜਾ, ਮੇਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।" "ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪੁਰਾਣਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਹੈ, ਨੌਂ ਦਿਨ ਤੱਕ ਸੁਣਾਵੀਂ।