ਇੱਥੇ ਧਰਮਗ੍ਰੰਥ ਦੀਆਂ ਉਕਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਗਦੀ ਹੈ: ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਲੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਹਿਸਤਾ-ਆਹਿਸਤਾ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਸੰਨਿਆਸੀ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੁੜ ਠੀਕ ਰਸਤੇ ਤੇ ਆਉਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੱਕ ਚੀਟੀ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖ ਲਓ, ਜੋ ਜੜ ਤੋਂ ਟਹਿਣੀ ਵੱਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਫਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੰਛੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡਦਾ ਹੈ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਟੀ, ਜਦੋ ਲੋੜ ਪਵੇ, ਆਰਾਮ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਮਨਜ਼ਿਲ ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਉਹੀ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਨੂੰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਹੀ ਵਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਵੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਂਤ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਸਵੈ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਲਾਭ-ਹਾਨੀ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਦੁਖੀ, ਸਦਾ ਸਮਤਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਲਗਨ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਵੈ-ਅਨੁਭੂਤੀ ਵਿਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਵਾਧਾ-ਘਾਟਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮੈਂ ਅਨੇਕ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਤੇ ਕਈ ਕਰਤਵ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੂੰ ਵੀ ਏਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਖਾਈ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਨਾ ਵਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੰਜ ਤੱਤ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਵਲੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਆਤਮਾ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਤਰਕ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਕਿਵੇਂ ਬੰਨ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮਨ ਹੀ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ; ਜਦੋ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਰਹੇ, ਪਰ ਜੇ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਨਾ ਤਾਂ ਸਰੀਰ, ਨਾ ਜੀਵ, ਨਾ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ—ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਹੀ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਬੰਨ੍ਹ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ, ਜਦੋ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਿੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੁਸ਼ਮਣ, ਮਿੱਤਰ, ਤੇ ਉਦੇਸੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਭੇਦ ਮਨ ਦੇ ਬਣਾਏ ਹਨ; ਇਕਤਾ ਵਿਚ ਫਿਰ ਵੰਡ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਦਵੈਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾ ਹੋਵੇ? ਜੀਵ ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵਖਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਛਾਂ ਬਿਨਾਂ ਧੁੱਪ ਦੇ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਿਆਨ ਬਿਨਾਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ। ਗੁਣ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੀਵ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹਨ; ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਸ ਵਿਚ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਸਭ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੌਧਾਂ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਪਰ, ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਵੇਦਿਕ ਧਰਮ ਵਿਚ ਹਿੰਸਾ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਆਖੀ ਧਰਮ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਅਣੁਚਿਤ ਕੰਮ ਵੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ: ਸੋਮਾ ਪੀਣਾ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣਾ। ਸੌਤ੍ਰਾਮਣੀ ਯਜ੍ਞ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਵੀ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ; ਜੂਆ ਖੇਡਣ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤ ਵੀ ਹਨ। ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੁ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਯਜ੍ਞਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਦਾਨੀ ਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁਲਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਭਟਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਬੜੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਯਜ੍ਞ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਯਜ੍ਞਾਂ ਵਿਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਦਾ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਢੇਰ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਉਥੇ ਤੋਂ ਕਰਮਨਵਤੀ ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੀ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸਵਰਗ ਵੱਸ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਨਾਮੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹੀ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਧਰਮ ਵੱਲ ਝੁਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉਠਦਾ ਹੈ—ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਤੇ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਦੋ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਜੀਵਤ ਜੀ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜਨਕ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਯਜ੍ਞ ਵਿਚ ਹਿੰਸਾ ਸਾਫ਼ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਹਿੰਸਾ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹਿੰਸਾ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਧੂੰਆਂ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋ ਲੱਕੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਅੱਗ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਮਝ ਲੈ, ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀ ਅਹਿੰਸਾ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹਿੰਸਾ ਹੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ। ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਅਸਕਤੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਲਈ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਯਜ੍ਞ ਵਿਚ ਹਿੰਸਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਕੰਮ ਅਸਕਤੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਅਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਅਗਲਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਸ਼ੁਕ ਦੀ ਵਿਆਹ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਪੁਛਿਆ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਬਾਕੀ ਹੈ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇ, ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਵੀ ਪਾ ਲਵੇ, ਪਰ ਮਨ ਫਿਰ ਵੀ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ; ਫਿਰ ਇਨਸਾਨ ਮੁਕਤ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਮਝ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਕਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ; ਜਿਵੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੀਵਾ ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਪੂਰਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ।