ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਣ Śuka ਇੱਕ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ’ਤੇ ਆਏ, ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ; ਮਾਫ਼ੀ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜੋ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ।” Śuka ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਇਥੇ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦਰਬਾਨ! ਤੂੰ ਸਦਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੌਕਰ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਿਭਾਏ।” Śuka ਨੇ ਆਗਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਆਖਿਆ, “ਇਥੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਾਗਰੂਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੋਰਾਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਫਿਰ Śuka ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗਲ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਸਾਰੇ ਵਿਚ ਗਲਤੀ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਇੱਥੇ ਆਇਆ। ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਮੇਰੇ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ।” ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਬੜੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਖ ਕੀ ਹੈ, ਦੁਖ ਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕੀ ਕਰੇ? ਦੁਸ਼ਮਣ ਕੌਣ ਹੈ, ਮਿਤ੍ਰ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।” Śuka ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, “ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ: ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਅਲੱਗ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵੀ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਜੋ ਅਲੱਗ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ: ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਨਾ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਮਧ੍ਯਮ; ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ: ਮੂਰਖ ਤੇ ਚਤੁਰ।” “ਚਤੁਰਤਾ ਵੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਇਕ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ, ਦੂਜੀ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ; ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ: ਸਹੀ ਤੇ ਗਲਤ।” ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਇਹ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਿਆ। ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਓ।” Śuka ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ‘ਜੁੜਿਆ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਅਨੇਕ ਦੁਖ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਨ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਇੱਜ਼ਤ, ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਹਰ ਪਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਖ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।” “ਉਸ ਦਾ ਕਰਤਵ ਹੈ ਸੁਖ ਦੇ ਸਾਧਨ ਲੱਭਣਾ ਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜੋ ਸੁਖ ਦੇਵੇ; ਉਸ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸੁਖ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰੇ। ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਲਈ ਮਿਤ੍ਰ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸੁਖ ਲਿਆਵੇ; ਚਤੁਰ ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੇ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦੇ, ਪਰ ਮੂਰਖ ਹਰ ਥਾਂ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” “ਜੋ ਅਲੱਗ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੁਖ ਇਕੱਲੇ ਵਿਚ, ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਵਿਚ, ਤੇ ਵੈਦਾਂਤ ਵਿਚ ਮਨਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਸੰਸਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਆਦਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੁਖ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅਨੇਕ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ। ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਉਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਇਕੋ ਮਿਤ੍ਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹੈ।” Sūta ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਦਰਬਾਨ ਨੇ Śuka ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁਹਣੀ ਅੰਦਰਲੀ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ।” Śuka ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਪਾਰਕ ਸਮਾਨ, ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਦੀ ਚਲ-ਫਿਰ, ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਇੱਛਾ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਪਰ ਵੱਡਾ ਤੇ ਮਹਾਨ। ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਚਲੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤਾ ਐਸੇ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸੂਰਜ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਉਥੇ ਦਰਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕੇ ਗਏ, ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ’ਤੇ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਟਿਕੇ ਰਹੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਲਗੇ। ਛਾਂ ਤੇ ਧੁੱਪ ਵਿਚ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਕੱਲੇ ਖੜੇ ਹੋ meditation ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਹੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲੇ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, Śuka ਨੂੰ ਮਹਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਬਾਗ ਦਿਖਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਰੁੱਖ ਸੀ, ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਰਾਜ-ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਨਿਯੁਕਤ ਮੁੱਖ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਗਾਇਨ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਲਾ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ Śuka ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ, ਤੇ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, Vyāsa ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਖੜਾ ਛੱਡ ਕੇ। ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ Śuka ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਰੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ palace ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਮਗਨ, Śuka ਨੂੰ ਮਹਲ ਦੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਲੈ ਗਈਆਂ। Śuka, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੁਹਣਾ, ਆਕਰਸ਼ਕ, ਨਰਮ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਸੀ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਸਭ ਮੋਹ-ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ; ਪਰ Śuka, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ-ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ-ਵਾਂਗ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਨਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਦੁਖੀ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਠੰਢੇ-ਮਨ ਨਾਲ ਟਿਕਾ ਰਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਸੋਹਣੀ, ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵਿਛੋਣੀ ਦਿੱਤੀ। Śuka ਨੇ ਕੂਸ਼ਾ ਘਾਸ ਫੜ ਕੇ, ਪੈਰ ਧੋਏ, ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲਗ ਗਿਆ। ਕੱਲੀ ਰਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪਹਰ meditation ਵਿਚ ਰਿਹਾ; ਦੋ ਪਹਰ ਸੁੱਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਠ ਗਿਆ। ਆਖਰੀ ਪਹਰ ਵਿਚ ਮੁੜ meditation ਵਿਚ ਲਗ ਗਿਆ; ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਮੁੜ concentration ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਿਆ। Sūta ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਜਾ ਨੇ Śuka ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਪੂਜਾਰੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਯਥਾ-ਉਚਿਤ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਚੰਗੀ ਵਿਛੋਣੀ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। Śuka ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੈਰ-ਅਵਾਲ ਪੁੱਛੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਦੱਸਿਆ। ਸਭ Formal ਗੱਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨੇ Vyāsa ਦੇ ਸੁਤ, Śuka, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ-ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ, ਤੂੰ ਇੱਛਾ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੱਸੋ।