ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਲੌਟ ਗਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਤਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਤਾਰਾ ਨੇ ਇੱਕ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਗੁਣ ਤਾਰਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ, ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਨਮ ਸੰਬੰਧੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰ, ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਰਵਾਏ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਤ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ: "ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ?" ਦੂਤ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤੋਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਵਾਦ ਉਠਿਆ। ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਜੰਗ ਲਈ ਸਭਾ ਲਗ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਖੁਦ ਆਏ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚੀਤਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀ? ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸੰਕਟ ਦੂਰ ਹੋਵੇ।" ਤਾਰਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਮੁਖ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਨਰਮ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ: "ਇਹ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਰਾ ਘਰ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਸੋਮਾ (ਚੰਦਰਮਾ) ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁਧ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਤੋਂ ਬੁਧ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਆਸ ਜੀ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੋਈ ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਬੁਧ ਤੋਂ ਇਲਾ ਦੇ ਘਰ ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਬੁਧ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਧਰਮੀ, ਯਜਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯਤ, ਸੀ।" ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਿੰਧੂ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ, ਸਿੰਗ ਦਾ ਬਣਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰੀ ਗੱਥਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਰਨ, ਖਰਗੋਸ਼, ਸੂਅਰ, ਗੈਂਡਾ, ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਰਭ, ਭੈਂਸ, ਸੰਬਰ, ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ; ਯਜਨ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਸਥਾਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਅਸ਼ੋਕ ਲਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਬਕੁਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਸ਼ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ, ਚੰਪਕ, ਕਠਲ, ਆਮ, ਨੀਪਾ, ਅਤੇ ਮਧੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ, ਮਾਧਵੀ ਲਤਾਵਾਂ ਦੀ ਛਤ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਅਨਾਰ, ਨਾਰੀਅਲ, ਕੇਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ, ਅਤੇ ਜਾਸਮੀਨ, ਮਾਲਤੀ, ਕੁੰਦ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਹੰਸ ਅਤੇ ਸਰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਕਿਕਾਕਾ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸੁਦਯੁਮਨਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕੋਕਿਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ, ਰਾਜਾ ਇਕ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਵੀ ਘੋੜੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ। ਉਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ: "ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ?" ਸੁਦਯੁਮਨਾ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਲਜਜਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। "ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘਰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ? ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਧੋਖਾ ਦੇ ਗਿਆ?" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੁਤ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਹੈ, ਹੇ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ! ਸੁਦਯੁਮਨਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ।" "ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਕੀ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਉਸ ਮੋਹਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ!" ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਕ ਵਾਰੀ, ਸਨਕ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ। ਸ਼ਿਵਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਵਿਅਕੁਲ ਅਤੇ ਨਗਨ ਸੀ। ਸੋਹਣੀ ਦੇਵੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਗਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਲਜਜਿਤ ਹੋਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਉਠੀ, ਕੁਪੜਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਲਜਜਾ, ਕੰਪਨ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਗਰਵ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਮਿਠੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵਨਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਛੇਤੀ ਮੁੜ ਗਏ ਅਤੇ ਨਰਾ-ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲੇ ਗਏ। ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ, ਲਜਜਿਤ ਅਤੇ ਵਿਅਕੁਲ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ ਲਜਜਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਅੱਜ ਤੋਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ, ਔਰਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦੋਸ਼ ਹਨ, ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸੁਦਯੁਮਨਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ, ਔਰਤਾਂ ਬਣ ਗਏ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸੁਦਯੁਮਨਾ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਲਜਜਾ ਕਰਕੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਗਿਆ, ਬਲਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇधर-ਉਧਰ ਭਟਕਣ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਔਰਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਇਲਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਥੇ ਭਟਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੋਮਾ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਬੁਧ, ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।