ଵିହସ୍ଯ ଭଗଵାଂସ୍ତତ୍ର ଜଗ୍ରାହ ମମ ତର୍ଜନୀମ୍ । ସ୍ତୁଵନ୍ସରୋଵରଂ ଭୂଯସ୍ତୀରେ ମାମନଯତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁ ହସି, ମୋର ତରଜନୀ ଧରିଲେ, ପୁଣିଥରେ ଝିଲିକର ସ୍ତୁତି କରି, ମୋତେ ତଟକୁ ନେଇଗଲେ।
ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ତଟଭାଗେ ତୁ ସ୍ନିଗ୍ଧଚ୍ଛାଯେ ମନୋହରେ । ମାମୁଵାଚ ମୁନେ ସ୍ନାନଂ କୁରୁ ତ୍ଵଂ ଵିମଲେ ଜଲେ
ସେଇ ମଧୁର ଛାୟା ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ତଟରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ସେ ମୋତେ କହିଲେ, "ମୁନି, ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କର।"
ପଶ୍ଚାଦହଂ କରିଷ୍ଯାମି ତଡାଗେଽସ୍ମିନ୍ସୁପାଵନେ । ସାଧୂନାମିଵ ଚେତାଂସି ଜଲାନି ନିର୍ମଲାନି ଚ
"ପରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅତି ପବିତ୍ର ଝିଲିକରେ ସ୍ନାନ କରିବି। ଏହାର ପାଣି ସାଧୁମାନଙ୍କର ମନ ପରି ନିର୍ମଳ।"
ସୁରଭୀଣି ପରାଗୈସ୍ତୁ ପଙ୍କଜାନାଂ ଵିଶେଷତଃ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ଭଗଵତା ମୁକ୍ତ୍ଵା ଵୀଣାଂ ମୃଗାଜିନମ୍
"ଏଠାର ପଦ୍ମ ଫୁଲର ରେଣୁର ଗନ୍ଧ ଭରିଛି।" ପ୍ରଭୁ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ମୁଁ ମୋର ବୀଣା ଓ ମୃଗଚର୍ମ ରଖିଦେଲି।
ସ୍ନାନାଯ କୃତଧୀସ୍ତୀରେ ଗତଃ ପ୍ରେମସମନ୍ଵିତଃ । ପାଦୌପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ହସ୍ତୌଚ ଶିଖାଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା କୁଶଗ୍ରହମ୍
ସ୍ନାନ ପାଇଁ ମନ ଲଗାଇ, ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମୁଁ ତଟକୁ ଗଲି, ପାଦ ଓ ହାତ ଧୋଇଲି, ଚୁଲି ବାନ୍ଧି କୁଶ ଧରିଲି।
କୃତ୍ଵାଽଽଚମ୍ଯ ଶୁଚିସ୍ତୋଯେ ସ୍ନାତଵାନସ୍ମି ତଜ୍ଜଲେ । ଯଦା ତସ୍ମିଜ୍ଜଲେ ରମ୍ଯେ ସ୍ନାତୋଽହଂ ପଶ୍ଯତୋ ହରେଃ
ଅଚମନ କରି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ମୁଁ ସେ ଝିଲିକରେ ସ୍ନାନ କଲି, ହରି ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ।
ଵିହାଯ ପୌରୁଷଂ ରୂପଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵମନୁତ୍ତମମ୍ । ହରିର୍ଗୃହୀତ୍ଵା ଵୀଣାଂ ମେ ତଥା କୃଷ୍ଣାଜିନଂ ଶୁଭମ୍
ସେ ଆନନ୍ଦ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ହରିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ମୁଁ ପୁରୁଷ ରୂପ ଛାଡ଼ି ଅପୂର୍ବ ନାରୀ ରୂପ ପାଇଲି; ହରି ମୋର ବୀଣା ଓ ଶୁଭ ମୃଗଚର୍ମ ନେଇଲେ।
ଆରୁହ୍ଯ ଗରୁଡଂ ତୂର୍ଣଂ ଜଗାମ ସ୍ଵଗୃହଂ କ୍ଷଣାତ୍ । ତତୋଽହଂ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵମାପନ୍ନଶ୍ଚାରୁଭୂଷଣଭୂଷିତଃ
ହରି ତୁରନ୍ତ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସି ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ ମୁଁ ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସୁନ୍ଦର ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହେଲି।
ତତ୍କ୍ଷଣାନ୍ମନସୋ ଜାତା ପୂର୍ଵଦେହସ୍ଯ ଵିସ୍ମୃତିଃ । ଵିସ୍ମୃତୋଽସୌ ଜଗନ୍ନାଥୋ ମହତୀ ଵିସ୍ମୃତା ପୁନଃ
ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୋର ପୂର୍ବ ଦେହର ସ୍ମୃତି ମନରୁ ହେବା ହେବି ହେଲା; ଜଗତର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ମୁଁ ଭୁଲିଗଲି, ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ଭୁଲିବା ଆବେଶ ମୋତେ ଆବରଣ କଲା ।
ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ମୋହିନୀରୂପଂ ତଡାଗାନ୍ନିର୍ଗତୋ ବହିଃ । ଅପଶ୍ଯଂ ନଲିନୀଜୁଷ୍ଟଂ ସରସ୍ତଦ୍ଵିମଲୋଦକମ୍
ମୋହନୀ ରୂପ ନେଇ ମୁଁ ତଳାଗରୁ ବାହାରିଲି; ସାମ୍ନାରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି ଏକ ହ୍ରଦ, ଯାହା ଲୋଟସ୍ ଫୁଲରେ ସଜିଥିଲା ଏବଂ ତାହାର ଜଳ ଏତେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ପବିତ୍ର ।
କିମେତଦିତି ମନସାକରଵଂ ଵିସ୍ମଯଂ ମୁହୁଃ । ଏଵଂ ଚିନ୍ତଯମାନସ୍ଯ ନାରୀରୂପଧରସ୍ଯ ମେ
‘ଏହା କଣ?’ ଭାବି ଭାବି ମୋ ମନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲା; ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ନାରୀ ରୂପ ନେଇଥିବା ମୋତେ
ସହସା ଦୃକ୍ପଥଂ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତତ୍ର ତାଲଧ୍ଵଜୋ ନୃପଃ । ଗଜାଶ୍ଵରଥଵୃନ୍ଦୈଶ୍ଚ ସଂଵୃତୋ ରଥସଂସ୍ଥିତଃ
ହଠାତ୍ ମୋ ଆଖିରେ ତାଲଧ୍ୱଜ ରାଜା ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ହାତୀ, ଘୋଡା ଏବଂ ରଥ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ, ନିଜେ ରଥରେ ବସିଥିଲେ ।
ଯୁଵା ଭୂଷଣସଂଵୀତୋ ଦେହଵାନିଵ ମନ୍ମଥଃ । ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ମାଂ ଭୂପତିସ୍ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍
ସେ ଯୁବକ ଥିଲେ, ଅନେକ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଦେହ ମନ୍ମଥଙ୍କ ପରି ମନୋହର; ମୋତେ ଦେଖି, ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ସଜିଥିଲି,
ରାକାଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀଂ ଯୋଷାଂ ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଗତଃ । ପପ୍ରଚ୍ଛ କାସି କଲ୍ଯାଣି କସ୍ଯ ପୁତ୍ରୀ ସୁରସ୍ଯ ଵା
ମୋ ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖି, ସେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡିଗଲେ; ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ‘ତୁମେ କିଏ, ରୂପବତୀ? କାହାର ଝିଅ, ଦେବତାର କି,
ମାନୁଷସ୍ଯ ଚ ଵା କାନ୍ତେ ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ଯୋରଗସ୍ଯ ଚ । ଏକାକିନୀ କଥଂ ବାଲା ରୂପଯୌଵନଭୂଷିତା
ମାନବର କି, ଗନ୍ଧର୍ବ କିମ୍ବା ନାଗର ଝିଅ? ଏକା ଏଠାରେ କିପରି ଆସିଛ, ଯୁବତୀ ହୋଇ, ରୂପ ଏବଂ ଯୁବନରେ ସଜିଥିବା?
ଵିଵାହିତାଥ କନ୍ଯା ଵା ସତ୍ଯଂ ଵଦ ସୁଲୋଚନେ । କିଂ ପଶ୍ଯସି ସୁକେଶାନ୍ତେ ତଡାଗେଽସ୍ମିନ୍ସୁମଧ୍ଯମେ
ତୁମେ ବିବାହିତ କିମ୍ବା କନ୍ୟା? ସତ୍ୟ କହ, ବଡ଼ ଆଖିବାଳି; ଏହି ତଳାଗର କୂଳରେ, ଶୁଭ୍ର କେଶ ଓ ସୁନ୍ଦର ଶରୀର ଥିବା, କଣ ଦେଖୁଛ?
ଚିକୀର୍ଷିତଂ ପିକାଲାପେ ବ୍ରୂହି ମନ୍ମଥମୋହିନି । ଭୁଙ୍କ୍ଷଵ ଭୋଗାନ୍ମରାଲାକ୍ଷି ମଯା ସହ କୃଶୋଦରି । ଵାଞ୍ଛିତାନ୍ମନସା ନୂନଂ କୃତ୍ଵା ମାଂ ପତିମୁତ୍ତମମ୍
ପିକ ପରି ମଧୁର କଥାରେ ତୁମର ଇଚ୍ଛା କହ, ମନ୍ମଥ ମୋହିନୀ; ମାରାଳ ଆଖି ଓ କ୍ରୁଶ ଶରୀର ଥିବା, ମୋ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କର, ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ମୋତେ ଉତ୍ତମ ପତି କରି ।
; ନାରଦସ୍ଯ ପୁନଃ ସ୍ଵରୂପପ୍ରାପ୍ତିଵର୍ଣନମ୍ ନାରଦ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ତଦା ତେନ ରାଜ୍ଞା ତାଲଧ୍ଵଜେନ ଚ । ଵିମୃଶ୍ଯ ମନସାତ୍ଯର୍ଥଂ ତମୁଵାଚ ଵିଶାମ୍ପତେ
ନାରଦଙ୍କର ପୁନଃ ନିଜ ରୂପ ପ୍ରାପ୍ତିର ବର୍ଣ୍ନନା ନାରଦ କହିଲେ: ତାଲଧ୍ୱଜ ରାଜା ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ, ମୁଁ ଗଭୀର ଭାବନା କରି, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲି ।
ରାଜନ୍ନାହଂ ଵିଜାନାମି ପୁତ୍ରୀ କସ୍ଯେତି ନିଶ୍ଚଯମ୍ । ପିତରୌ କ୍ଵ ଚ ମେ କେନ ସ୍ଥାପିତା ଚ ସରୋଵରେ
ରାଜା, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିପାରିବି ନାହିଁ କିଏ ମୋର ପିତା, କେଉଁଠି ମୋର ଜନକ ଜନନୀ, କିଏ ମୋତେ ଏହି ହ୍ରଦରେ ରଖିଛି ।
କିଂ କରୋମି କ୍ଵ ଗଚ୍ଛାମି କଥଂ ମେ ସୁକୃତଂ ଭଵେତ୍ । ନିରାଧାରାସ୍ମି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚିନ୍ତଯାମି ଚିକୀର୍ଷିତମ୍
ମୁଁ କଣ କରିବି, କେଉଁଠି ଯିବି, କିପରି ମୋର ଭଲ ହେବ? ରାଜା, ମୁଁ ନିରାଧାର, ଏବଂ କଣ କରିବି ଭାବିବାରେ ଲାଗିଛି ।
ଦୈଵମେଵ ପରଂ ରାଜନ୍ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ପୌରୁଷଂ ମମ । ଧର୍ମଜ୍ଞୋଽସି ମହୀପାଲ ଯଥେଚ୍ଛସି ତଥା କୁରୁ
ଏଠି ଦେବ ନିୟତି ଏକମାତ୍ର, ରାଜା; ଏଥିରେ ମୋର କିଛି ଶକ୍ତି ନାହିଁ । ତୁମେ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ଭୂପତି, ଯେପରି ଚାହଁ, ସେପରି କର ।
ତଵାଧୀନାସ୍ମ୍ଯହଂ ଭୂପ ନ ମେ କୋଽପ୍ଯସ୍ତି ପାଲକଃ । ନ ପିତା ନ ଚ ମାତା ଚ ନ ସ୍ଥାନଂ ନ ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ
ମୁଁ ତୁମର ଅଧୀନ, ଭୂପତି; ମୋର କିଏ ରକ୍ଷକ ନାହିଁ । ନା ପିତା, ନା ମାତା, ନା ଘର, ନା କିଏ ବାନ୍ଧବ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽସୌ ମଯା ରାଜା ବଭୂଵ ମଦନାତୁରଃ । ମାଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀଂ ସେଵକାନିତ୍ଯୁଵାଚ ହ
ମୁଁ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ରାଜା ମନ୍ମଥ ଭାବରେ ଆକୁଳ ହେଲେ, ମୋତେ ଦେଖି, ବଡ଼ ଆଖିବାଳି, ସେ ନିଜ ସେବକମାନେକୁ କହିଲେ ।
ନରଯାନମାନଯଧ୍ଵଂ ଚତୁର୍ଵାହ୍ଯଂ ମନୋହରମ୍ । ଆରୋହଣାର୍ଥମସ୍ଯାସ୍ତୁ କୌଶେଯାମ୍ବରଵେଷ୍ଟିତମ୍
ସୁନ୍ଦର ଚାରି ଘୋଡା ଯୋଗାଯୋଗି ରଥ ଆଣ, ତାହାକୁ କୌଶେୟ ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡି ଦିଅ, ଯେଉଁଥିରେ ଏହି ଯୁବତୀ ଆରୋହଣ କରିପାରିବେ ।
ମୃଦ୍ଵାସ୍ତରଣସଂଯୁକ୍ତଂ ମୁକ୍ତାଜାଲଵିଭୂଷିତମ୍ । ଚତୁରସ୍ରଂ ଵିଶାଲଂ ଚ ସୁଵର୍ଣରଚିତଂ ଶୁଭମ୍
ସେ ରଥ ମୃଦୁ ବିଛା ଦିଆଯିବା, ମୁକ୍ତା ଜାଲରେ ସଜିଥିବା, ଚତୁର୍ସ୍ର ଏବଂ ବଡ଼, ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଶୁଭ ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୃତ୍ଯାଃ ସତ୍ଵରଗାମିନଃ । ଆନିନ୍ଯୁଃ ଶିବିକାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ମଦର୍ଥେ ଵସ୍ତ୍ରଵେଷ୍ଟିତାମ୍
ରାଜାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ଦ୍ରୁତ ଭୃତ୍ୟମାନେ ଦିବ୍ୟ ଶିବିକା, ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଡିଥିବା, ମୋ ପାଇଁ ଆଣିଦେଲେ ।
ଆରୂଢାଽହଂ ତଦା ତସ୍ଯାଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା । ମୁଦିତୋଽସୌ ଗୃହେ ନୀତ୍ଵା ମାଂ ତଦା ପୃଥିଵୀପତିଃ
ସେବେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ସେ ରଥରେ ବସିଲି, ଏବଂ ଖୁସି ହୋଇ ରାଜା ମୋତେ ନିଜ ରାଜମହଳକୁ ନେଇଗଲେ।
ଵିଵାହଵିଧିନା ରାଜା ଶୁଭେ ଲଗ୍ନେ ଶୁଭେ ଦିନେ । ଉପଯେମେ ଚ ମାଂ ତତ୍ର ହୁତଭୁକ୍ସନ୍ନିଧୌ ତତଃ
ସେଠାରେ ଏକ ଶୁଭ ଦିନ ଓ ଶୁଭ ଲଗ୍ନରେ, ଅଗ୍ନିକୁ ସାକ୍ଷୀ କରି ରାଜା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମୋ ସହ ବିବାହ କଲେ।
ତସ୍ଯାହଂ ଵଲ୍ଲଭା ଜାତା ପ୍ରାଣେଭ୍ଯୋଽପି ଗରୀଯସୀ । ସୌଭାଗ୍ଯସୁନ୍ଦରୀତ୍ଯେଵଂ ନାମ ତତ୍ର କୃତଂ ମମ
ମୁଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ହେଲି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ଦରକାରୀ; ସେଠାରେ ମୋତେ 'ସୌଭାଗ୍ୟସୁନ୍ଦରୀ' ନାମ ଦିଆଗଲା।
ରମମାଣୋ ମଯା ସାର୍ଧଂ ସୁଖମାପ ମହୀପତିଃ । ନାନାଭୋଗଵିଲାସୈଶ୍ଚ କାମଶାସ୍ତ୍ରୋଦିତୈସ୍ତଥା
ରାଜା ମୋ ସହ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆନନ୍ଦ ଓ ଭୋଗରେ ଲିନ ହେଇ, କାମଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଭଳି ଖୁସି ପାଇଲେ।