ଆଗତଂ ଗରୁଡଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଆରୁରୋହ ଜନାର୍ଦନଃ । ସମାରୋପ୍ଯ ଚ ମାଂ ପୃଷ୍ଠେ ଗମନାଯ କୃତାଦରଃ
ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଉପରେ ବସିଲେ ଏବଂ ମୋତେ ସାବଧାନତାର ସହିତ ପଛେ ବସାଇ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଚଲିତୋ ଵିନତାପୁତ୍ରୋ ଵୈକୁଣ୍ଠାଦ୍ଵାଯୁଵେଗଵାନ୍ । ପ୍ରେରିତୋ ଯତ୍ର କୃଷ୍ଣେନ ଗନ୍ତୁକାମେନ କାନନମ୍
ବିନତାଙ୍କର ପୁଅ, ବାୟୁ ଭଳି ତେଜ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଭୂମିକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଁ, ବୈକୁଣ୍ଠ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।
ମହାଵନାନି ଦିଵ୍ଯାନି ସରାଂସି ସରିତସ୍ତଥା । ପୁରଗ୍ରାମାକରାଦୀଂଶ୍ଚ ଖେଟଖର୍ଵଟଗୋଵ୍ରଜାନ୍
ଆମେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦିବ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ, ଝିଲିକ, ନଦୀ, ସହର, ଗ୍ରାମ, ଖଣି, ଛୋଟ ଗାଁ, ଛୋଟ ଛୋଟ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଗୋପାଳ ଗାଁମାନେ ଦେଖିଲୁ।
ମୁନୀନାମାଶ୍ରମାନ୍ ରମ୍ଯାନ୍ ଵାପୀଶ୍ଚ ସୁମନୋହରାଃ । ପଲ୍ଵଲାନି ଵିଶାଲାନି ହ୍ରଦାନ୍ ପଙ୍କଜଭୂଷିତାନ୍
ଆମେ ଋଷିମାନଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଆଶ୍ରମ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପୋଖରୀ, ବିଶାଳ ଜଳାଶୟ ଓ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହ୍ରଦ ଦେଖିଲୁ।
ମୃଗାଣାଂ ଚ ଵରାହାଣାଂ ଵୃନ୍ଦାନ୍ଯପ୍ଯଵଲୋକ୍ଯ ଚ । ଗତାଵାଵାଂ କାନ୍ଯକୁବ୍ଜସମୀପଂ ଗରୁଡାସନୌ
ହରିଣ ଓ ବନ୍ଦର ଦଳ ଦେଖି, ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସି କାନ୍ୟାକୁବ୍ଜ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ।
ତତ୍ର ରମ୍ଯଂ ସରୋ ଦିଵ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ପଙ୍କଜମଣ୍ଡିତମ୍ । ହଂସକାରଣ୍ଡଵାକୀର୍ଣଂ ଚକ୍ରଵାକୋପଶୋଭିତମ୍
ସେଠାରେ ଆମେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଦିବ୍ୟ ଝିଲିକ ଦେଖିଲୁ, ଯାହା ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ହଂସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଣିପକ୍ଷୀରେ ଭରିଥିଲା, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
ନାନାଵର୍ଣୈଃ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲୈଶ୍ଚ ପଙ୍କଜୈରୁପରଞ୍ଜିତମ୍ । ଶୁଚି ମିଷ୍ଟଜଲଂ ଭୃଙ୍ଗଯୂଥନାଦଵିରାଜିତମ୍
ସେଠି ନାନା ରଙ୍ଗର ଖିଳିଥିବା ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ରଙ୍ଗିତ, ପବିତ୍ର ଓ ମିଠା ପାଣିରେ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଦଳର ଗୁଞ୍ଜନ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
ମାମାହ ଭଗଵାନ୍ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତଡାଗଂ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍ । ସ୍ପର୍ଧକଂ ଚୋଦଧେଃ କ୍ଷୀରଂ ମିଷ୍ଟଂ ଵାରି ଵିଶେଷତଃ
ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଝିଲିକ ଦେଖି, ପ୍ରଭୁ ମୋତେ କହିଲେ, "ଏହି ପାଣି ବିଶେଷ ମିଠା, ସମୁଦ୍ରର କ୍ଷୀରକୁ ମଧ୍ୟ ହରାଇଦେଇପାରେ।"
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ପଶ୍ଯ ନାରଦ ଗମ୍ଭୀରଂ ସରଃ ସାରସନାଦିତମ୍ । ସର୍ଵତ୍ର ପଙ୍କଜୈଶ୍ଛନ୍ନଂ ସ୍ଵଚ୍ଛନୀରପ୍ରପୂରିତମ୍
ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, "ନାରଦ, ଏହି ଗଭୀର ଝିଲିକ ଦେଖ, ସାରସ ପକ୍ଷୀର ଧ୍ୱନିରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଛି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଢାକିଯାଇଛି, ପରିସ୍କାର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।"
ଅତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଗମିଷ୍ଯାଵଃ କାନ୍ଯକୁବ୍ଜଂ ପୁରୋତ୍ତମମ୍ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଗରୁଡାଦାଶୁ ମାମୁତ୍ତାର୍ଯ ଵ୍ଯତାରଯତ୍
"ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଆମେ ପ୍ରମୁଖ ସହର କାନ୍ୟାକୁବ୍ଜକୁ ଯିବୁ।" ଏଭଳି କହି, ସେ ମୋତେ ଗରୁଡ଼ରୁ ତୁରନ୍ତ ଉତାରି ନେଇଗଲେ।
ଵିହସ୍ଯ ଭଗଵାଂସ୍ତତ୍ର ଜଗ୍ରାହ ମମ ତର୍ଜନୀମ୍ । ସ୍ତୁଵନ୍ସରୋଵରଂ ଭୂଯସ୍ତୀରେ ମାମନଯତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁ ହସି, ମୋର ତରଜନୀ ଧରିଲେ, ପୁଣିଥରେ ଝିଲିକର ସ୍ତୁତି କରି, ମୋତେ ତଟକୁ ନେଇଗଲେ।
ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ତଟଭାଗେ ତୁ ସ୍ନିଗ୍ଧଚ୍ଛାଯେ ମନୋହରେ । ମାମୁଵାଚ ମୁନେ ସ୍ନାନଂ କୁରୁ ତ୍ଵଂ ଵିମଲେ ଜଲେ
ସେଇ ମଧୁର ଛାୟା ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ତଟରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ସେ ମୋତେ କହିଲେ, "ମୁନି, ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କର।"
ପଶ୍ଚାଦହଂ କରିଷ୍ଯାମି ତଡାଗେଽସ୍ମିନ୍ସୁପାଵନେ । ସାଧୂନାମିଵ ଚେତାଂସି ଜଲାନି ନିର୍ମଲାନି ଚ
"ପରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅତି ପବିତ୍ର ଝିଲିକରେ ସ୍ନାନ କରିବି। ଏହାର ପାଣି ସାଧୁମାନଙ୍କର ମନ ପରି ନିର୍ମଳ।"
ସୁରଭୀଣି ପରାଗୈସ୍ତୁ ପଙ୍କଜାନାଂ ଵିଶେଷତଃ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ଭଗଵତା ମୁକ୍ତ୍ଵା ଵୀଣାଂ ମୃଗାଜିନମ୍
"ଏଠାର ପଦ୍ମ ଫୁଲର ରେଣୁର ଗନ୍ଧ ଭରିଛି।" ପ୍ରଭୁ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ମୁଁ ମୋର ବୀଣା ଓ ମୃଗଚର୍ମ ରଖିଦେଲି।
ସ୍ନାନାଯ କୃତଧୀସ୍ତୀରେ ଗତଃ ପ୍ରେମସମନ୍ଵିତଃ । ପାଦୌପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ହସ୍ତୌଚ ଶିଖାଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା କୁଶଗ୍ରହମ୍
ସ୍ନାନ ପାଇଁ ମନ ଲଗାଇ, ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମୁଁ ତଟକୁ ଗଲି, ପାଦ ଓ ହାତ ଧୋଇଲି, ଚୁଲି ବାନ୍ଧି କୁଶ ଧରିଲି।
କୃତ୍ଵାଽଽଚମ୍ଯ ଶୁଚିସ୍ତୋଯେ ସ୍ନାତଵାନସ୍ମି ତଜ୍ଜଲେ । ଯଦା ତସ୍ମିଜ୍ଜଲେ ରମ୍ଯେ ସ୍ନାତୋଽହଂ ପଶ୍ଯତୋ ହରେଃ
ଅଚମନ କରି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ମୁଁ ସେ ଝିଲିକରେ ସ୍ନାନ କଲି, ହରି ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ।
ଵିହାଯ ପୌରୁଷଂ ରୂପଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵମନୁତ୍ତମମ୍ । ହରିର୍ଗୃହୀତ୍ଵା ଵୀଣାଂ ମେ ତଥା କୃଷ୍ଣାଜିନଂ ଶୁଭମ୍
ସେ ଆନନ୍ଦ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ହରିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ମୁଁ ପୁରୁଷ ରୂପ ଛାଡ଼ି ଅପୂର୍ବ ନାରୀ ରୂପ ପାଇଲି; ହରି ମୋର ବୀଣା ଓ ଶୁଭ ମୃଗଚର୍ମ ନେଇଲେ।
ଆରୁହ୍ଯ ଗରୁଡଂ ତୂର୍ଣଂ ଜଗାମ ସ୍ଵଗୃହଂ କ୍ଷଣାତ୍ । ତତୋଽହଂ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵମାପନ୍ନଶ୍ଚାରୁଭୂଷଣଭୂଷିତଃ
ହରି ତୁରନ୍ତ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସି ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ ମୁଁ ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସୁନ୍ଦର ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହେଲି।
ତତ୍କ୍ଷଣାନ୍ମନସୋ ଜାତା ପୂର୍ଵଦେହସ୍ଯ ଵିସ୍ମୃତିଃ । ଵିସ୍ମୃତୋଽସୌ ଜଗନ୍ନାଥୋ ମହତୀ ଵିସ୍ମୃତା ପୁନଃ
ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୋର ପୂର୍ବ ଦେହର ସ୍ମୃତି ମନରୁ ହେବା ହେବି ହେଲା; ଜଗତର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ମୁଁ ଭୁଲିଗଲି, ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ଭୁଲିବା ଆବେଶ ମୋତେ ଆବରଣ କଲା ।
ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ମୋହିନୀରୂପଂ ତଡାଗାନ୍ନିର୍ଗତୋ ବହିଃ । ଅପଶ୍ଯଂ ନଲିନୀଜୁଷ୍ଟଂ ସରସ୍ତଦ୍ଵିମଲୋଦକମ୍
ମୋହନୀ ରୂପ ନେଇ ମୁଁ ତଳାଗରୁ ବାହାରିଲି; ସାମ୍ନାରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି ଏକ ହ୍ରଦ, ଯାହା ଲୋଟସ୍ ଫୁଲରେ ସଜିଥିଲା ଏବଂ ତାହାର ଜଳ ଏତେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ପବିତ୍ର ।
କିମେତଦିତି ମନସାକରଵଂ ଵିସ୍ମଯଂ ମୁହୁଃ । ଏଵଂ ଚିନ୍ତଯମାନସ୍ଯ ନାରୀରୂପଧରସ୍ଯ ମେ
‘ଏହା କଣ?’ ଭାବି ଭାବି ମୋ ମନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲା; ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ନାରୀ ରୂପ ନେଇଥିବା ମୋତେ
ସହସା ଦୃକ୍ପଥଂ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତତ୍ର ତାଲଧ୍ଵଜୋ ନୃପଃ । ଗଜାଶ୍ଵରଥଵୃନ୍ଦୈଶ୍ଚ ସଂଵୃତୋ ରଥସଂସ୍ଥିତଃ
ହଠାତ୍ ମୋ ଆଖିରେ ତାଲଧ୍ୱଜ ରାଜା ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ହାତୀ, ଘୋଡା ଏବଂ ରଥ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ, ନିଜେ ରଥରେ ବସିଥିଲେ ।
ଯୁଵା ଭୂଷଣସଂଵୀତୋ ଦେହଵାନିଵ ମନ୍ମଥଃ । ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ମାଂ ଭୂପତିସ୍ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍
ସେ ଯୁବକ ଥିଲେ, ଅନେକ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଦେହ ମନ୍ମଥଙ୍କ ପରି ମନୋହର; ମୋତେ ଦେଖି, ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ସଜିଥିଲି,
ରାକାଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀଂ ଯୋଷାଂ ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଗତଃ । ପପ୍ରଚ୍ଛ କାସି କଲ୍ଯାଣି କସ୍ଯ ପୁତ୍ରୀ ସୁରସ୍ଯ ଵା
ମୋ ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖି, ସେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡିଗଲେ; ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ‘ତୁମେ କିଏ, ରୂପବତୀ? କାହାର ଝିଅ, ଦେବତାର କି,
ମାନୁଷସ୍ଯ ଚ ଵା କାନ୍ତେ ଗନ୍ଧର୍ଵସ୍ଯୋରଗସ୍ଯ ଚ । ଏକାକିନୀ କଥଂ ବାଲା ରୂପଯୌଵନଭୂଷିତା
ମାନବର କି, ଗନ୍ଧର୍ବ କିମ୍ବା ନାଗର ଝିଅ? ଏକା ଏଠାରେ କିପରି ଆସିଛ, ଯୁବତୀ ହୋଇ, ରୂପ ଏବଂ ଯୁବନରେ ସଜିଥିବା?
ଵିଵାହିତାଥ କନ୍ଯା ଵା ସତ୍ଯଂ ଵଦ ସୁଲୋଚନେ । କିଂ ପଶ୍ଯସି ସୁକେଶାନ୍ତେ ତଡାଗେଽସ୍ମିନ୍ସୁମଧ୍ଯମେ
ତୁମେ ବିବାହିତ କିମ୍ବା କନ୍ୟା? ସତ୍ୟ କହ, ବଡ଼ ଆଖିବାଳି; ଏହି ତଳାଗର କୂଳରେ, ଶୁଭ୍ର କେଶ ଓ ସୁନ୍ଦର ଶରୀର ଥିବା, କଣ ଦେଖୁଛ?
ଚିକୀର୍ଷିତଂ ପିକାଲାପେ ବ୍ରୂହି ମନ୍ମଥମୋହିନି । ଭୁଙ୍କ୍ଷଵ ଭୋଗାନ୍ମରାଲାକ୍ଷି ମଯା ସହ କୃଶୋଦରି । ଵାଞ୍ଛିତାନ୍ମନସା ନୂନଂ କୃତ୍ଵା ମାଂ ପତିମୁତ୍ତମମ୍
ପିକ ପରି ମଧୁର କଥାରେ ତୁମର ଇଚ୍ଛା କହ, ମନ୍ମଥ ମୋହିନୀ; ମାରାଳ ଆଖି ଓ କ୍ରୁଶ ଶରୀର ଥିବା, ମୋ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କର, ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ମୋତେ ଉତ୍ତମ ପତି କରି ।
; ନାରଦସ୍ଯ ପୁନଃ ସ୍ଵରୂପପ୍ରାପ୍ତିଵର୍ଣନମ୍ ନାରଦ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ତଦା ତେନ ରାଜ୍ଞା ତାଲଧ୍ଵଜେନ ଚ । ଵିମୃଶ୍ଯ ମନସାତ୍ଯର୍ଥଂ ତମୁଵାଚ ଵିଶାମ୍ପତେ
ନାରଦଙ୍କର ପୁନଃ ନିଜ ରୂପ ପ୍ରାପ୍ତିର ବର୍ଣ୍ନନା ନାରଦ କହିଲେ: ତାଲଧ୍ୱଜ ରାଜା ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ, ମୁଁ ଗଭୀର ଭାବନା କରି, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲି ।
ରାଜନ୍ନାହଂ ଵିଜାନାମି ପୁତ୍ରୀ କସ୍ଯେତି ନିଶ୍ଚଯମ୍ । ପିତରୌ କ୍ଵ ଚ ମେ କେନ ସ୍ଥାପିତା ଚ ସରୋଵରେ
ରାଜା, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିପାରିବି ନାହିଁ କିଏ ମୋର ପିତା, କେଉଁଠି ମୋର ଜନକ ଜନନୀ, କିଏ ମୋତେ ଏହି ହ୍ରଦରେ ରଖିଛି ।
କିଂ କରୋମି କ୍ଵ ଗଚ୍ଛାମି କଥଂ ମେ ସୁକୃତଂ ଭଵେତ୍ । ନିରାଧାରାସ୍ମି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚିନ୍ତଯାମି ଚିକୀର୍ଷିତମ୍
ମୁଁ କଣ କରିବି, କେଉଁଠି ଯିବି, କିପରି ମୋର ଭଲ ହେବ? ରାଜା, ମୁଁ ନିରାଧାର, ଏବଂ କଣ କରିବି ଭାବିବାରେ ଲାଗିଛି ।