ଵିମୁକ୍ତଦୁଃଖାଂ କୃତ୍ଵାଽଽଶୁ ପ୍ରାପଯିଷ୍ଯାମି ତେ ପୁରମ୍ । ପିତ୍ରେ ଚାସ୍ଯାଃ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି କନ୍ଯାମେକାଵଲୀମହମ୍
ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖରୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତ କରି, ତୁମ ସହରକୁ ନେଇଯିବି ଏବଂ ଏକାବଳୀକୁ ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେବି।
ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିଵାହଂ କର୍ତାସୌ ରାଜା ପୁତ୍ର୍ଯାଃ ପରନ୍ତପଃ । ଏଵଂ ତେ ମନସଃ କାମୋ ମମ ଚାପି ପ୍ରିଯଂଵଦେ
ପରେ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ରାଜା ତାଙ୍କର ଝିଅର ବିବାହ କରାଇବେ। ଏଭଳି, ହେ ମଧୁର କଥା କହୁଥିବା, ତୁମର ଓ ମୋର ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।
ଭଵିଷ୍ଯତି ସ ସମ୍ପୂର୍ଣଃ ସାଧନେନ ତଵାଧୁନା । ଦର୍ଶଯାଶୁ ପୁରଂ ତସ୍ଯ ପଶ୍ଯ ମେ ତ୍ଵଂ ପରାକ୍ରମମ୍
ତୁମର ଚେଷ୍ଟାରେ ଏହି ଆଶା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କର ସହର ଦେଖାଅ, ଏବଂ ମୋର ପ୍ରତାପ ଦେଖ।
ଯଥା ହନ୍ମି ଦୁରାଚାରଂ ପରଦାରାପହାରକମ୍ । ତଥା କୁରୁ ପ୍ରିଯଂ କର୍ତୁଂ ଶକ୍ତାସି ଵରଵର୍ଣିନି
ମୁଁ କିପରି ସେ ଦୁଷ୍ଟ, ଅନ୍ୟର ଜୀବନୀକୁ ହରଣ କରିଥିବାକୁ ମାରିଦେଉଛି, ଦେଖ। ଏଭଳି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ପ୍ରିୟ ଯାହା, ତାହା କରିପାରିବ।
ମାର୍ଗଂ ଦର୍ଶଯ ତସ୍ଯାଦ୍ଯ ପୁରସ୍ଯ ଦୁର୍ଗମସ୍ଯ ଚ । ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ତନ୍ନିଶମ୍ଯ ପ୍ରିଯଂ ଵାକ୍ଯଂ ମୁଦିତା ଚ ଯଶୋଵତୀ
ଆଜି ତୁମେ ମୋତେ ସେ ଦୁର୍ଗମ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ସହରକୁ ଯିବା ପଥ ଦେଖାଅ।
ତମୁଵାଚ ରମାପୁତ୍ରଂ ଗମନୋପାଯମାଦରାତ୍ । ମନ୍ତ୍ରଂ ଗୃହାଣ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଭଗଵତ୍ଯାସ୍ତୁ ସିଦ୍ଧିଦମ୍
ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ସେ ପ୍ରିୟ କଥା ଶୁଣି, ଯଶୋବତୀ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଲକ୍ଷ୍ମୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ଯିବା ଉପାୟ କହିଲେ।
ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି ତସ୍ଯାଦ୍ଯ ପୁରଂ ରାକ୍ଷସପାଲିତମ୍ । ସଜ୍ଜୋ ଭଵ ମହାଭାଗ ଗମନାଯ ମଯା ସହ
ହେ ରାଜା, ଭଗବତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର। ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ସେ ରାକ୍ଷସ ଶାସିତ ସହର ଦେଖାଇଦେବି। ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମୋ ସହିତ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ।
ସୈନ୍ଯେନ ମହତା ଯୁକ୍ତସ୍ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧଂ ଭଵିଷ୍ଯତି । କାଲକେତୁର୍ମହାଵୀରୋ ରାକ୍ଷସୈର୍ବଲିଭିର୍ଵୃତଃ
ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେବ। କାଳକେତୁ ନାମକ ବଡ଼ ବୀର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି।
ତସ୍ମାନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ତ୍ଵଂ ଵ୍ରଜ ତତ୍ର ମଯା ସହ । ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି ତେ ମାର୍ଗଂ ପୁରସ୍ଯାସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ତେଣୁ, ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି, ମୋ ସହିତ ସେଠାକୁ ଯାଅ। ମୁଁ ତୁମକୁ ସେ ଦୁଷ୍ଟର ସହରକୁ ଯିବା ପଥ ଦେଖାଇଦେବି।
ହତ୍ଵା ତଂ ପାପକର୍ମାଣଂ ମୋଚଯାଶୁ ଚ ମେ ସଖୀମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦ୍ଵଚନଂ ଵୀରୋ ମନ୍ତ୍ରଂ ଜଗ୍ରାହ ସତ୍ଵରଃ
ସେ ପାପୀକୁ ମାରିଦେଉ ଏବଂ ମୋ ସଖୀକୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତ କର। ସେ କଥା ଶୁଣି, ବୀର ତୁରନ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଦତ୍ତାତ୍ରେଯାଦ୍ଦୈଵଯୋଗାତ୍ପ୍ରାପ୍ତାଜ୍ଜ୍ଞାନିଵରାଚ୍ଛୁଭାତ୍ । ଯୋଗେଶ୍ଵରୀମହାମନ୍ତ୍ରଂ ତ୍ରିଲୋକୀତିଲକାଭିଧମ୍
ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ, ସେ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କଠାରୁ ଯୋଗେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ମହାମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ତିନି ଲୋକର ଶୋଭା ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାଏ, ଲାଭ କଲେ।
ତେନ ସର୍ଵଜ୍ଞତା ଜାତା ସର୍ଵାନ୍ତଶ୍ଚାରିତା ତଥା । ତଯା ସହ ଜଗାମାଶୁ ପୁରଂ ତସ୍ଯ ସୁଦୁର୍ଗମମ୍
ସେଥିରୁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା ଏବଂ ମନର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଜାଗୃତ ହେଲା। ସେଠାରେ ସେ ଯଶୋବତୀ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଗଲେ।
ରକ୍ଷିତଂ ରାକ୍ଷସୈଘୋରୈଃ ପାତାଲମିଵ ପନ୍ନଗୈଃ । ଯଶୋଵତ୍ଯା ଚ ସୈନ୍ଯେନ ମହତା ସଂଯୁତୋ ନୃପଃ
ସେ ସହର ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ପାତାଳକୁ ସାପମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ରାଜା ଯଶୋବତୀ ଓ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ଥିଲେ।
ତମାଯାନ୍ତଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ଦୂତାସ୍ତସ୍ଯ ଭଯାତୁରାଃ । କ୍ରୋଶନ୍ତୋଽଭିଯଯୁଃ ପାର୍ଶ୍ଵଂ କାଲକେତୋସ୍ତରସ୍ଵିନଃ
ସେ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ଦୂତମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରି, ତୁରନ୍ତ କାଳକେତୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ତମୂଚୁଃ ସହସା ମତ୍ଵା ରାକ୍ଷସଂ କାମମୋହିତମ୍ । ଏକାଵଲୀସମୀପସ୍ଥଂ କୁର୍ଵନ୍ତଂ ଵିନଯାନ୍ବହୂନ୍
ସେମାନେ ହଠାତ୍ ଭାବିଲେ ଯେ ସେ ଏକ ରାକ୍ଷସ, କାମନାରେ ମତିହରା, ଏକାବଳୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ଅନେକ ବିନୟ ଦେଖାଉଛି, ଏବଂ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ଦୂତା ଊଚୁଃ ରାଜନ୍ ଯଶୋଵତୀ ନାରୀ କାମିନ୍ଯାଃ ସହଚାରିଣୀ । ଆଯାତି ସହ ସୈନ୍ଯେନ ରାଜପୁତ୍ରେଣ ସଂଯୁତା
ଦୂତମାନେ କହିଲେ, ରାଜାନ୍, ଯଶସ୍ବତୀ ନାରୀ, ସେ ଆସୁଛନ୍ତି, ଯିଏ ଆସକ୍ତ ନାରୀଙ୍କର ସହଚାରିଣୀ, ସେ ରାଜପୁତ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।
ଜଯନ୍ତୋ ଵା ମହାରାଜ କାର୍ତିକେଯୋଽଥଵା ନୁ କିମ୍ । ଆଗଚ୍ଛତି ବଲୋନ୍ମତ୍ତୋ ଵାହିନୀସହିତଃ କିଲ
ହେ ମହାରାଜ, ଏହା କି ଜୟନ୍ତ କିମ୍ବା କାର୍ତ୍ତିକେୟ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଏ? କିଏ ଶକ୍ତିରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।
ସଂଯତ୍ତୋ ଭଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସଂଗ୍ରାମଃ ସମୁପସ୍ଥିତଃ । ଦେଵପୁତ୍ରେଣ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ତ୍ଯଜ ଵା କମଲେକ୍ଷଣାମ୍
ହେ ରାଜାନ୍, ତୁମେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ, ଯୁଦ୍ଧ ସମୟ ଆସିଗଲା। ଦେବପୁତ୍ର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର, କିମ୍ବା କମଳନୟନୀକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ।
ଇତୋ ଦୂରେଽସ୍ତି ସୈନ୍ଯଂ ତଦ୍ଯୋଜନତ୍ରଯମାତ୍ରତଃ । ସଜ୍ଜୋ ଭଵ ମହୀପାଲ ଦୁନ୍ଦୁଭିଂ ଘୋଷଯାଶୁ ଵୈ
ଏଠାରୁ ତିନି ଯୋଜନ ଦୂରରେ ଏକ ସେନା ଅଛି। ହେ ମହୀପତି, ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ, ଯୁଦ୍ଧ ଡ଼଼ଙ୍ଗ ଉଡ଼ାଇଦିଅ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାକ୍ଷସଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ । ରାକ୍ଷସାନ୍ପ୍ରେରଯାମାସ ସାଯୁଧାନ୍ସବଲାନ୍ଵହୂନ୍
ବ୍ୟାସ କହିଲେ — ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସଟି ଖୁବ୍ ରାଗରେ ଭରିଯାଇ, ଅନେକ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
ଗଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ରାକ୍ଷସାଃ ସର୍ଵେ ସମ୍ମୁଖାଃ ଶସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ । ତାନାଜ୍ଞାପ୍ଯ କାଲକେତୁଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ପ୍ରଣଯାନ୍ଵିତଃ
ସେ କହିଲେ — ହେ ରାକ୍ଷସମାନେ, ସମସ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ର ହାତରେ ନେଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଯାଅ। ଏଭଳି ଆଦେଶ ଦେଇ, କାଳକେତୁ ସ୍ନେହରେ ପଚାରିଲେ—
ଏକାଵଲୀଂ ସମୀପସ୍ଥାଂ ଵିଵଶାଂ ଭୃଶଦୁଃଖିତାମ୍ । କୋଽଯମାଯାତି ତନ୍ଵଙ୍ଗି ପିତା ତେ ଵାପରଃ ପୁମାନ୍
ଏହି ଏକାବଳୀଙ୍କ ନିକଟରେ, ଅସହାୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ, କିଏ ଆସୁଛନ୍ତି? ଏହା କି ତୁମର ବାପା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ପୁରୁଷ?
ତ୍ଵଦର୍ଥେ ସୈନ୍ଯସଂଯୁକ୍ତୋ ବ୍ରୂହି ସତ୍ଯଂ କୃଶୋଦରି । ପିତା ତେ ଯଦି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ନେତୁଂ ତ୍ଵାଂ ଵିରହାତୁରଃ
ହେ କ୍ରୁଶକଟି, ସତ୍ୟ କହ, କାହା ପାଇଁ ଏହି ସେନା ଆସିଛି? ଯଦି ତୁମ ବାପା ବିରହରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ତୁମକୁ ନେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି—
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତେ ପିତରଂ ସମ୍ଯକ୍ ସଂଗ୍ରାମଂ ନ କରୋମ୍ଯହମ୍ । ଆନଯିତ୍ଵା ଗୃହେ ପୂଜାଂ ରତ୍ନୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ହଯୈଃ ଶୁଭୈଃ
ତୁମର ବାପା ଥିବାକୁ ଭଲଭାବରେ ଜାଣିଛି, ତେଣୁ ମୁଁ ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବିନାହିଁ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ଆଣି, ମଣି, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭଲ ଘୋଡ଼ା ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବି।
କରୋମି ତସ୍ଯ ଚାତିଥ୍ଯଂ ଗୃହେ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵଥା । ଅନ୍ଯଶ୍ଚେଦ୍ଯଦି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତଂ ହନ୍ମି ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
ସେ ଯେତେବେଳେ ମୋ ଘରକୁ ଆସିବେ, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ଦେବି। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଅନ୍ୟ କେହି ଆସିଥିବେ, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମାରିଦେବି।
ଆନୀତଃ କିଲ କାଲେନ ମରଣାଯ ମହାତ୍ମନା । ତସ୍ମାଦ୍ଵଦ ଵିଶାଲାକ୍ଷି କୋଽଯମାଯାତି ମନ୍ଦଧୀଃ
ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମା କିଛି ସମୟ ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ନିୟତି ଦ୍ୱାରା ଆଣାଯାଇଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ଓ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ, ଏହି ମୂଢ଼ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି କିଏ ଆସୁଛି, କହ।
ଅଜ୍ଞାତ୍ଵା ମାଂ ଦୁରାଧର୍ଷଂ କାଲରୂପଂ ମହାବଲମ୍ । ଏକାଵଲ୍ଯୁଵାଚ ନ ଜାନେଽହଂ ମହାଭାଗ କୋଽଯମାଯାତି ସତ୍ଵରଃ
ମୋତେ ନ ଜାଣି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଅପରାଜେୟ, କାଳର ରୂପ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ— ଏକାବଳୀ କହିଲେ: ମୁଁ ଜାଣେନି, ହେ ମହାଭାଗ, କିଏ ଏତେ ତୁରନ୍ତ ଆସୁଛି।
ନମେଽସ୍ତି ଵିଦିତଃ କୋଽପି ସ୍ଥିତାଯାସ୍ତଵ ବନ୍ଧନେ । ନାଯଂ ପିତା ମେ ନ ଭ୍ରାତା କୋଽପ୍ଯନ୍ଯୋଽସ୍ତି ମହାବଲଃ
ମୁଁ ତୁମର ବନ୍ଧନରେ ରହିବା ସମୟରେ, ମୋ ପରିଚୟରେ କେହି ନାହିଁ। ସେ ମୋର ପିତା ନୁହଁନ୍ତି, ନାହିଁ ମୋର ଭାଇ; ଅନ୍ୟ କେହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକ ଆସୁଛନ୍ତି।
କିମର୍ଥମିହ ଚାଯାତି ନାହଂ ଵେଦ ଵିନିଶ୍ଚଯମ୍ । ଦୈତ୍ଯ ଉଵାଚ ଏଵଂ ଵଦନ୍ତ୍ଯମୀ ଦୂତା ଵଯସ୍ଯା ତେ ଯଶୋଵତୀ
ସେ କାହିଁକି ଏଠାରେ ଆସୁଛନ୍ତି, ଏହି କଥା ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣେ ନାହିଁ। ଦାନବ କହିଲେ: ଏଭଳି କହୁଛନ୍ତି ଏହି ଦୂତମାନେ, ତୁମର ସଖୀ ଯଶୋବତୀ।
ସମାନୀଯ ଚ ତଂ ଵୀରମାଗତେତି କୃତୋଦ୍ଯମା । କ୍ଵ ଗତା ସା ସଖୀ କାନ୍ତେ ଵିଦଗ୍ଧା କାର୍ଯନିଶ୍ଚଯେ
ସେ ନାୟକଙ୍କୁ ଆଣି, 'ସେ ଆସିଗଲେ' ବୋଲି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ ଚତୁର୍ ସଖୀ କାହାକୁ ଯାଇଛନ୍ତି, ଯିଏ କାହିଁକି କଣ କରିବା ଉଚିତ ଜାଣିଥାଏ?