ବ୍ରୂହି ମେ ଗମନୋପାଯଂ ପୁରେ ତସ୍ଯାତିଦୁର୍ଗମେ । କଥଂ ତ୍ଵମାଗତା ତସ୍ମାତ୍ସଙ୍କଟାଦତ୍ର ତଦ୍ଵଦ
ତାଙ୍କର ସହରକୁ, ଯାହାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ବହୁତ କଷ୍ଟକର, କିପରି ଯିବାଯାଏ, ମୋତେ କହ; ତୁମେ ସେ ସଙ୍କଟ ସ୍ଥାନରୁ କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଲ, ସେଥି ମଧ୍ୟ କହ।
ଯଶୋଵତ୍ଯୁଵାଚ ବାଲଭାଵାନ୍ମଯା ମନ୍ତ୍ରୋ ଭଗଵତ୍ଯା ଵିଶାଂପତେ । ପ୍ରାପ୍ତୋଽସ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣାତ୍ସିଦ୍ଧାତ୍ସବୀଜଧ୍ଯାନପୂର୍ଵକଃ
ଯଶୋବତୀ କହିଲେ: ଛୋଟବେଳେ, ମୁଁ ଏକ ସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କଠାରୁ ମନ୍ତ୍ର ପାଇଥିଲି, ହେ ରାଜା, ଯାହା ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଧ୍ୟାନ ସହିତ ଭଗବତୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ପାଇଁ।
ତତ୍ରାଵସ୍ଥିତଯା ରାଜନ୍ ମଯା ଚିତ୍ତେ ଵିଚାରିତମ୍ । ଆରାଧଯାମି ସତତଂ ଚଣ୍ଡିକାଂ ଚଣ୍ଡଵିକ୍ରମାମ୍
ସେଠି ରହିବାବେଳେ, ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କଲି: ମୁଁ ସଦା ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ, ଯିଏ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳି, ଉପାସନା କରିବି।
ସା ଦେଵୀ ସେଵିତା କାମଂ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷଂ କରିଷ୍ଯତି । ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପିନୀ ଶକ୍ତିଃ ସମର୍ଥା ସର୍ଵସାଧନେ
ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବନ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଦାସତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବେ; ସେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ କାମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି କରିପାରନ୍ତି।
ଯା ଵିଶ୍ଵଂ ସୃଜତେ ଶକ୍ତ୍ଯା ପାଲଯତ୍ଯେଵ ସା ପୁନଃ । କଲ୍ପାନ୍ତେ ସଂହରତ୍ଯେଵ ନିରାକାରା ନିରାଶ୍ରଯା
ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ସେ ଏହାକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଏବଂ କଳ୍ପାନ୍ତେ ଏହାକୁ ନିଜରେ ଲୟ କରନ୍ତି—ସେ ନିରାକାର ଓ ନିରାଧାର।
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା ଦେଵୀଂ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୀଂ ଶିଵାମ୍ । ଧ୍ଯାତ୍ଵା ରକ୍ତାମ୍ବରାଂ ସୌମ୍ଯାଂ ସୁରକ୍ତନଯନାଂ ହୃଦି
ଏପରି ଭାବି, ମୁଁ ମନରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଈଶ୍ୱରୀ, ଶିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲି; ହୃଦୟରେ ଲାଲ ଓଡ଼ଣା ପିନ୍ଧିଥିବା, ମୃଦୁ ଓ ଗଭୀର ଲାଲ ଚକ୍ଷୁଅଳି ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲି।
ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ମନସା ରୂପଂ ମନ୍ତ୍ରଜାପ୍ଯପରାଭଵମ୍ । ଉପାସିତା ମଯା ଦେଵୀ ମାସମେକଂ ସମାଧିନା
ମନରେ ତାଙ୍କର ରୂପ ସ୍ମରଣ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଜପରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ, ମୁଁ ଏକ ମାସ ଧରି ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲି।
ସ୍ଵପ୍ନେ ମମ ସମାଯାତା ଭକ୍ତିଭାଵେନ ତୋଷିତା । ମାମାହାମୃତଯା ଵାଚା କିଂ ସୁପ୍ତାସୀତି ଚଣ୍ଡିକା
ମୋର ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଚଣ୍ଡିକା ଦେବୀ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଆସିଲେ ଏବଂ ଅମୃତମୟ କଥାରେ କହିଲେ: 'ତୁମେ ଶୁଅଛ କି?'
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଯାହି ତରସା ଗଙ୍ଗାତୀରଂ ମନୋହରମ୍ । ଆଗମିଷ୍ଯତି ତତ୍ରାସୌ ହୈହଯୋ ନୃପପୁଙ୍ଗଵଃ
ଉଠ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଗଙ୍ଗାର ମନୋହର ତଟକୁ ଯାଅ; ସେଠାରେ ହୈହୟ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଆସିବେ।
ଏକଵୀରୋ ମହାବାହୁଃ ସର୍ଵଶତ୍ରୁଵିମର୍ଦନଃ । ଦତ୍ତାତ୍ରେଯେଣ ମନ୍ମନ୍ତ୍ରୋ ମହାଵିଦ୍ଯାଭିଧଃ ପରଃ
ସେ ଏକମାତ୍ର ବୀର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧରୀ, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିବା; ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ଠାରୁ ମହାବିଦ୍ୟା ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ପାଇଛନ୍ତି।
ଦତ୍ତୋଽସ୍ମୈ ସୋଽପି ସତତଂ ମାମୁପାସ୍ତେଽତିଭକ୍ତିତଃ । ମଯ୍ଯାସକ୍ତମତିର୍ନିତ୍ଯଂ ମମ ପୂଜାପରାଯଣଃ
ସେହି ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ସଦା ମୋତେ ଅତି ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ମନ ସଦା ମୋ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଓ ପୂଜାରେ ଲିନ।
ମାମେଵ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଧ୍ଯାଯନ୍ନାସ୍ତେ ଚ ମତ୍ପରଃ । ସ ତେ ଦୁଃଖଵିନାଶଂ ଵୈ କରିଷ୍ଯତି ମହାମତିଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ମୋତେ ଧ୍ୟାନ କରି, ସଦା ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରହିଛନ୍ତି; ସେ ମହାମନା ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବେ।
ମାସୁତୋ ଵିହରଂସ୍ତତ୍ର ତଵ ତ୍ରାତା ଭଵିଷ୍ଯତି । ହତ୍ଵା ତଂ ରାକ୍ଷସଂ ଘୋରଂ ମୋଚଯିଷ୍ଯତି ମାନିନୀମ୍
ତୁମେ ସେଠାରେ ଏକ ମାସ ରୁହିବା ସମୟରେ, ସେ ତୁମର ରକ୍ଷକ ହେବେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସକୁ ମାରି ଗର୍ବିତାକୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ।
ଏକାଵଲୀମେକଵୀରଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ । ପଶ୍ଚାତ୍ସୈଵ ପତିଃ କାର୍ଯସ୍ତ୍ଵଯା ରାଜସୁତଃ ଶୁଭଃ
ଏକବୀର ଏବଂ ଏକାବଳୀ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ; ପରେ ତୁମେ ସେଇ ରାଜପୁତ୍ରକୁ ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ଦେଵୀ ପ୍ରବୁଦ୍ଧାହଂ ତଦୈଵ ହି । କଥିତଂ ସ୍ଵପ୍ନଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚାରାଧନଂ ତଥା
ଏପରି କହି ଦେବୀ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁଁ ଜାଗିଲି ଏବଂ ସ୍ୱପ୍ନର ଘଟଣା ଓ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ବିବରଣୀ କହିଲି।
ପ୍ରସନ୍ନଵଦନା ଜାତା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସା କମଲେକ୍ଷଣା । ଵିଶେଷେଣ ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟା ମାମୁଵାଚ ଶୁଚିସ୍ମିତା
ଏହା ଶୁଣି, କମଳନୟନା ମହିଳାଙ୍କ ମୁହଁ ଆନନ୍ଦରେ ଖିଳିଉଠିଲା; ସେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶୁଭ୍ର ହସରେ ମୋତେ କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛ ତତ୍ର ତ୍ଵରାଯୁକ୍ତା କୁରୁ କାର୍ଯଂ ମମ ପ୍ରିଯେ । ସତ୍ଯଵାକ୍ଯା ଭଗଵତୀ ସାଵାଂ ମୋକ୍ଷଂ ଵିଧାସ୍ଯତି
"ମୋର ପ୍ରିୟା, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଯାଇ, ମୋର କାମ କର; ସତ୍ୟବାଦି ଭଗବତୀ ଆମକୁ ଦୁହିଁଜଣଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେବେ।"
ଇତ୍ଯାଜ୍ଞପ୍ତା ତଯା ଚାହଂ ସଖ୍ଯା ଵୈ ପ୍ରେମଯୁକ୍ତଯା । ମତ୍ଵୋପସରଣଂ ଯୁକ୍ତଂ ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନାତ୍ତଦା ନୃପ
ମୋ ପ୍ରେମମୟ ସଖୀ ଏପରି ଆଦେଶ ଦେଲେ, ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଉଚିତ ବୋଲି ଭାବିଲି, ରାଜନ।
ଚାଲିତାହଂ ତତଃ ଶୀଘ୍ରଂ ମହାଦେଵୀପ୍ରସାଦତଃ । ମାର୍ଗଜ୍ଞାନଂ ଶୀଘ୍ରଗତିର୍ମଯା ପ୍ରାପ୍ତା ନୃପାତ୍ମଜ
ତାପରେ ମହାଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲି; ମୋତେ ପଥର ଜ୍ଞାନ ଓ ଦ୍ରୁତ ଗତି ମିଳିଲା, ରାଜପୁତ୍ର।
ଇତ୍ଯେତତ୍କଥିତଂ ସର୍ଵଂ କାରଣଂ ମମ ଦୁଃଖଜମ୍ । କସ୍ତ୍ଵଂ କସ୍ଯ ସୁତଶ୍ଚେତି ଵଦ ଵୀର ଯଥା ତଥା
ଏପରି ଭାବରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର କାରଣ କହିଦେଲି; ଏବେ ତୁମେ କିଏ ଏବଂ କାହାର ପୁଅ, ସେଥିକି ଠିକ୍ ଭାବେ କହ, ବୀର।
; ଏକଵୀରୈକାଵଲ୍ଯୋର୍ଵିଵାହଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରମାପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ପ୍ରଫୁଲ୍ଲଵଦନାମ୍ଭୋଜସ୍ତାମୁଵାଚ ଵିଶାମ୍ପତେ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ସେ ମହିଳାଙ୍କ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ଶୂରବୀର ଲକ୍ଷ୍ମୀପୁତ୍ର, ତାଙ୍କର ମୁହଁ କମଳ ପରି ଖିଳିଉଠିଲା, ସେ ତାକୁ କହିଲେ, ରାଜା।
ରାଜୋଵାଚ ରମ୍ଭୋରୁ ଯସ୍ତ୍ଵଯା ପୃଷ୍ଟୋ ଵୃତ୍ତାନ୍ତୋ ଵିଶଦାକ୍ଷରଃ । ହେହଯୋଽହଂ ଚୈକଵୀରନାମ୍ନା ସିନ୍ଧୁସୁତାସୁତଃ
ରାଜା କହିଲେ: ରମ୍ଭାସମ ଜଂଘା ଥିବା, ତୁମେ ଯେପରି ପଚାରିଛ, ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ କହୁଛି: ମୁଁ ହୈହୟ ବଂଶର, ଏକବୀର ନାମରେ ପରିଚିତ, ସିନ୍ଧୁର ଝିଅର ପୁଅ।
ମନୋ ମେ ଯତ୍ତ୍ଵଯା ନୂନଂ ପରତନ୍ତ୍ରଂ କୃତଂ କିଲ । କିଂ କରୋମି କ୍ଵ ଗଚ୍ଛାମି ଵିରହେଣାତିପୀଡିତଃ
ମୋର ମନ ତୁମ ପାଇଁ ନିର୍ଭର ହୋଇଯାଇଛି; ଏବେ ମୁଁ କଣ କରିବି, କେଉଁଠି ଯିବି, ବିୟୋଗର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ।
ପ୍ରଥମଂ ରୂପମାଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵଲୋକାତିଗଂ ତ୍ଵଯା । ତେନ ମେ ଵିହ୍ଵଲଂ ଜାତଂ କାମବାଣହତଂ ମନଃ
ପ୍ରଥମେ, ତୁମେ ତାଙ୍କର ରୂପ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କଲ; ତାହାରେ, ମୋର ମନ କାମବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ଅସ୍ଥିର ହେଲା।
ତତସ୍ତସ୍ଯା ଗୁଣାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତୈସ୍ତୁ ଚିତ୍ତଂ ହୃତଂ ପୁନଃ । ଯତ୍ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ପୁନର୍ଵାକ୍ଯଂ ତେନ ମେ ଵିସ୍ମଯୋଽଭଵତ୍
ତାପରେ, ତାଙ୍କର ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାରୁ, ସେଗୁଡିକ ଦ୍ୱାରା ମୋର ହୃଦୟ ପୁନି ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲା; ଏବଂ ତୁମେ ଆଉ ଯାହା କହିଲ, ତାହାରେ ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲି।
ଏକାଵଲ୍ଯା ଵଚଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦାନଵାଗ୍ରେ ମଯା ଵୃତଃ । ହୈହଯସ୍ତଂ ଵିନା ନାନ୍ଯଂ ଵୃଣୋମୀତି ଵିନିଶ୍ଚଯଃ
ଏକାବଳୀଙ୍କ କଥା ଥିଲା: 'ମୁଁ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚୟନ କରିଛି; ହୈହୟ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କାହାକୁ ନେବିନାହିଁ'—ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ।
ତେନ ଵାକ୍ଯେନ ତନ୍ଵଙ୍ଗି ଭୃତ୍ଯୋଽହମଧୁନା କୃତଃ । ତ୍ଵଯା ତସ୍ଯାଃ ସୁକେଶାନ୍ତେ ବ୍ରୂହି କିଂ କରଵାଣି ଵାମ୍
ତୁମର କଥା ଶୁଣି, ମୋତେ ଏବେ ତୁମର ଦାସ କରିଦେଲୁ। ସୁକେଶାର ଶେଷରେ, ଦୟାକରି କହ, ମୁଁ ଦୁହେଁ ପାଇଁ କଣ କରିବି?
ସ୍ଥାନଂ ତସ୍ଯ ନ ଜାନାମି ରାକ୍ଷସସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ । ଗତିର୍ମେ ନାସ୍ତି ଗମନେ ପୁରେ ତସ୍ମିନ୍ସୁଲୋଚନେ
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସର ଅବସ୍ଥାନ କେଉଁଠି ଅଛି ମୁଁ ଜାଣେନି, ହେ ସୁନ୍ଦର ନୟନବତୀ। ତାଙ୍କର ସହରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ମୋ ପାଖରେ ଉପାୟ ନାହିଁ।
ଵଦ ମାଂ ତ୍ଵଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ତତ୍ର ପ୍ରାପଯିତୁଂ କ୍ଷମା । ପ୍ରାପଯାଶୁ ସଖୀ ତେ ସା ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ସୁନ୍ଦରୀ
ହେ ବଡ଼ ଆଖିବାଳି, ତୁମେ ଯଦି ମୋତେ ସେଠାକୁ ନେଇଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ଅଛ, ତେବେ ଦୟାକରି କହ। ତୁମର ସଖୀଠାରୁ ଯେଉଁଠି ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ଅଛନ୍ତି, ଶୀଘ୍ର ନେଇଯାଅ।
ହତ୍ଵା ତଂ ରାକ୍ଷସଂ କ୍ରୂରଂ ମୋଚଯିଷ୍ଯାମି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ । ଵିଵଶାଂ ଶୋକସନ୍ତପ୍ତାଂ ରାଜପୁତ୍ରୀଂ ତଵ ପ୍ରିଯାମ୍
ମୁଁ ସେ କ୍ରୁର ରାକ୍ଷସକୁ ମାରିଦେଇ, ତୁମର ପ୍ରିୟ ରାଜକୁମାରୀଠାକୁ, ଯିଏ ଦୁଃଖରେ ଅସହାୟ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁକ୍ତ କରିଦେବି।