ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ଦୁଃଖାର୍ତା ସଖୀ ମେ ପ୍ରାଣଵଲ୍ଲଭା । ତେନାହଂ ଵିରହେଣାତ୍ର ରାରଟୀମି ସୁଦୁଃଖିତା
ସେଠାରେ ମୋର ପ୍ରାଣସମାନ ପ୍ରିୟ ସଖୀ ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ସହିତ ବିଚ୍ଛେଦ ହେବାରୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କାନ୍ଦୁଛି।
ଏକଵୀର ଉଵାଚ କଥଂ ତ୍ଵମତ୍ର ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତା ପୁରାତ୍ତସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ । ଵିସ୍ମଯୋ ମେ ମହାନତ୍ର ତତ୍ତ୍ଵଂ ବ୍ରୂହି ଵରାନନେ
ଏକବୀର କହିଲେ: ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ମଣିଷର ଘରରୁ ତୁମେ କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଲ? ଏଥିରେ ମୋତେ ବଡ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଛି—ସତ୍ୟ କଥା କହ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।
ତ୍ଵଯା ଚ କଥିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ସନ୍ଦିଗ୍ଧଂ ଭାତି ଭାମିନି । ହୈହଯାର୍ଥେ କଲ୍ପିତା ସା ପିତ୍ରେତି ମମ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍
ତୁମେ ଯେଉଁ କଥା କହିଲ, ହେ ଭାମିନୀ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମୋତେ ସନ୍ଦେହଜନକ ଲାଗୁଛି; ଏବେ ମୁଁ ଭାବୁଛି, ହେ ହୈହୟଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ତୁମର ପିତା ବୋଲି କହିଥିଲ।
ହୈହଯୋ ନାମ ରାଜାହଂ ନାନ୍ଯୋଽସ୍ତି ପୃଥିଵୀପତିଃ । ମଦର୍ଥେ କଥିତା ସା କିଂ ସଖୀ ତଵ ସୁଲୋଚନା
ମୁଁ ହୈହୟ ନାମକ ରାଜା, ପୃଥିବୀରେ ଆଉ କେହି ରାଜା ନାହିଁ; ତୁମର ସେ ସୁନୟନୀ ସଖୀଙ୍କୁ ମୋ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲ କି?
ଏତନ୍ମେ ସଂଶଯଂ ସୁଭ୍ରୁ ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି ଭାମିନି । ଅହଂ ତାମାନଯିଷ୍ଯାମି ତଂ ହତ୍ଵା ରାକ୍ଷସାଧମମ୍
ମୋର ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର, ହେ ସୁଭ୍ରୁ; ମୁଁ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସକୁ ମାରି, ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି।
ସ୍ଥାନଂ ଦର୍ଶଯ ମେ ତସ୍ଯ ଯଦି ଜାନାସି ସୁଵ୍ରତେ । ରାଜ୍ଞେ ନିଵେଦିତଂ କିଂ ଵା ତତ୍ପିତ୍ରେ ଚାତିଦୁଃଖିତା
ଯଦି ତୁମେ ଜାଣ, ସେଠାର ସ୍ଥାନ ମୋତେ ଦେଖାଅ, ହେ ସୁବ୍ରତେ; ରାଜାଙ୍କୁ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ, ଯିଏ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ, ଏହି ଖବର ଦିଆଯାଇଛି କି?
ଯସ୍ଯୈଷା ଵଲ୍ଲଭା ପୁତ୍ରୀ ନ କିଂ ଜାନାତି ତାଂ ହୃତାମ୍ । ନୋଦ୍ଯମଃ କିଂ କୃତସ୍ତେନ ତତୋ ମୋଚନହେତଵେ
ଯାହାଙ୍କର ପ୍ରିୟ କନ୍ୟା ସେ, ସେ କି ତାଙ୍କୁ ଅପହୃତ ହେବାକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ? ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ କିଛି ଚେଷ୍ଟା କରିନାହାନ୍ତି କି?
ବନ୍ଦୀକୃତାଂ ସୁତାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା କଥଂ ତିଷ୍ଠତି ସୁସ୍ଥିରଃ । ଅସମର୍ଥୋ ନୃପଃ କିଂ ଵା କାରଣଂ ବ୍ରୂହି ସତ୍ଵରମ୍
କନ୍ୟା ବନ୍ଦୀ ହେବାକୁ ଜାଣି ସେ ରାଜା କିପରି ଶାନ୍ତ ରହିଛନ୍ତି? ରାଜା ଅସମର୍ଥ କି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି କାରଣ ଅଛି? ଶୀଘ୍ର କହ।
ତ୍ଵଯା ମେଽପହୃତଂ ଚେତୋ ଗୁଣାନୁକ୍ତ୍ଵା ହ୍ଯମାନୁଷାନ୍ । ସଖ୍ଯାଃ ପଙ୍କଜପତ୍ରାକ୍ଷି କୃତଃ କାମଵଶୋ ଭୃଶମ୍
ତୁମେ ମୋ ସଖୀଙ୍କ ଅଲୌକିକ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି, ହେ ପଦ୍ମନୟନୀ, ମୋ ମନକୁ ଆକର୍ଷିଛ; ଏବେ ମୁଁ ଭଲେଭଳେ ଆସକ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି।
କଦା ପଶ୍ଯାମି ତାଂ କାନ୍ତାଂ ମୋଚଯିତ୍ଵାତିସଙ୍କଟାତ୍ । ଇତି ମେ ହୃଦଯଂ ଚାଦ୍ଯ କରୋତ୍ଯତିମନୋରଥମ୍
ମୁଁ କେବେ ସେ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି, ବଡ଼ ସଙ୍କଟରୁ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି? ଏହିପରି ଆଶା ଆଜି ମୋ ହୃଦୟକୁ ଭରିଦେଇଛି।
ବ୍ରୂହି ମେ ଗମନୋପାଯଂ ପୁରେ ତସ୍ଯାତିଦୁର୍ଗମେ । କଥଂ ତ୍ଵମାଗତା ତସ୍ମାତ୍ସଙ୍କଟାଦତ୍ର ତଦ୍ଵଦ
ତାଙ୍କର ସହରକୁ, ଯାହାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ବହୁତ କଷ୍ଟକର, କିପରି ଯିବାଯାଏ, ମୋତେ କହ; ତୁମେ ସେ ସଙ୍କଟ ସ୍ଥାନରୁ କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଲ, ସେଥି ମଧ୍ୟ କହ।
ଯଶୋଵତ୍ଯୁଵାଚ ବାଲଭାଵାନ୍ମଯା ମନ୍ତ୍ରୋ ଭଗଵତ୍ଯା ଵିଶାଂପତେ । ପ୍ରାପ୍ତୋଽସ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣାତ୍ସିଦ୍ଧାତ୍ସବୀଜଧ୍ଯାନପୂର୍ଵକଃ
ଯଶୋବତୀ କହିଲେ: ଛୋଟବେଳେ, ମୁଁ ଏକ ସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କଠାରୁ ମନ୍ତ୍ର ପାଇଥିଲି, ହେ ରାଜା, ଯାହା ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଧ୍ୟାନ ସହିତ ଭଗବତୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ପାଇଁ।
ତତ୍ରାଵସ୍ଥିତଯା ରାଜନ୍ ମଯା ଚିତ୍ତେ ଵିଚାରିତମ୍ । ଆରାଧଯାମି ସତତଂ ଚଣ୍ଡିକାଂ ଚଣ୍ଡଵିକ୍ରମାମ୍
ସେଠି ରହିବାବେଳେ, ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କଲି: ମୁଁ ସଦା ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ, ଯିଏ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳି, ଉପାସନା କରିବି।
ସା ଦେଵୀ ସେଵିତା କାମଂ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷଂ କରିଷ୍ଯତି । ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପିନୀ ଶକ୍ତିଃ ସମର୍ଥା ସର୍ଵସାଧନେ
ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବନ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଦାସତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବେ; ସେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ କାମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି କରିପାରନ୍ତି।
ଯା ଵିଶ୍ଵଂ ସୃଜତେ ଶକ୍ତ୍ଯା ପାଲଯତ୍ଯେଵ ସା ପୁନଃ । କଲ୍ପାନ୍ତେ ସଂହରତ୍ଯେଵ ନିରାକାରା ନିରାଶ୍ରଯା
ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ସେ ଏହାକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଏବଂ କଳ୍ପାନ୍ତେ ଏହାକୁ ନିଜରେ ଲୟ କରନ୍ତି—ସେ ନିରାକାର ଓ ନିରାଧାର।
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ମନସା ଦେଵୀଂ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୀଂ ଶିଵାମ୍ । ଧ୍ଯାତ୍ଵା ରକ୍ତାମ୍ବରାଂ ସୌମ୍ଯାଂ ସୁରକ୍ତନଯନାଂ ହୃଦି
ଏପରି ଭାବି, ମୁଁ ମନରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଈଶ୍ୱରୀ, ଶିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲି; ହୃଦୟରେ ଲାଲ ଓଡ଼ଣା ପିନ୍ଧିଥିବା, ମୃଦୁ ଓ ଗଭୀର ଲାଲ ଚକ୍ଷୁଅଳି ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲି।
ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ମନସା ରୂପଂ ମନ୍ତ୍ରଜାପ୍ଯପରାଭଵମ୍ । ଉପାସିତା ମଯା ଦେଵୀ ମାସମେକଂ ସମାଧିନା
ମନରେ ତାଙ୍କର ରୂପ ସ୍ମରଣ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଜପରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ, ମୁଁ ଏକ ମାସ ଧରି ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲି।
ସ୍ଵପ୍ନେ ମମ ସମାଯାତା ଭକ୍ତିଭାଵେନ ତୋଷିତା । ମାମାହାମୃତଯା ଵାଚା କିଂ ସୁପ୍ତାସୀତି ଚଣ୍ଡିକା
ମୋର ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଚଣ୍ଡିକା ଦେବୀ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଆସିଲେ ଏବଂ ଅମୃତମୟ କଥାରେ କହିଲେ: 'ତୁମେ ଶୁଅଛ କି?'
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଯାହି ତରସା ଗଙ୍ଗାତୀରଂ ମନୋହରମ୍ । ଆଗମିଷ୍ଯତି ତତ୍ରାସୌ ହୈହଯୋ ନୃପପୁଙ୍ଗଵଃ
ଉଠ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଗଙ୍ଗାର ମନୋହର ତଟକୁ ଯାଅ; ସେଠାରେ ହୈହୟ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଆସିବେ।
ଏକଵୀରୋ ମହାବାହୁଃ ସର୍ଵଶତ୍ରୁଵିମର୍ଦନଃ । ଦତ୍ତାତ୍ରେଯେଣ ମନ୍ମନ୍ତ୍ରୋ ମହାଵିଦ୍ଯାଭିଧଃ ପରଃ
ସେ ଏକମାତ୍ର ବୀର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧରୀ, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରିଥିବା; ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ଠାରୁ ମହାବିଦ୍ୟା ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ପାଇଛନ୍ତି।
ଦତ୍ତୋଽସ୍ମୈ ସୋଽପି ସତତଂ ମାମୁପାସ୍ତେଽତିଭକ୍ତିତଃ । ମଯ୍ଯାସକ୍ତମତିର୍ନିତ୍ଯଂ ମମ ପୂଜାପରାଯଣଃ
ସେହି ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ସଦା ମୋତେ ଅତି ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ମନ ସଦା ମୋ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଓ ପୂଜାରେ ଲିନ।
ମାମେଵ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଧ୍ଯାଯନ୍ନାସ୍ତେ ଚ ମତ୍ପରଃ । ସ ତେ ଦୁଃଖଵିନାଶଂ ଵୈ କରିଷ୍ଯତି ମହାମତିଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ମୋତେ ଧ୍ୟାନ କରି, ସଦା ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରହିଛନ୍ତି; ସେ ମହାମନା ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବେ।
ମାସୁତୋ ଵିହରଂସ୍ତତ୍ର ତଵ ତ୍ରାତା ଭଵିଷ୍ଯତି । ହତ୍ଵା ତଂ ରାକ୍ଷସଂ ଘୋରଂ ମୋଚଯିଷ୍ଯତି ମାନିନୀମ୍
ତୁମେ ସେଠାରେ ଏକ ମାସ ରୁହିବା ସମୟରେ, ସେ ତୁମର ରକ୍ଷକ ହେବେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସକୁ ମାରି ଗର୍ବିତାକୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ।
ଏକାଵଲୀମେକଵୀରଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ । ପଶ୍ଚାତ୍ସୈଵ ପତିଃ କାର୍ଯସ୍ତ୍ଵଯା ରାଜସୁତଃ ଶୁଭଃ
ଏକବୀର ଏବଂ ଏକାବଳୀ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ; ପରେ ତୁମେ ସେଇ ରାଜପୁତ୍ରକୁ ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ଦେଵୀ ପ୍ରବୁଦ୍ଧାହଂ ତଦୈଵ ହି । କଥିତଂ ସ୍ଵପ୍ନଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚାରାଧନଂ ତଥା
ଏପରି କହି ଦେବୀ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁଁ ଜାଗିଲି ଏବଂ ସ୍ୱପ୍ନର ଘଟଣା ଓ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ବିବରଣୀ କହିଲି।
ପ୍ରସନ୍ନଵଦନା ଜାତା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସା କମଲେକ୍ଷଣା । ଵିଶେଷେଣ ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟା ମାମୁଵାଚ ଶୁଚିସ୍ମିତା
ଏହା ଶୁଣି, କମଳନୟନା ମହିଳାଙ୍କ ମୁହଁ ଆନନ୍ଦରେ ଖିଳିଉଠିଲା; ସେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶୁଭ୍ର ହସରେ ମୋତେ କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛ ତତ୍ର ତ୍ଵରାଯୁକ୍ତା କୁରୁ କାର୍ଯଂ ମମ ପ୍ରିଯେ । ସତ୍ଯଵାକ୍ଯା ଭଗଵତୀ ସାଵାଂ ମୋକ୍ଷଂ ଵିଧାସ୍ଯତି
"ମୋର ପ୍ରିୟା, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଯାଇ, ମୋର କାମ କର; ସତ୍ୟବାଦି ଭଗବତୀ ଆମକୁ ଦୁହିଁଜଣଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେବେ।"
ଇତ୍ଯାଜ୍ଞପ୍ତା ତଯା ଚାହଂ ସଖ୍ଯା ଵୈ ପ୍ରେମଯୁକ୍ତଯା । ମତ୍ଵୋପସରଣଂ ଯୁକ୍ତଂ ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନାତ୍ତଦା ନୃପ
ମୋ ପ୍ରେମମୟ ସଖୀ ଏପରି ଆଦେଶ ଦେଲେ, ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଉଚିତ ବୋଲି ଭାବିଲି, ରାଜନ।
ଚାଲିତାହଂ ତତଃ ଶୀଘ୍ରଂ ମହାଦେଵୀପ୍ରସାଦତଃ । ମାର୍ଗଜ୍ଞାନଂ ଶୀଘ୍ରଗତିର୍ମଯା ପ୍ରାପ୍ତା ନୃପାତ୍ମଜ
ତାପରେ ମହାଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲି; ମୋତେ ପଥର ଜ୍ଞାନ ଓ ଦ୍ରୁତ ଗତି ମିଳିଲା, ରାଜପୁତ୍ର।
ଇତ୍ଯେତତ୍କଥିତଂ ସର୍ଵଂ କାରଣଂ ମମ ଦୁଃଖଜମ୍ । କସ୍ତ୍ଵଂ କସ୍ଯ ସୁତଶ୍ଚେତି ଵଦ ଵୀର ଯଥା ତଥା
ଏପରି ଭାବରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର କାରଣ କହିଦେଲି; ଏବେ ତୁମେ କିଏ ଏବଂ କାହାର ପୁଅ, ସେଥିକି ଠିକ୍ ଭାବେ କହ, ବୀର।