ସନ୍ତୋଷଂ କୁରୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦତ୍ତା ଦେଵେନ ଵିଷ୍ଣୁନା । ହୋତୁର୍ଵାକ୍ଯଂ ନୃପଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ କନ୍ଯକାଂ ଶୁଭାମ୍
ହେ ରାଜାଧିରାଜ, ଦେବତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ଝିଅ ପାଇଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତୁ। ପୁରୋହିତଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଓ ସେଇ ଶୁଭ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି, ରାଜା...
ଜଗ୍ରାହ ପରମପ୍ରୀତୋ ହୋତ୍ରା ଦତ୍ତାଂ ସୁସମ୍ମତାମ୍ । ଗୃହୀତ୍ଵା ନୃପତିସ୍ତାଂ ତୁ ଦଦୌ ପତ୍ନ୍ଯୈ ଵରାନନାମ୍
ପୁରୋହିତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସେଇ ସମ୍ମତି ପ୍ରାପ୍ତ ଝିଅକୁ ରାଜା ବଡ ଖୁସିରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ନେଇ ରାଜା ତାଙ୍କର ରୂପବତୀ ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଆଭାଷ୍ଯ ରୁକ୍ମରେଖାଯୈ ଗୃହାଣ ସୁଭଗେ ସୁତାମ୍ । ସା ତାଂ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କନ୍ଯାଂ ମନୋରମାମ୍
ରୁକ୍ମରେଖାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ରାଜା କହିଲେ, 'ହେ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ଏହି ଝିଅକୁ ଗ୍ରହଣ କର।' ସେ, କମଳପତ୍ର ନୟନ ଓ ମନୋହର ଝିଅକୁ ପାଇ ଖୁସି ହେଲେ।
ଜହର୍ଷ ମୁଦିତା ରାଜ୍ଞୀ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯଥାସୁଖମ୍ । ଚକାର ମଙ୍ଗଲଂ କର୍ମ ଜାତକର୍ମାଦିକଂ ଶୁଭମ୍
ପୁଅ ପାଇଥିବା ପରି ରାଣୀ ବଡ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେ ଜନ୍ମ କର୍ମାଦି ସମସ୍ତ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ପୁତ୍ରଜନ୍ମସମୁତ୍ଥଂ ଯତ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଧିଵତ୍ତତଃ । ସମାପ୍ଯ ଚ ମଖଂ ରାଜା ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଶୁଭାମ୍
ପୁଅ ଜନ୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ, ସେସବୁ ନିୟମ ମତେ କରାଗଲା। ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଶୁଭ ଦାନ ଦେଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିସୃଜ୍ଯ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାନ୍ ମୁଦଂ ପ୍ରାପ ମହୀପତିଃ । ଦିନେ ଦିନେଽସିତାପାଙ୍ଗୀ ପୁତ୍ରଵୃଦ୍ଧ୍ଯା ଭୃଶଂ ବଭୌ
ଦାନ ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରି, ରାଜା ବଡ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ପ୍ରତିଦିନ ରାଣୀଙ୍କ ଅନ୍ୟତମ କଳା ଚକ୍ଷୁ, ଝିଅର ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଅଧିକ ଉଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ।
ମୁଦଂ ଚ ପରମାଂ ପ୍ରାପ ନୃପଭାର୍ଯା ସୁତାନ୍ଵିତା । ଉତ୍ସଵସ୍ତଦ୍ଦିନେ ତସ୍ଯ ପ୍ରଵୃତ୍ତଃ ସୁତଜନ୍ମଜଃ
ସନ୍ତାନ ପାଇ ରାଜାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଖୁସି ପାଇଲେ। ସେଇ ଦିନ ଝିଅ ଜନ୍ମ ଉପଲକ୍ଷେ ଉତ୍ସବ ହେଲା।
ପୁତ୍ରୀ ପୁତ୍ରସମାତ୍ଯର୍ଥଂ ବଭୂଵ ଵଲ୍ଲଭା କିଲ । ରାଜ୍ଞୋ ମନ୍ତ୍ରିସୁତା ଚାହଂ ସୁବୁଦ୍ଧେ ମନ୍ମଥାକୃତେ
ଏହି ପ୍ରିୟ ଝିଅ ପୁଅ ସମାନ ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ହେଲେ। ମୁଁ ରାଜାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଝିଅ, ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଓ କାମଦେବ ପରି ରୂପବତୀ।
ଯଶୋଵତୀ ଚ ମେ ନାମ ସମାନଂ ଵଯ ଆଵଯୋଃ । ଵଯସ୍ଯାହଂ କୃତା ରାଜ୍ଞା କ୍ରୀଡନାଯ ତଯା ସହ
ମୋ ନାମ ଯଶୋବତୀ, ଆମର ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ବୟସ ଏକ। ରାଜା ମୋତେ ତାଙ୍କ ସହ ଖେଳିବା ପାଇଁ ସାଙ୍ଗୀନୀ କରିଥିଲେ।
ସଦା ସହଚରୀ ଜାତା ପ୍ରେମଯୁକ୍ତା ଦିଵାନିଶମ୍ । ଏକାଵଲୀ ଗନ୍ଧଵନ୍ତି ଯତ୍ର ପଦ୍ମାନି ପଶ୍ଯତି
ମୁଁ ସଦା ତାଙ୍କର ପ୍ରେମମୟ ସାଙ୍ଗୀନୀ ହୋଇ ଦିନ ରାତି ତାଙ୍କ ସହ ରହୁଥିଲି। ଏକାବଳୀ ଯେଉଁଠି ଗନ୍ଧ ମାଟି ରହିଥିବା କମଳ ଦେଖେ, ସେଠି ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ତତ୍ର ସା ରମତେ ବାଲା ନାନ୍ଯତ୍ର ସୁଖମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ସୁଦୂରେ ଜାହ୍ନଵୀତୀରେ ଭଵନ୍ତି କମଲାନ୍ଯପି
ସେଠି ଝିଅ ଆନନ୍ଦ ମାନେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସିଠି ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ମିଳେନାହିଁ। ଦୂରେ ଜାହ୍ନବୀ ନଦୀ ପାରେ ମଧ୍ୟ କମଳ ଥାଏ।
ରମମାଣା ତତ୍ର ଯାତା ମତ୍ସମେତା ସଖୀଯୁତା । ମଯା ନିଵେଦିତଂ ରାଜନ୍ ପୁତ୍ରୀ ତେ କମଲାକରାନ୍
ସେଠି ଖେଳିବାକୁ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ମୁଁ ଓ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ସାଙ୍ଗମାନେ ସହିତ ଏକାବଳୀ ଯାଉଥିଲେ। ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲି, ଆପଣଙ୍କ ଝିଅ କମଳ ତଳା ଯାଉଛନ୍ତି।
ପ୍ରେକ୍ଷମାଣାତିଦୂରେ ସା ପ୍ରଯାତି ନିର୍ଜନେ ଵନେ । ନିଷେଧିତାଥ ପିତ୍ରାସୌ ଗୃହେ କୃତ୍ଵା ଜଲାଶଯାନ୍
ସେ ଦୂରରେ କମଳ ଦେଖି ଏକାକୀ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଉଥିଲେ। ପିତାଙ୍କ ନିଷେଧ ପରେ, ସେ ଘରେ କମଳ ତଳା ବନାଇଲେ।
କମଲାନ୍ ଵାପଯିତ୍ଵାଥ ପୁଷ୍ପିତାନ୍ ଭ୍ରମରାଵୃତାନ୍ । ତଥାପି ନିର୍ଯଯୌ ବାଲା କମଲାସକ୍ତଚେତନା
ସେଠି ଫୁଲିଥିବା, ମକରନ୍ଦ ଭରା, ମଧୁମକ୍ଷିକା ଘିରିଥିବା କମଳ ଲଗାଇଲେ। ତଥାପି, ଏହି କମଳରେ ମନ ଲାଗିଥିବା ଝିଅ ବାହାରକୁ ଯିଅଉଥିଲେ।
ତଦା ରାଜ୍ଞା ରକ୍ଷପାଲାଃ ପ୍ରେରିତାଃ ଶସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ । ଏଵଂ ରକ୍ଷାଯୁତା ତନ୍ଵୀ ମତ୍ସମେତା ସଖୀଯୁତା । କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ଜାହ୍ନଵୀତୋଯେ ନିତ୍ଯମାଯାତି ଯାତି ଚ
ସେବେ, ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ପାହାଡ଼ିଆମାନେ ସେ ଶୁଣ୍ଡରୀ ଝିଅଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହେଳୀମାନେ ସହିତ ଜହ୍ନବୀ ନଦୀରେ ଖେଳିବାକୁ ଯିବା-ଆସିବାବେଳେ ସବୁବେଳେ ରକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି ।
; ହୈହଯୈକଵୀରାଯ ଯଶୋଵତ୍ଯୈକାଵଲୀମୋଚନାଯ ଦେଵୀସ୍ଵପ୍ନଵର୍ଣନମ୍ ଯଶୋଵତ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ତନ୍ଵଙ୍ଗୀ ଚଲିତା ଚ ସଖୀଯୁତା । ଚାମରୈର୍ଵୀଜ୍ଯମାନା ସା ରକ୍ଷିତା ବହୁରକ୍ଷିଭିଃ
ଯଶୋବତୀ କହିଲେ: ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଶୁଣ୍ଡରୀ ଝିଅ ସହେଳୀମାନେ ସହିତ ବାହାରିଲେ; ଚାମରା ଝାଲି ହଲେ ଏବଂ ବହୁ ପାହାଡ଼ିଆ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ ।
ସାଯୁଧୈଶ୍ଚାତିସନ୍ନଦ୍ଧୈଃ ସହିତା ଵରଵର୍ଣିନୀ । କ୍ରୀଡାର୍ଥମତ୍ର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତା ନଲିନୀଂ ଶୁଭାମ୍
ସେ ଦେହର ରୂପଶ୍ରୀ ଝିଅ ସାଜସଜ୍ଜା ହୋଇ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସହାୟକମାନେ ସହିତ ଏଠି ଶୁଭ୍ର କମଳପୋଖରୀକୁ ଖେଳିବା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ, ରାଜା ।
ଅହମପ୍ଯନଯା ସାର୍ଧଂ ଗଙ୍ଗାତୀରେ ସମାଗତା । ଅପ୍ସରୋଭିଃ ସମେତା ଚ କମଲୈଃ କ୍ରୀଡମାନଯା
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହିତ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଗଲିଥିଲି; ଅପ୍ସରାମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର କମଳ ଖେଳରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
ଏକାଵଲୀ ତଥା ଚାହଂ ଜାତେ କ୍ରୀଡାପରେ ଯଦା । ସହସୈଵ ତଦାଯାତୋ ଦାନଵୋ ବଲସଂଯୁତଃ
ଏକାବଳୀ ଏବଂ ମୁଁ ଦୁହେଁ ଖେଳରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିବାବେଳେ, ହଠାତ୍ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଆସିପହଁଚିଲା ।
କାଲକେତୁରିତି ଖ୍ଯାତୋ ରାକ୍ଷସୈର୍ବହୁଭିର୍ଯୁତଃ । ପରିଘାସିଗଦାଚାପବାଣତୋମରପାଣିଭିଃ
ସେ ଦାନବଙ୍କ ନାମ କାଳକେତୁ, ଅନେକ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ; ସେମାନେ ପରିଘ, ତଳୱାର, ଗଦା, ଧନୁ, ଶର ଏବଂ ତୋମର ଧରିଥିଲେ ।
ଦୃଷ୍ଟା ଚୈକାଵଲୀ ତେନ ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀ । ଦ୍ଵିତୀଯା କାମପତ୍ନୀଵ କ୍ରୀଡମାନା ସୁପଙ୍କଜୈଃ
ସେ ଏକାବଳୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲା, ଯିଏ ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ କମଳ ଖେଳୁଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ କାମଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀ ଭାବିଲା ।
ମଯୋକ୍ତୈକାଵଲୀ ରାଜନ୍ କୋଽଯଂ ଦୈତ୍ଯଃ ସମାଗତଃ । ଗଚ୍ଛାଵୋ ରକ୍ଷପାଲାନାଂ ମଧ୍ଯେ ପଙ୍କଜଲୋଚନେ
ମୁଁ ଏକାବଳୀଙ୍କୁ କହିଲି: 'ହେ କମଳନୟନୀ, ଏହି ଦାନବ କିଏ ଆସିଛି? ଚାଲ, ଆମେ ପାହାଡ଼ିଆମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯିବା ।'
ଵିମୃଶ୍ଯୈଵ ସଖୀ ଚାହଂ ତ୍ଵରଯୈଵ ଗତେ ଭଯାତ୍ । ମଧ୍ଯେ ଵୈ ସୈନିକାନାଂ ତୁ ସାଯୁଧାନାଂ ନୃପାତ୍ମଜ
ଏଭଳି ଭାବି, ମୁଁ ଭୟରେ ଦ୍ରୁତ ଚାଲି ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସେନାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପହଁଚିଲି, ରାଜପୁତ୍ର ।
କାଲକେତୁସ୍ତୁ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୋହିନୀଂ ମଦନାତୁରଃ । ଗଦାଂ ଗୁର୍ଵୀ ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ ଧାଵମାନଃ ସମାଗତଃ
କିନ୍ତୁ କାଳକେତୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କାମବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ଭାରି ଗଦା ଧରି ଦୌଡ଼ି ଆସିଲା ।
ରକ୍ଷକାନ୍ଦୂରତଃ କୃତ୍ଵା ଜଗ୍ରାହାମ୍ବୁଜଲୋଚନାମ୍ । ତ୍ରସ୍ତାଂ ଵେପଥୁସଂଯୁକ୍ତାଂ କ୍ରନ୍ଦମାନାଂ କୃଶୋଦରୀମ୍
ସେ ପାହାଡ଼ିଆମାନେକୁ ଦୂରେ ହଟାଇ, କମଳନୟନୀ, ଭୟରେ କମ୍ପିତ ଏବଂ କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିବା କୃଶୋଦରୀଙ୍କୁ ଧରିନେଲା ।
ତ୍ଯଜୈନାଂ ମାଂ ଗୃହାଣେତି ମଯା ଚୋକ୍ତୋଽପି ଦାନଵଃ । ନ ମାଂ ଜଗ୍ରାହ କାମାର୍ତସ୍ତାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଵିନିଃସୃତଃ
ମୁଁ ଚିତ୍କାର କରିଲି: 'ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼, ମୋତେ ଧର', କିନ୍ତୁ ଦାନବ କାମବଶ ମୋତେ ଧରିଲାନି, ତାଙ୍କୁ ଧରି ନେଇଗଲା ।
ତିଷ୍ଠ ତିଷ୍ଠେତି ଭାଷନ୍ତୋ ରକ୍ଷକାସ୍ତଂ ମହାବଲମ୍ । ପ୍ରତିଷିଧ୍ଯ ତୁ ସଂଗ୍ରାମଂ ଚକ୍ରୁର୍ଵିସ୍ମଯକାରକମ୍
ପାହାଡ଼ିଆମାନେ 'ଥମ୍ବ, ଥମ୍ବ' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ରୋକି ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ ।
ତସ୍ଯାପି ରାକ୍ଷସାଃ କ୍ରୂରାଃ ସର୍ଵତଃ ଶସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ । ଯୁଯୁଧୂ ରକ୍ଷକୈଃ ସାର୍ଧଂ ସ୍ଵାମିକାର୍ଯେ କୃତୋଦ୍ଯମାଃ
ସେ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ, ପାହାଡ଼ିଆମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଦେଶ ପୂରଣ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ ।
ସଂଗ୍ରାମସ୍ତୁ ତଦା ଜାତଃ କାଲକେତୋସ୍ତଥା ରଣେ । ନିହତ୍ଯ ରକ୍ଷକାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଗୃହୀତ୍ଵୈନାଂ ମହାବଲଃ
ତାପରେ କାଳକେତୁ ଓ ପାହାଡ଼ିଆମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାରି, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାଙ୍କୁ ଧରିନେଲା ।
ଯୁକ୍ତୋ ରାକ୍ଷସସୈନ୍ଯେନ ନିର୍ଜଗାମ ପୁରଂ ପ୍ରତି । ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତାଂ ରୁଦତୀଂ ବାଲାଂ ଗୃହୀତା ଦାନଵେନ ତୁ
ରାକ୍ଷସ ସେନା ସହିତ ସେ ତାଙ୍କର ସହରକୁ ଚାଲିଗଲା; ଦାନବ ଧରିଥିବା ଶିଶୁ ଝିଅ କାନ୍ଦୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲି ।