ଲୋଲାକ୍ଷି ଦତ୍ତଃ କମଲାସମୁତ୍ଥୋ ଜନାର୍ଦନାଂଶୋଽଯମହୀନସତ୍ତ୍ଵଃ । ସା ତଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ମୁଦମାପ ରାଜ୍ଞୀ ରାଜା ଚକାରୋତ୍ସଵମଦ୍ଭୁତଂ ଚ
'ହେ ଚଞ୍ଚଳ ନୟନି, ଏହି ପୁଅ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ଅଂଶ ଅଟୁଟ ଗୁଣ ଥିବା।' ରାଣୀ ପୁଅକୁ ନେଇ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ରାଜା ଅଦ୍ଭୁତ ଉତ୍ସବ କଲେ।
ଦଦୌ ଚ ଦାନଂ କିଲ ଯାଚକେଭ୍ଯୋ ଗୀତାନି ଵାଦ୍ଯାନି ବହୂନି ନେଦୁଃ । କୃତ୍ଵୋତ୍ସଵଂ ଭୂପତିରାତ୍ମଜସ୍ଯ ନାମୈକଵୀରେତି ଚକାର ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ସେ ଭିକାରିମାନେଂକୁ ଦାନ ଦେଲେ, ଅନେକ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଝଙ୍କାରିଲା। ରାଜା ପୁଅ ପାଇଁ ଉତ୍ସବ କଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ 'ଏକବୀର' ରଖିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ସୁଖଂ ଚ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ମୁଦାନ୍ଵିତୋଽସୌ ନନନ୍ଦ ଦେଵାଧିପତୁଲ୍ଯଵୀର୍ଯଃ । ପୁତ୍ରଂ ହରେ ରୂପଗୁଣାନୁରୂପଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଵଂଶସ୍ଯ ଋଣାଚ୍ଚ ମୁକ୍ତଃ
ସୁଖ ପାଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା ଖୁସି ହେଲେ। ହରିଙ୍କ ରୂପ ଓ ଗୁଣ ସମାନ ପୁଅ ପାଇ, ବଂଶର ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଇତି ସକଲସୁରାଣାମୀଶ୍ଵରେଣାର୍ପିତଂ ତଂ ସକଲଗୁଣଗଣାଢ୍ଯଂ ପୁତ୍ରମାସାଦ୍ଯ ରାଜା । ଵିଵିଧସୁଖଵିନୋଦୈର୍ଭାର୍ଯଯା ସେଵ୍ଯମାନୋ ଵ୍ଯହରତ ନିଜଗେହେ ଶକ୍ରତୁଲ୍ଯପ୍ରତାପଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଠାରୁ ପ୍ରଦାନ ହୋଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରପୂର ପୁଅ ପାଇ, ରାଜା ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ସୁଖ ଓ ମନୋରଞ୍ଜନରେ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହୋଇ, ନିଜ ଘରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରଭାବରେ ବାସ କଲେ।
ରାଜପୁତ୍ର୍ଯାଃ ଏକାଵଲ୍ଯାଃ ଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଜାତକର୍ମାଦିସଂସ୍କାରାଂଶ୍ଚକାର ନୃପତିସ୍ତଦା । ଦିନେ ଦିନେ ଜଗାମାଶୁ ଵୃଦ୍ଧିଂ ବାଲଃ ସୁଲାଲିତଃ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ରାଜା ଶିଶୁ ପାଇଁ ଜନ୍ମକର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂସ୍କାର କରିଥିଲେ। ଦିନକୁ ଦିନ ଭଲଭାବେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ଶିଶୁ ଶୀଘ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା।
ନୃପଃ ସଂସାରଜଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୁଖଂ ପୁତ୍ରସଭୁଦ୍ଭଵମ୍ । ଋଣତ୍ରଯଵିମୋକ୍ଷଂ ଚ ମେନେ ତେନ ମହାତ୍ମନା
ରାଜା ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ସଂସାରର ଜନ୍ମିଥିବା ସୁଖ ପାଇ, ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେବାକୁ ଭାବିଲେ।
ଷଷ୍ଠେଽନ୍ନପ୍ରାଶନଂ ତସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ମାସି ଯଥାଵିଧି । ତୃତୀଯେଽଥ ତଥା ଵର୍ଷେ ଚୂଡାକରଣମୁତ୍ତମମ୍
ଅଠମା ମାସରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶିଶୁଙ୍କ ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ କରାଗଲା; ତୃତୀୟ ବର୍ଷରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚୂଡ଼ାକରଣ କରାଯାଇଲା।
ଚକାର ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଦ୍ରଵ୍ଯୈଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଵିଧୈର୍ଧନୈଃ । ଗୋଭିଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଦାନୈର୍ଯାଚକାନିତରାନପି
ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ବିଭିନ୍ନ ଧନ ଓ ଉପହାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଗାଈ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଭିକାରିମାନେଂକୁ ଦେଲେ।
ଵର୍ଷେ ଚୈକାଦଶେ ତସ୍ଯ ମୌଞ୍ଜୀବନ୍ଧନକର୍ମ ଵୈ । କାରଯିତ୍ଵା ଧନୁର୍ଵେଦମଧ୍ଯାପଯତ ପାର୍ଥିଵଃ
ଏକାଦଶ ବର୍ଷରେ ମୌଞ୍ଜୀ ବନ୍ଧନ କରାଇ, ପରେ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଧନୁର୍ବେଦ ପଢ଼ାଇଲେ।
ଅଧୀତଵେଦଂ ପୁତ୍ରଂ ତଂ ରାଜଧର୍ମଵିଶାରଦମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯାଭିଷେକାଯ ମତିଂ ଚକ୍ରେ ଜନାଧିପଃ
ପୁଅକୁ ବେଦ ଶିଖିଥିବା ଓ ରାଜଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଦେଖି, ରାଜା ତାଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରିବାକୁ ମନସ୍କାମ କଲେ।
ପୁଷ୍ଯାର୍କଯୋଗସଂଯୁକ୍ତେ ଦିଵସେ ନୃପସତ୍ତମଃ । କାରଯାମାସ ସମ୍ଭାରାନଭିଷେକାର୍ଥମାଦରାତ୍
ପୁଷ୍ୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶୁଭ ଯୋଗ ଥିବା ଦିନରେ, ସେଇ ରାଜା ଅତି ଆଦରରେ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଇଥିଲେ।
ଦ୍ଵିଜାନାହୂଯ ଵେଦଜ୍ଞାନ୍ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଚକ୍ଷଣାନ୍ । ଅଭିଷେକଂ ଚକାରାସୌ ଵିଧିଵତ୍ ସ୍ଵାତ୍ମଜସ୍ଯ ହ
ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଡାକି, ସେ ନିଜ ପୁଅଙ୍କର ଅଭିଷେକ ସଠିକ୍ ବିଧିରେ କରାଇଥିଲେ।
ଜଲମାନୀଯ ତୀର୍ଥେଭ୍ଯଃ ସାଗରେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵଃ । ସ୍ଵଯଂ ଚକାର ଵିଥିଵଦଭିଷେକଂ ଶୁଭେ ଦିନେ
ରାଜା ନିଜେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ସମୁଦ୍ରରୁ ଜଳ ଆଣି, ଶୁଭ ଦିନରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ।
ଧନଂ ଦତ୍ତ୍ଵାଥ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ରାଜ୍ଯଂ ପୁତ୍ରେ ନିଵେଶ୍ଯ ସଃ । ଜଗାମ ଵନମେଵାଶୁ ସ୍ଵର୍ଗକାମଃ ସ ଭୂପତିଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇ ଓ ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ସେଇ ରାଜା ସ୍ବର୍ଗ ଆଶା କରି ଶୀଘ୍ରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଏକଵୀରଂ ନୃପଂ କୃତ୍ଵା ସମ୍ମାନ୍ଯ ସଚିଵାନଥ । ଭାର୍ଯଯା ସହ ଭୂପାଲଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ଵନଂ ଵଶୀ
ପୁଅଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ରାଜା କରି ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସେ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ମୈନାକଶିଖରେ ରାଜା କୃତ୍ଵା ତାର୍ତୀଯମାଶ୍ରମମ୍ । ନିତ୍ଯଂ ପତ୍ରଫଲାହାରଶ୍ଚିନ୍ତଯାମାସ ପାର୍ଵତୀମ୍
ମୈନାକ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ତୃତୀୟ ଆଶ୍ରମ ତିଆରି କରି, ସେ ରାଜା ପତ୍ର ଓ ଫଳ ଖାଇ ନିତ୍ୟ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ।
ଏଵଂ ସ ନୃପତିଃ କୃତ୍ଵା ଦିଷ୍ଟାନ୍ତେ ସହ ଭାର୍ଯଯା । ମୃତୋଽସୌ ଵାସଵଂ ଲୋକଂ ଗତଃ ପୁଣ୍ଯେନ କର୍ମଣା
ଏଭଳି ଭାବେ ନିଜ ଭାଗ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେ ରାଜା ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ଓ ନିଜ ପୁଣ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକଂ ପିତା ପ୍ରାପ୍ତ ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵାଥ ହୈହଯଃ । ଚକାର ଵେଦନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ କର୍ମ ଚୈଵୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍
ପିତା ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ହୈହୟ ଭଲଭାବରେ ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ।
କୃତ୍ଵୋତ୍ତରାଃ କ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵାଃ ପିତୁଃ ପାର୍ଥିଵନନ୍ଦନଃ । ରାଜ୍ଯଂ ଚକାର ମେଧାଵୀ ପିତ୍ରା ଦତ୍ତଂ ସୁସମ୍ମତମ୍
ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପରଲୋକ କ୍ରିୟା କରି, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ରାଜପୁତ୍ର ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଓ ସମ୍ମତି ମିଳିଥିବା ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କଲେ।
ଏକଵୀରୋଽଥ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜ୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍ । ବୁଭୁଜେ ଵିଵିଧାନ୍ ଭୋଗାନ୍ସଚିଵୈଶ୍ଚ ସୁମାନିତଃ
ଏକମାତ୍ର ଶୂର ଓ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ, ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ, ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ଏକସ୍ମିନ୍ ଦିଵସେ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରିପୁତ୍ରୈଃ ସମନ୍ଵିତଃ । ଜଗାମ ଜାହ୍ନଵୀତୀରେ ହଯାରୂଢଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଗୋଟିଏ ଦିନ, ସେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି ଜାହ୍ନବୀ ତୀରକୁ ଗଲେ।
ସମ୍ପଶ୍ଯନ୍ ପାଦପାନ୍ ରମ୍ଯାନ୍ କୋକିଲାଲାପସଂଯୁତାନ୍ । ପୁଷ୍ପିତାନ୍ ଫଲସଂଯୁକ୍ତାନ୍ ଷଟ୍ପଦାଲିଵିରାଜିତାନ୍
ସେ କୋଇଲିର ମଧୁର ଡାକରେ ଭରିଥିବା, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଲଗା ଓ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଝୁଣ୍ଡରେ ଶୋଭିତ ସୁନ୍ଦର ଗଛମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ମୁନୀନାମାଶ୍ରମାନ୍ଦିଵ୍ଯାନ୍ ଵେଦଧ୍ଵନିନିନାଦିତାନ୍ । ହୋମଧୂମାଵୃତାକାଶାନ୍ ମୃଗଶାଵସମାଵୃତାନ୍
ସେ ମୁନିମାନେଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରମ, ବେଦ ଧ୍ୱନିରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା, ହୋମର ଧୂଆଁରେ ଆକାଶ ଢାକିଥିବା ଓ ମୃଗଶାବକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖିଲେ।
କେଦାରାଞ୍ଛାଲିସମ୍ପକ୍ଵାନ୍ ଗୋପିକାଭିଃ ସୁରକ୍ଷିତାନ୍ । ପ୍ରଫୁଲ୍ଲପଙ୍କଜାରାମାନ୍ନିକୁଞ୍ଜାଂଶ୍ଚ ମନୋରମାନ୍
ସେ ପକ୍ୱ ଧାନ ଥିବା କ୍ଷେତ୍ର, ଗୋପୀମାନେ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ପଦ୍ମ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କୁଞ୍ଜମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରେକ୍ଷମାଣଃ ପ୍ରିଯାଲାଂସ୍ତୁ ଚମ୍ପକାନ୍ ପନସଦ୍ରୁମାନ୍ । ବକୁଲାଂସ୍ତିଲକାନ୍ନୀପାନ୍ମନ୍ଦାରାଂଶ୍ଚ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତାନ୍
ସେ ପ୍ରିୟାଳ, ଚମ୍ପକ, ପନସ, ବକୁଳ, ତିଳକ, ନୀପ ଓ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ମନ୍ଦାର ଗଛମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ଶାଲାଂସ୍ତାଲାଂସ୍ତମାଲାଂଶ୍ଚ ଜମ୍ବୂଚୂତକଦମ୍ବକାନ୍ । ସ ଗଚ୍ଛଞ୍ଜାହ୍ନଵୀତୋଯେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲଂ ଶତପତ୍ରକମ୍
ସେ ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, ଜାମୁ, ଆମ୍ବ ଓ କଦମ୍ବ ଗଛମାନେ ଦେଖି, ଯେତେବେଳେ ଜାହ୍ନବୀ ଜଳ ପାଖରେ ଯାଉଥିଲେ, ଏକ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ପଦ୍ମ ଦେଖିଲେ।
ପଙ୍କଜଂ ଚାତିଗନ୍ଧାଢ୍ଯମପଶ୍ଯଦଵନୀପତିଃ । ଦକ୍ଷିଣେ ଜଲଜସ୍ଯାଥ ପାର୍ଶ୍ଵେ କମଲଲୋଚନାମ୍
ସେ ଭୂମିର ନାଥ ଅତି ସୁଗନ୍ଧିତ ପଦ୍ମ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ତାହାର ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରେ କମଳନୟନୀ ଏକ ନାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
କନକାଭାଂ ସୁକେଶୀଂ ଚ କମ୍ବୁଗ୍ରୀଵାଂ କୃଶୋଦରୀମ୍ । ବିମ୍ବୋଷ୍ଠୀ ସୁନ୍ଦରୀଂ କିଞ୍ଚିତ୍ସମୁଦ୍ଯତ୍ସୁପଯୋଧରାମ୍
ସେଇ ନାରୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର, ସୁନ୍ଦର କେଶ, ଶଂଖ ଭଳି ଗଳା, ପତଳ ମଧ୍ୟ, ବିମ୍ବ ଫଳ ଭଳି ଠୋଠ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ହଳକା ଉଠିଥିବା ଭଲ ଗଠିତ ଅଂଶ ଥିଲେ।
ସୁନାସାଂ ଚାରୁସର୍ଵାଙ୍ଗୀମପଶ୍ଯତ୍ କନ୍ଯକାଂ ନୃପଃ । ରୁଦତୀଂ ତାଂ ସଖୀଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵିହ୍ଵଲାଂ ଦୁଃଖପୀଡିତାମ୍
ରାଜା ଏକ ସୁନ୍ଦର ନାକ ଓ ଆକୃତିର ଜୁବତୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ କନ୍ୟା କନ୍ଦୁଥିଲେ, ସଙ୍ଗୀନୀ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ, ଦୁଃଖରେ ଭାରି ଅସ୍ଥିର ଓ ବେଦନାରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ।
ସାଶ୍ରୁନେତ୍ରାଂ କ୍ରନ୍ଦମାନାଂ ଵିଜନେ କୁରରୀମିଵ । ସଂଵୀକ୍ଷ୍ଯ ରାଜା ପପ୍ରଚ୍ଛ କନ୍ଯକାଂ ଶୋକକାରଣମ୍
ଚୋଖୁ ଲୁହାରେ ଭରିଥିବା, ଏକା ଜଣେ ପକ୍ଷୀ ପରି ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ କନ୍ଦୁଥିବା ସେ ଝିଅକୁ ଦେଖି, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖର କାରଣ ପଚାରିଲେ।