ହରିଣା ପ୍ରେରିତଃ ସୋଽଦ୍ଯ ରାଜା ପରମଧାର୍ମିକଃ । ଆଗମିଷ୍ଯତି ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ତୀର୍ଥେ ତସ୍ମିନ୍ମନୋରମେ
‘ହରିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧାର୍ମିକ ରାଜା ଆଜି ଏହି ମନୋହର ତୀର୍ଥକୁ ପୁତ୍ର ଚାହିଁ ଆସିବେ।’
ତାଵତ୍ତ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛ ତତ୍ରୈଵ ଗୃହୀତ୍ଵା ବାଲକଂ ଶୁଭମ୍ । ଯାଵନ୍ନ ଯାତି ନୃପତିର୍ଗ୍ରହୀତୁଂ ହରିଣେରିତଃ
‘ଏହି ଶୁଭ ଶିଶୁକୁ ନେଇ, ରାଜା ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଯାଅ।’
ଗତ୍ଵା ତତ୍ର ଵିମୁଞ୍ଚୈନଂ ଵିଲମ୍ବଂ ମା କୃଥା ଵର । ଅଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବାଲକଂ ରାଜା ଦୁଃଖିତଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି
‘ସେଠାକୁ ଯାଇ, ଏହି ଶିଶୁକୁ ଛାଡିଦିଅ; ବିଳମ୍ବ କରିନାହିଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ରାଜା ଶିଶୁକୁ ଦେଖିନାହିଁ ହେଲେ, ଦୁଃଖିତ ହେବେ।’
ତସ୍ମାଚ୍ଚମ୍ପକ ମୁଞ୍ଚୈନଂ ରାଜା ପ୍ରାପ୍ନୋତୁ ପୁତ୍ରକମ୍ । ଏକଵୀରେତି ନାମ୍ନାଯଂ ଖ୍ଯାତଃ ସ୍ଯାତ୍ ପୃଥିଵୀତଲେ
‘ତେଣୁ, ଚମ୍ପକ, ଏହି ଶିଶୁକୁ ଛାଡିଦିଅ, ଯେଉଁଠି ରାଜା ପୁତ୍ରକୁ ପାଇପାରିବେ; ଏହି ଶିଶୁ ପୃଥିବୀରେ ଏକବୀର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।’
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଇତି ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚମ୍ପକସ୍ତ୍ଵରଯାନ୍ଵିତଃ । ଜଗାମ ପୁତ୍ରମାଦାଯ ସ୍ଥଲେ ତସ୍ମିନ୍ମହୀପତେ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ — ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ଚମ୍ପକ ଅତି ଦ୍ରୁତ ହେଇ, ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ନେଇ, ରାଜା, ସେଠାକୁ ଗଲେ ।
ମୁମୋଚ ବାଲକଂ ତତ୍ର ଯତ୍ର ପୂର୍ଵଂ ସ୍ଥିତୋ ହ୍ଯଭୂତ୍ । ଆରୁହ୍ଯ ସ୍ଵଵିମାନଂ ତୁ ଯଯୌ ସ୍ଵାଶ୍ରମମଣ୍ଡଲମ୍
ସେଠାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ପୁଅ ରହିଥିଲେ, ସେଠି ତାକୁ ରଖିଦେଲେ । ତାପରେ ନିଜ ବିମାନକୁ ଚଢ଼ି, ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ ।
ତଦୈଵ କମଲାକାନ୍ତୋ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସହ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ । ଵିମାନଵରମାରୂଢୋ ଜଗାମ ନୃପତିଂ ପ୍ରତି
ଏହି ସମୟରେ, କମଳାଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ଗୁରୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ଚଢ଼ି, ରାଜାଙ୍କ ଦିଗକୁ ଯାଉଥିଲେ ।
ଦୃଷ୍ଟସ୍ତଦା ତେନ ନୃପେଣ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସମୁତ୍ତରଂସ୍ତତ୍ର ଵିମାନମୁଖ୍ଯାତ୍ । ଜହର୍ଷ ରାଜା ହରିଦର୍ଶନେନ ପପାତ ଭୂମୌ ଖଲୁ ଦଣ୍ଡଵଚ୍ଚ
ସେତେବେଳେ ରାଜା ଦେଖିଲେ — ବିଷ୍ଣୁ ଉପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ବସିଛନ୍ତି । ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜା ଅତି ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ ।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଵତ୍ସେତି ହରିଃ ପତନ୍ତ- ମାଶ୍ଵାସଯଦ୍ଭୂମିଗତଂ ସ୍ଵଭକ୍ତମ୍ । ସୋଽପ୍ଯୁତ୍ସୁକୋ ଵାସୁଦେଵଂ ପୁରଃସ୍ଥଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ଭକ୍ତ୍ଯା ମୁଖରୀକୃତୋଽଥ
ହରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ତାଙ୍କର ଭକ୍ତକୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ କହିଲେ, "ଉଠ, ପୁଅ!" ରାଜା ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ଭକ୍ତିଭାବରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି, ହୃଦୟରୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ଦେଵାଧିଦେଵାଖିଲଲୋକନାଥ କୃପାନିଧେ ଲୋକଗୁରୋ ରମେଶ । ମନ୍ଦସ୍ଯ ମେ ତେ କିଲ ଦର୍ଶନଂ ଯ- ତ୍ସୁଦୁର୍ଲଭଂ ଯୋଗିଜନୈରଲଭ୍ଯମ୍
ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାଥ, କୃପାର ସାଗର, ଜଗତଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନାଥ! ମୁଁ ଏତେ ଅଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ଦୟାରେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାଇଛି — ଏହି ଦର୍ଶନ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ।
ଯେ ନିଃସ୍ପୃହାସ୍ତେ ଵିଷଯୈରପେତା- ସ୍ତେଷାଂ ତ୍ଵଦୀଯଂ ଖଲୁ ଦର୍ଶନଂ ସ୍ଯାତ୍ । ଆଶାପରୋଽହଂ ଭଗଵନ୍ନନନ୍ତ ଯୋଗ୍ଯୋ ନ ତେ ଦର୍ଶନେ ଦେଵଦେଵ
ଯେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖରୁ ଅଲଗା ଏବଂ ନିର୍ଲୋଭ, ସେମାନେ ତୁମ ଦର୍ଶନ ପାଇପାରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତ ଆଶାରେ ଭରିଥିବା, ହେ ଅନନ୍ତ, ମୁଁ ତୁମ ଦର୍ଶନ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ହେ ଦେବମାନ୍ୟ ।
ଇତି ସ୍ତୁତସ୍ତେନ ନୃପେଣ ଵିଷ୍ଣୁ- ସ୍ତମାହ ଵାକ୍ଯେନ ସୁଧାମଯେନ । ଵୃଣୀଷ୍ଵ ରାଜନ୍ ମନସେପ୍ସିତଂ ତେ ଦଦାମି ତୁଷ୍ଟସ୍ତପସା ତଵେତି
ଏଭଳି ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି ପାଇ, ବିଷ୍ଣୁ ମଧୁର କଥାରେ କହିଲେ, "ହେ ରାଜା, ତୁମ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ତାହା ଚୟନ କର । ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେଣୁ ଦେଉଛି ।"
ତତୋ ନୃପସ୍ତଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ପାଦଯୋଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପୁରତଃ ସ୍ଥିତଂ ଚ । ତପସ୍ତୁ ତପ୍ତଂ ହି ମଯା ସୁତାର୍ଥେ ପୁତ୍ରଂ ଦଦସ୍ଵାତ୍ମସମଂ ମୁରାରେ
ତାପରେ ରାଜା ତାଙ୍କର ପାଦକୁ ନମସ୍କାର କରି, ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡାୟତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ପୁଅ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିଛି; ହେ ମୁରାରି, ମୋତେ ତୁମ ସମାନ ଏକ ପୁଅ ଦିଅ ।"
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନୃପପ୍ରାର୍ଥିତମାଦିଦେଵ- ସ୍ତମାହ ରାଜାନମମୋଘଵାକ୍ଯମ୍ । ଯଯାତିସୂନୋ ଵ୍ରଜ ତତ୍ର ତୀର୍ଥେ କଲିନ୍ଦକନ୍ଯାତମସାପ୍ରସଙ୍ଗେ
ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଶୁଣି, ଆଦିଦେବ ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ କଥା କହିଲେ, "ହେ ଯୟାତିଙ୍କ ପୁଅ, ସେଠାକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ଯମୁନା ଓ ତମସା ନଦୀ ମିଶିଛି ।"
ମଯାଦ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ଯଥେପ୍ସିତସ୍ତେ ତତ୍ରୈଵ ମୁକ୍ତୋଽସ୍ତ୍ଯମିତପ୍ରଭାଵଃ । ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଃ ପ୍ରସୂତୋ ମମ ଵୀର୍ଯଜଶ୍ଚ କୃତସ୍ତଵାର୍ଥେଽଥ ଗୃହାଣ ରାଜନ୍
"ଆଜି, ତୁମ ଇଚ୍ଛିତ ପୁଅ, ଅପାର ଶକ୍ତି ଥିବା, ସେଠି ମୋ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି । ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମି, ମୋ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେ ତୁମ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି; ଏବେ ତାକୁ ନେଉ, ହେ ରାଜା ।"
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହରେର୍ଵାକ୍ଯମତୀଵ ମୃଷ୍ଟଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟଚିତ୍ତଃ ପ୍ରବଭୂଵ ରାଜା । ହରିସ୍ତୁ ଦତ୍ତ୍ଵେତି ଵରଂ ଜଗାମ ଵୈକୁଣ୍ଠଲୋକଂ ରମଯା ଯୁତଶ୍ଚ
ହରିଙ୍କ ମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଅତି ଖୁସି ହେଲେ । ହରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ରମା ସହିତ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଚଲିଗଲେ ।
ଗତେ ହରୌ ସୋଽଥ ଯଯାତିସୂନୁ- ର୍ଯଯାଵନୁଦ୍ଧାତରଥେନ ରାଜା । ପ୍ରେମାନ୍ଵିତସ୍ତତ୍ର ସୁତୋଽସ୍ତି ଯତ୍ର ଵଚୋ ନିଶମ୍ଯେତି ଜନାର୍ଦନସ୍ଯ
ହରି ଚଲିଯିବା ପରେ, ଯୟାତିଙ୍କ ପୁଅ ରାଜା, ପ୍ରେମରେ ଭରି, ତୀବ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅ ଅଛି, ସେଠାକୁ ଗଲେ ।
ସ ତତ୍ର ଗତ୍ଵାତିମନୋହରଂ ତଂ ଦଦର୍ଶ ବାଲଂ ଭୁଵି ଖେଲମାନମ୍ । ମୁଖେ ନିଵେଶ୍ଯୈକକରେଣ କୃତ୍ଵା ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ପଦାଙ୍ଗୁଷ୍ଠମନନ୍ଯସତ୍ତ୍ଵଃ
ସେଠାକୁ ପହଁଚି, ରାଜା ଦେଖିଲେ — ଅତି ସୁନ୍ଦର ଶିଶୁ ଭୂମିରେ ଖେଳୁଛି, ଏକ ହାତରେ ନିଜ ପାଦର ବଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ମୁଁହରେ ଧରି ରହିଛି, ନିଜେ ମଧ୍ୟରେ ଲୀନ ।
ତଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ପୁତ୍ରଂ ମଦନସ୍ଵରୂପଂ ନାରାଯଣାଂଶଂ କମଲାପ୍ରସୂତମ୍ । ହରିପ୍ରଭାଵଂ ହରିଵର୍ମନାମା ହର୍ଷପ୍ରଫୁଲ୍ଲାନନପଙ୍କଜୋଽଭୂତ୍
ସେଇ ପୁଅକୁ ଦେଖି, ଯିଏ ମଦନ ସମାନ ରୂପବାନ୍, ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ହରିଙ୍କ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ରାଜାଙ୍କ ମୁକୁର ପଦ୍ମ ଖୁସିରେ ଖିଲିଉଠିଲା; ସେ ତାହାକୁ 'ହରିବର୍ମନ' ନାମ ଦେଲେ ।
ଗୃହ୍ଣନ୍ ସୁଵେଗାତ୍ କରପଙ୍କଜାଭ୍ଯାଂ ବଭୂଵ ପ୍ରେମାର୍ଣଵମଗ୍ନଦେହଃ । ମୂର୍ଧନ୍ଯୁପାଘ୍ରାଯ ମୁଦାନ୍ଵିତୋଽସୌ ନନନ୍ଦ ରାଜା ସୁତମାଲିଲିଙ୍ଗ
ଦୁଇଟି କମଳ ହାତରେ ଶିଶୁକୁ ଦ୍ରୁତ ଉଠାଇ, ରାଜାଙ୍କ ଦେହ ପ୍ରେମର ସାଗରରେ ଡୁବିଗଲା । ପୁଅର ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ତାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ରାଜା ଅତି ଖୁସି ହେଲେ ।
ମୁଖଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯାତିମନୋହରଂ ତ- ମୁଵାଚ ନେତ୍ରାମ୍ବୁନିରୁଦ୍ଧକଣ୍ଠଃ । ଦତ୍ତୋଽସି ଦେଵେନ ଜନାର୍ଦନେନ ମାତ୍ରା ହି ପୁତ୍ରାଵମଦୁଃଖଭୀତେଃ
ପୁଅର ଅତି ସୁନ୍ଦର ମୁହଁକୁ ଦେଖି, ଆଖିର ଲୁହରେ କଣ୍ଠ ଅଟକିଯାଇ, ସେ କହିଲେ, "ପୁଅ, ତୁମକୁ ଦେବତା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ତୁମ ମାଆ ଓ ମୁଁ, ସନ୍ତାନ ନଥିବା ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେବୁ ।"
ତପ୍ତଂ ମଯା ପୁତ୍ର ତପସ୍ତଵାର୍ଥେ ସୁଦୁଷ୍କରଂ ଵର୍ଷଶତଂ ଚ ପୂର୍ଣମ୍ । ତେନୈଵ ତୁଷ୍ଟେନ ରମାପ୍ରିଯେଣ ଦତ୍ତୋଽସି ସଂସାରସୁଖୋଦଯାଯ
"ପୁଅ, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ଅତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଛି । ତାହାରେ ରମାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତୁମକୁ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଏହି ସଂସାରରେ ଆନନ୍ଦ ଆସିବ ।"
ମାତା ରମା ତ୍ଵାଂ ତନୁଜଂ ମଦର୍ଥେ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗତା ସା ହରିଣା ସମେତା । ଧନ୍ଯା ତୁ ସା ଯା ପ୍ରହସନ୍ତମଙ୍କେ କୃତ୍ଵା ସୁତଂ ତ୍ଵାଂ ମୁଦିତାନନା ସ୍ଯାତ୍
ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତୁମକୁ, ତାଙ୍କର ନିଜ ଶିଶୁ, ମୋ ପାଇଁ ଛାଡ଼ିଦେଇ, ହରିଙ୍କ ସହିତ ଯାଇଥିଲେ। ଯେ ମା, ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ, ତାଙ୍କ ହସୁଥିବା ପୁଅକୁ ଆଂକ ଉପରେ ରଖି, ଆନନ୍ଦରେ ରହିପାରନ୍ତି, ସେଠିକି ଧନ୍ୟ।
ତ୍ଵମେଵ ସଂସାରସମୁଦ୍ରନୌକା- ରୂପଃ କୃତଃ ପୁତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମୀଧରେଣ । ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ନୃପତିଃ ସୁତଂ ତଂ ମୁଦା ସମାଦାଯ ଯଯୌ ଗୃହାଯ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଧାରଣ କରୁଥିବା ତୁମେ, ପୁଅ, ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପାଇଁ ନୌକା ସ୍ୱରୂପ ହେଇଛ। ଏହିପରି କହି, ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ନେଇ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପୁରୀସମୀପେ ନୃପମାଗତଂ ତ- ମାକର୍ଣ୍ଯ ସର୍ଵେ ସଚିଵାସ୍ତୁ ରାଜ୍ଞଃ । ଯଯୁଃ ସମୀପଂ ନୃପତେଶ୍ଚ ଲୋକାଃ ସୋପାଯନାସ୍ତେ ସପୁରୋହିତାଶ୍ଚ
ସହର ନିକଟକୁ ରାଜା ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଲୋକମାନେ ଓ ପୁରୋହିତ ଉପହାର ନେଇ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲେ।
ବନ୍ଦୀଜନା ଗାଯନକାଶ୍ଚ ସୂତାଃ ସମାଯଯୁଃ ସମ୍ମୁଖମାଶୁ ରାଜ୍ଞଃ । ନୃପଃ ପୁରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁରଃ ସମାଗତଂ ଜନଂ ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଵାକ୍ଯୈଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା
ବନ୍ଦୀ, ଗାୟକ ଓ ସାରଥିମାନେ ତୁରନ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ। ସହରକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାଜା ଏକତ୍ରିତ ଲୋକମାନେଂକୁ କଥା ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
ସମ୍ପୂଜିତଃ ପୌରଜନେନ ରାଜା ଵିଵେଶ ପୁତ୍ରେଣ ଯୁତୋ ନଗର୍ଯାମ୍ । ମାର୍ଗେଷୁ ଲାଜୈଃ କୁସୁମୈଃ ସମନ୍ତା- ଦ୍ଵିକୀର୍ଯମାଣୋ ନୃପତିର୍ଜଗାମ
ପୌରଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସମସ୍ତ ରାସ୍ତାରେ ଲଜ୍ଜା ଓ ଫୁଲ ଛିଟାଯାଉଥିଲା।
ଗୃହଂ ସମୃଦ୍ଧଂ ସଚିଵୈଃ ସମେତଃ ସୁତଂ ସମାଦାଯ ମୁଦା କରାଭ୍ଯାମ୍ । ରାଜ୍ଯେ ଦଦୌ ଚାଥ ସୁତଂ ମନୋଜ୍ଞଂ ସଦ୍ଯଃପ୍ରସୂତଂ ଚ ମନୋଭଵାଭମ୍
ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ରାଜା ତାଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ଦୁଇ ହାତରେ ପୁଅକୁ ଧରି। ପରେ, ମନୋହର ନବଜାତ ପୁଅ, ଯିଏ କାମଦେବ ସମାନ ଚମକୁଥିଲେ, ସେଠିକି ରାଜ୍ୟ ଦେଲେ।
ରାଜ୍ଞୀ ଗୃହୀତ୍ଵାଭିନଵଂ ତନୂଜଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ରାଜାନମନିନ୍ଦିତା ସା । ରାଜନ୍ କୁତଶ୍ଚୈଵ ସୁତଃ ସୁଜନ୍ମା ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତ୍ଵଯା ମନ୍ମଥତୁଲ୍ଯରୂପଃ
ରାଣୀ ନବଜାତ ପୁଅକୁ ନେଇ, ଦୋଷରହିତ ଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: 'ହେ ରାଜା, ଏହି ମନୋହର ରୂପ ଥିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ଥିବା ପୁଅ କିପରି ତୁମେ ପାଇଲା?'
କେନୈଷ ଦତ୍ତଃ କଥଯାଶୁ କାନ୍ତ ଚେତୋ ମଦୀଯଂ ପ୍ରହୃତଂ ସୁତେନ । ନୃପସ୍ତଦୋଵାଚ ମୁଦାନ୍ଵିତୋଽସୌ ପ୍ରିଯେ ରମେଶେନ ସୁତୋ ହି ମହ୍ଯମ୍
'କିଏ ଏହି ପୁଅକୁ ଦେଲେ? ଶୀଘ୍ର କହ, ପ୍ରିୟ, ଏହି ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ମୋର ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଛି।' ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ: 'ପ୍ରିୟ, ଏହି ପୁଅକୁ ମୋତେ ରାମେଶ୍ଵର ଦେଇଛନ୍ତି।'