ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯାମି ଗୋଵିନ୍ଦ ପଶ୍ଯତୋଽଦ୍ଯ ତଵାଗ୍ରତଃ । କଥଂ ଜୀଵେ ତ୍ଵଯା ହୀନା ଵିରହାନଲତାପିତା
ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଆଜି ତୁମ ଆଖିର ସାମ୍ନାରେ ମୁଁ ମୋ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେବି; ତୁମ ବିନା, ବିୟୋଗର ଅଗ୍ନିରେ ଜଳି, କିପରି ମୁଁ ବଞ୍ଚିପାରିବି?
ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ଦେଵେଶ ଶାପାଦସ୍ମାତ୍ସୁଦାରୁଣାତ୍ । କଦା ମୁକ୍ତା ସମୀପଂ ତେ ପ୍ରାପ୍ନୋମି ସୁଖଦଂ ଵିଭୌ
ହେ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶାପରୁ ମୋତେ ଦୟା କର; କେବେ ମୁଁ ମୁକ୍ତ ହେବି ଏବଂ ତୁମ ସନ୍ନିଧିରେ ଆନନ୍ଦ ଲଭିବି?
ହରିରୁଵାଚ ଯଦା ତେ ଭଵିତା ପୁତ୍ରଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ମତ୍ସମଃ ପ୍ରିଯେ । ତଦା ମାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତନ୍ଵଙ୍ଗି ସୁଖିତା ତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯସି
ହରି କହିଲେ: ପ୍ରିୟେ, ପୃଥିବୀରେ ତୁମର ମୋତେ ସମାନ ପୁଅ ହେବାବେଳେ, ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିବା ଏବଂ ସୁଖୀ ହେବା।
ଶିଵପ୍ରସାଦେନ ଲକ୍ଷ୍ମୀଦ୍ଵାରା ଭଗଵତ୍ଯାଃ ସମାରାଧନଵର୍ଣନମ୍ ଜନମେଜଯ ଉଵାଚ ଇତି ଶପ୍ତା ଭଗଵତା ସିନ୍ଧୁଜା କୋପଯୋଗତଃ । କଥଂ ସା ଵଡଵା ଜାତା ରେଵନ୍ତେନ ଚ କିଂ କୃତମ୍
ଜନମେଜୟ ପଚାରିଲେ: ଏଭଳି ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧରେ ଶାପିତ ହୋଇ, ସିନ୍ଧୁଜା କିପରି ଘୋଡ଼ି ହେଲେ ଏବଂ ରେବନ୍ତ କଣ କଲେ?
କସ୍ମିନ୍ଦେଶେଽବ୍ଧିଜା ଦେଵୀ ଵଡଵାରୂପଧାରିଣୀ । ସଂସ୍ଥିତୈକାକିନୀ ବାଲା ପରୋଷିତ୍ପତିକା ଯଥା
ସମୁଦ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଦେବୀ ଘୋଡ଼ି ଆକାର ଧାରଣ କରି କେଉଁ ଦେଶରେ, ପତିଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଏକା ଥିଲେ?
କାଲଂ କିଯନ୍ତମାଯୁଷ୍ମନ୍ ଵିଯୁକ୍ତା ପତିନା ରମା । ସଂସ୍ଥିତା ଵିଜନେଽରଣ୍ଯେ କିଂ କୃତଂ ଚ ତଯା ପୁନଃ
ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ରମା କେତେ ଦିନ ପତିଠାରୁ ଦୂର ହୋଇ ସେଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକା ରହିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ କଣ କରିଥିଲେ?
ସମାଗମଂ କଦା ପ୍ରାପ୍ତା ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସିନ୍ଧୁଜା । ପୁତ୍ରଃ କଥଂ ତଯା ପ୍ରାପ୍ତୋ ନାରାଯଣଵିଯୁକ୍ତଯା
ସିନ୍ଧୁଜା କେବେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହିତ ମିଳିଥିଲେ ଏବଂ କିପରି ନାରାୟଣଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ସେ ପୁଅ ପାଇଥିଲେ?
ଏତଦ୍ଵୃତ୍ତାନ୍ତମାର୍ଯେଶ କଥଯସ୍ଵ ସଵିସ୍ତରମ୍ । ଶ୍ରୋତୁକାମୋଽସ୍ମି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର କଥାଖ୍ଯାନମନୁତ୍ତମମ୍
ହେ ଆଦରଣୀୟ, ଏହି ଘଟଣାଟିକୁ ସବୁଠୁ ଖୁଲାସାରେ କହ, ମୁଁ ଏହି ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥାଟିକୁ ଶୁଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଇତି ପୃଷ୍ଟସ୍ତଦା ଵ୍ଯାସଃ ପରୀକ୍ଷିତ୍ତନଯେନ ଵୈ । କଥଯାମାସ ଭୋ ଵିପ୍ରାଃ କଥାମେତାଂ ସୁଵିସ୍ତରାମ୍
ସୂତ କହିଲେ: ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ପୁଅ ପଚାରିବା ପରେ, ବ୍ୟାସ ଏହି କଥାଟିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କଥାଂ ପୌରାଣିକୀଂ ଶୁଭାମ୍ । ପାଵନୀଂ ସୁଖଦାଂ କର୍ଣେ ଵିଶଦାକ୍ଷରସଂଯୁତାମ୍
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ରାଜା, ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପୁରାତନ ଶୁଭ କଥାଟିକୁ କହିବି, ଯାହା ପବିତ୍ର କରେ ଏବଂ ଶୁଣିବାରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ରେଵନ୍ତସ୍ତୁ ରମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶପ୍ତା ଦେଵେନ କାମିନୀମ୍ । ଭଯାର୍ତଃ ପ୍ରଯଯୌ ଦୂରାତ୍ପ୍ରଣମ୍ଯ ଜଗତାଂ ପତିମ୍
ରେବନ୍ତ, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ ଏବଂ କାମନାସ୍ୱରୂପ ରମାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଦୂରରୁ ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଚାଲିଗଲେ।
ପିତୁଃ ସକାଶଂ ତ୍ଵରିତୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ କୋପଂ ଜଗତ୍ପତେଃ । ନିଵେଦଯାମାସ କଥାଂ ଭାସ୍କରାଯ ସ ଶାପଜାମ୍
ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ତୁରନ୍ତ ଯାଇ, ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦେଖି, ସେ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଏହି ଶାପର କଥାଟିକୁ ଜଣାଇଲେ।
ଦୁଃଖିତା ସା ରମା ଦେଵୀ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଜଗଦୀଶ୍ଵରମ୍ । ଆଜ୍ଞପ୍ତା ମାନୁଷଂ ଲୋକଂ ପ୍ରାପ୍ତା କମଲଲୋଚନା
ଦୁଃଖିତ ରମା ଦେବୀ ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଆଦେଶ ପାଇ, କମଳନୟନୀ ମାନବ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସୂର୍ଯପତ୍ନ୍ଯା ତପସ୍ତପ୍ତଂ ଯତ୍ର ପୂର୍ଵଂ ସୁଦାରୁଣମ୍ । ତତ୍ରୈଵ ସା ଯଯାଵାଶୁ ଵଡଵାରୂପଧାରିଣୀ
ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦୁଃସାଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଘୋଡ଼ି ଆକାର ଧାରଣ କରି ଶୀଘ୍ର ଚଲିଗଲେ।
କାଲିନ୍ଦୀତମସାସଙ୍ଗେ ସୁପର୍ଣାକ୍ଷସ୍ଯ ଚୋତ୍ତରେ । ସର୍ଵକାମପ୍ରଦେ ସ୍ଥାନେ ସୁରମ୍ଯଵନମଣ୍ଡିତେ
ସୁପର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷର ଉତ୍ତରେ, କାଳିନ୍ଦୀ ଏବଂ ତମସା ମିଶିଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଉଦ୍ୟାନରେ।
ତତ୍ର ସ୍ଥିତା ମହାଦେଵଂ ଶଙ୍କରଂ ଵାଞ୍ଛିତପ୍ରଦମ୍ । ଦଧ୍ଯୌ ଚୈକେନ ମନସା ଶୂଲିନଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମ୍
ସେଠାରେ ରହି, ଏକାଗ୍ର ମନେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ମହାଦେବ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।
ପଞ୍ଚାନନଂ ଦଶଭୁଜଂ ଗୌରୀଦେହାର୍ଧଧାରିଣମ୍ । କର୍ପୂରଗୌରଦେହାଭଂ ନୀଲକଣ୍ଠଂ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍
ପାଞ୍ଚମୁଖୀ, ଦଶବାହୁ, ଅର୍ଧାଙ୍ଗୀନୀ ଗୌରୀଙ୍କ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା, କର୍ପୂର ଭଳି ଧଳା, ନୀଳକଣ୍ଠ, ତିନି ଆଖି ଥିବା ଠାକୁରଙ୍କୁ ସେ ଧ୍ୟାନ କଲେ।
ଵ୍ଯାଘ୍ରାଜିନଧରଂ ଦେଵଂ ଗଜଚର୍ମୋତ୍ତରୀଯକମ୍ । କପାଲମାଲାକଲିତଂ ନାଗଯଜ୍ଞୋପଵୀତିନମ୍
ବାଘ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ହାତୀ ଚର୍ମ ଉପରେ ଲଗାଇଥିବା, ଖପାଳ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଏବଂ ନାଗକୁ ଜନେଉ ଭଳି ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ସେ ଧ୍ୟାନ କଲେ।
ସାଗରସ୍ଯ ସୁତା କୃତ୍ଵା ହଯୀରୂପଂ ମନୋହରମ୍ । ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ରମାଦେଵୀ ଚକାର ଦୁଶ୍ଚରଂ ତପଃ
ସାଗରର କନ୍ୟା ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଘୋଡ଼ା ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ରାଜନ।
ଧ୍ଯାଯମାନା ପରଂ ଦେଵଂ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ସମୁପାଶ୍ରିତା । ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ଗତଂ ତତ୍ର ମହୀପତେ
ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ସହ ବିରାଗ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରି, ସେଠାରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ କଟାଇଥିଲେ, ମହୀପତି।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ମହାଦେଵୋ ଵୃଷାରୂଢସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷୋଽଭୂନ୍ମହେଶାନଃ ପାର୍ଵତୀସହିତଃ ପ୍ରଭୁଃ
ତାପରେ ବୃଷଭ ଉପରେ ବସିଥିବା, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମହାଦେବ ଖୁସି ହେଲେ; ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସହିତ ମହେଶ୍ୱର ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖାଦେଲେ।
ତତ୍ରୈତ୍ଯ ସଗଣଃ ଶମ୍ଭୁସ୍ତାମାହ ହରିଵଲ୍ଲଭାମ୍ । ତପସ୍ଯନ୍ତୀଂ ମହାଭାଗାମଶ୍ଵିନୀରୂପଧାରିଣୀମ୍
ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କ ସହ ଗଣମାନେ ସହିତ ସେଠାକୁ ଆସି, ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ତପସ୍ୟାରତ ଏବଂ ଅଶ୍ୱିନୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ମହାଭାଗ୍ୟବତୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
କିଂ ତପସ୍ଯସି କଲ୍ଯାଣି ଜଗନ୍ମାତର୍ଵଦସ୍ଵ ମେ । ସର୍ଵାର୍ଥଦଃ ପତିସ୍ତେଽସ୍ତି ସର୍ଵଲୋକଵିଧାଯକଃ
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ହେ ଜଗତ୍ଜନନୀ, ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି ତପସ୍ୟା କରୁଛ? ମୋତେ କୁହ। ତୁମର ପତି ସମସ୍ତ ଦେବା, ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।
ହରିଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଦ୍ଯ ମାଂ କସ୍ମାତ୍ସ୍ତୌଷି ଦେଵି ଜଗତ୍ପତିମ୍ । ଵାସୁଦେଵଂ ଜଗନ୍ନାଥଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକମ୍
ହେ ଦେବୀ, ଆଜି ତୁମେ ହରିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ମୋତେ—ଏହି ଜଗତ୍ନାଥ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ବାସୁଦେବଙ୍କୁ—କାହିଁକି ପ୍ରଶଂସା କରୁଛ?
ଵେଦୋକ୍ତଂ ଵଚନଂ କାର୍ଯଂ ନାରୀଣାଂ ଦେଵତା ପତିଃ । ନାନ୍ଯସ୍ମିନ୍ସର୍ଵଥା ଭାଵଃ କର୍ତଵ୍ଯଃ କର୍ହିଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ବେଦରେ କୁହାଯାଇଛି, ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ପତି ହେଉଛନ୍ତି ଦେବତା; କେବେଠି, କେବେଉଁସି ସମୟରେ ଅନ୍ୟ କାହାରେ ଭକ୍ତି ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପତିଶୁଶ୍ରୂଷଣଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଧର୍ମ ଏଵ ସନାତନଃ । ଯାଦୃଶସ୍ତାଦୃଶଃ ସେଵ୍ଯଃ ସର୍ଵଥା ଶୁଭକାମ୍ଯଯା
ପତିଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ନାରୀମାନେର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଧର୍ମ; ସେଯେପରି ହେଉନାହିଁ, ସମସ୍ତ ସମୟରେ ଶୁଭ ଆଶାରେ ସେବା କରିବା ଉଚିତ।
ନାରାଯଣସ୍ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ ସେଵ୍ଯୋ ଯୋଗ୍ଯଃ ସଦୈଵ ହି । ତଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେଵଦେଵେଶଂ କିଂ ମାଂ ଧ୍ଯାଯସି ସିନ୍ଧୁଜେ
ନାରାୟଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ସେବାଯୋଗ୍ୟ; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ହେ ସିନ୍ଧୁଜା, ତୁମେ କାହିଁକି ମୋତେ ଧ୍ୟାନ କରୁଛ?
ଲକ୍ଷ୍ମୀରୁଵାଚ ଆଶୁତୋଷ ମହେଶାନ ଶପ୍ତାହଂ ପତିନା ଶିଵ । ମାଂ ସମୁଦ୍ଧର ଦେଵେଶ ଶାପାଦସ୍ମାଦ୍ଦଯାନିଧେ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ କହିଲେ: ହେ ମହେଶ୍ୱର, ମୁଁ ମୋ ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ; ହେ ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ଦୟାସାଗର, ଏହି ଶାପରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର।
ତଦୋକ୍ତଂ ହରିଣା ଶମ୍ଭୋ ଶାପାନୁଗ୍ରହକାରଣମ୍ । ଵିଜ୍ଞପ୍ତେନ ମଯା କାମଂ ଦଯାଯୁକ୍ତେନ ଵିଷ୍ଣୁନା
ହରିଙ୍କ କଥା ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପ ଓ କୃପା ପାଇଁ ହୋଇଥିଲା; ମୁଁ ଦୟାମୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୋ ଅନୁରୋଧ ଜଣାଇଛି।
ଯଦା ତେ ଭଵିତା ପୁତ୍ରସ୍ତଦା ଶାପସ୍ଯ ମୋକ୍ଷଣମ୍ । ଭଵିଷ୍ଯତି ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠଵାସସ୍ତେ କମଲାଲଯେ
ଯେତେବେଳେ ତୁମର ପୁଅ ହେବ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଶାପ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ; ଏବଂ ହେ କମଳାଳୟା, ତୁମେ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବାସ କରିବ।