ଵୈରସ୍ଯ କାରଣଂ ତେଷାଂ କିଂ ମେ ବ୍ରୂହି ପିତାମହ । ନିମିତ୍ତେନ ଵିନା କ୍ରୋଧଂ କଥଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ସତ୍ତମାଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧର କାରଣ କଣ ଥିଲା? ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ପିତାମହ। କୌଣସି କାରଣ ଛାଡ଼ି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ କିପରି କ୍ରୋଧ କରିପାରିବେ?
ଵୈରଂ ପୁରୋହିତୈଃ ସାର୍ଧଂ କସ୍ମାତ୍ତେଷାମଜାଯତ । ନାଲ୍ପହେତୋର୍ହି ତଦ୍ଵୈରଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ସେହି ବିରୋଧ କାହିଁକି ହେଲା? କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଛୋଟ କାରଣ ପାଇଁ ଏପରି ବିରୋଧ କରିବେନାହିଁ।
ଅନ୍ଯଥା ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ପୂଜ୍ଯାନ୍କଥଂ ଜଘ୍ନୁରନାଗସଃ । ବାହୁଜା ବଲଵନ୍ତୋଽପି ପାପଭୀତାଃ କଥଂ ନ ତେ
ନହେଲେ, ପୂଜ୍ୟ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସେମାନେ କିପରି ମାରିପାରିଲେ? ବଳଶାଳୀ ଓ ସକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେମାନେ ପାପକୁ କିପରି ଭୟ କଲେନାହିଁ?
ସ୍ଵଲ୍ପେଽପରାଧେ କୋ ହନ୍ଯାଦ୍ଵାଡଵାନ୍କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭଃ । ସନ୍ଦେହୋ ମେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କାରଣଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ସାଧାରଣ ଅପରାଧ ପାଇଁ କିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିପାରିବ, ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠ? ମୋର ମନରେ ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ କାରଣ କୁହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଇତି ପୃଷ୍ଟସ୍ତଦା ତେନ ରାଜ୍ଞା ସତ୍ଯଵତୀସୁତଃ । ଉଵାଚ ପରମପ୍ରୀତଃ କଥାଂ ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ଚେତସା
ସୂତ କହିଲେ: ଏଭଳି ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଚାରାଯାଇ, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ବହୁତ ଆନନ୍ଦରେ ମନରେ ଏହି କଥାକୁ ସ୍ମରଣ କରି କହିଲେ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଶୃଣୁ ପାରିକ୍ଷିତେ ଵାର୍ତାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ପୁରାତନୀମ୍ । ଆଶ୍ଚର୍ଯକାରିଣୀଂ ସମ୍ଯଗ୍ଵିଦିତାଂ ଚ ପୁରା ମଯା
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ହେ ପାରୀକ୍ଷିତ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେଙ୍କ ପୁରୁଣା ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା, ଯାହାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଜାଣିଥିଲି, ତୁମେ ଶୁଣ।
କାର୍ତଵୀର୍ଯେତି ନାମ୍ନାଭୂଦ୍ଧୈହଯଃ ପୃଥିଵୀପତିଃ । ସହସ୍ରବାହୁର୍ବଲଵାନର୍ଜୁନୋ ଧର୍ମତତ୍ପରଃ
କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ନାମକ ଏକ ହୈହୟ ରାଜା ଥିଲେ, ସହସ୍ରବାହୁ ଅର୍ଜୁନ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍।
ଦତ୍ତାତ୍ରେଯସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋଽଭୂଦଵତାରୋ ହରେରିଵ । ସିଦ୍ଧଃ ସର୍ଵାର୍ଥଦଃ ଶାକ୍ତୋ ଭୃଗୂଣାଂ ଯାଜ୍ଯ ଏଵ ସଃ
ସେ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ, ହରିଙ୍କ ଅବତାର ପରି; ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରିପାରୁଥିବା, ଶକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଏବଂ ଭୃଗୁମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ।
ଯଜ୍ଵା ପରମଧର୍ମିଷ୍ଠଃ ସଦା ଦାନପରାଯଣଃ । ଦଦୌ ଵିତ୍ତଂ ଭୃଗୁଭ୍ଯୋଽସୌ କୃତ୍ଵା ଯଜ୍ଞାନନେକଶଃ
ସେ ମହାଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ଉତ୍ତମ ଧର୍ମପରାୟଣ ଏବଂ ସଦା ଦାନରେ ଲାଗିଥିଲେ; ବହୁ ଯଜ୍ଞ କରି, ସେ ଭୃଗୁମାନେଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇଥିଲେ।
ଧନିନସ୍ତେ ଦ୍ଵିଜା ଜାତା ଭୃଗଵୋ ନୃପଦାନତଃ । ହଯରତ୍ନସମୃଦ୍ଧ୍ଯାଢ୍ଯାଃ ସଞ୍ଜାତାଃ ପ୍ରଥିତା ଭୁଵି
ଭୃଗୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଧନୀ ହେଲେ, ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ଘୋଡ଼ା, ରତ୍ନ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ସ୍ଵର୍ଯାତେ ନୃପଶାର୍ଦୂଲେ କାର୍ତଵୀର୍ଯାର୍ଜୁନେ ପୁନଃ । ହୈହଯା ନିର୍ଧନା ଜାତାଃ କାଲେନ ମହତା ନୃପ
କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲେ ପରେ, ହେ ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବହୁ ସମୟ ପରେ ହୈହୟମାନେ ଦରିଦ୍ର ହେଲେ।
ଧନକାର୍ଯଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ହୈହଯାନାଂ କଦାଚନ । ଯାଚିଷ୍ଣଵୋଽଭିଜଗ୍ମୁସ୍ତାନ୍ଭୂଗୂଂସ୍ତେ ହୈହଯା ନୃପ
କେବେ ଏକ ସମୟରେ, ହୈହୟମାନେଙ୍କ ପାଖରେ ଧନର ଆବଶ୍ୟକତା ହେଲା; ସେମାନେ ଭୃଗୁମାନେଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଭୂମି ଭିକ୍ଷା ମାଗିଲେ।
ଵିନଯଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ କୃତ୍ଵାପ୍ଯଯାଚନ୍ତ ଧନଂ ବହୁ । ନ ଦଦୁସ୍ତେଽତିଲୋଭାର୍ତା ନାସ୍ତି ନାସ୍ତୀତିଵାଦିନଃ
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ବଡ଼ ନମ୍ରତା ଦେଖାଇ ବହୁତ ଧନ ମାଗିଲେ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ଲୋଭୀ ଥିଲେ ଏବଂ 'କିଛି ନାହିଁ, କିଛି ନାହିଁ' ବୋଲି କହୁଥିଲେ, ସେମାନେ କିଛି ଦେଲେ ନାହିଁ।
ଭୂମୌ ଚ ନିଦଧୁଃ କେଚିଦ୍ଭୃଗଵୋ ଧନମୁତ୍ତମମ୍ । ଦଦୁଃ କେଚିଦ୍ଦ୍ଵିଜାତିଭ୍ଯୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା କ୍ଷତ୍ରିଯତୋ ଭଯମ୍
କେହି କେହି ଭୃଗୁମାନେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଧନ ଭୂମି ତଳେ ଲୁଚାଇ ରଖିଲେ; କେହି କେହି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଭୟରେ ଏହି ଧନ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
କୃତ୍ଵା ସ୍ଥାନାନ୍ତରେ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଭଯଵିହ୍ଵଲାଃ । ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଽଽଶ୍ରମାନ୍ଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ଭୃଗଵସ୍ତୃଷ୍ଣଯାନ୍ଵିତାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୟରେ ତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଅନ୍ୟ ଥାନକୁ ନେଇଗଲେ; ସମସ୍ତ ଭୃଗୁମାନେ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି, ତୃଷ୍ଣାରେ ଆକୁଳ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ।
ଯାଜ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଦୁଃଖିତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନ ଦଦୁର୍ଲୋଭମୋହିତାଃ । ପଲାଯିତ୍ଵା ଗତାଃ ସର୍ଵେ ଗିରିଦୁର୍ଗାନୁପାଶ୍ରିତାଃ
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତମାନେ ଦୁଃଖିତ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ଲୋଭରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକେ ଧନ ଦେଲେ ନାହିଁ; ସମସ୍ତେ ପଳାଇ ଗିରିକୋଟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
ତତସ୍ତେ ହୈହଯାସ୍ତାତ ଦୁଃଖିତାଃ କାର୍ଯଗୌରଵାତ୍ । ଭୃଗୂଣାମାଶ୍ରମାଞ୍ଜଗ୍ମୁର୍ଦ୍ରଵ୍ଯାର୍ଥଂ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭାଃ
ତାପରେ, ହେ ପ୍ରିୟ, ହୈହୟମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଧନ ପାଇଁ ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ଭୃଗୂଂସ୍ତୁ ନିର୍ଗତାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଶୂନ୍ଯାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଯା ଗୃହାନଥ । ଚଖନୁର୍ଭୂତଲଂ ତତ୍ର ଦ୍ରଵ୍ଯାର୍ଥଂ ହୈହଯା ଭୃଶମ୍
ଭୃଗୁମାନେ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବାକୁ ଏବଂ ଘର ଖାଲି ଦେଖି, ହୈହୟମାନେ ଧନ ଖୋଜି ଭୂମି ଖୋଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଖନତାଧିଗତଂ ଵିତ୍ତଂ କେନଚିଦ୍ଭୃଗୁଵେଶ୍ମନି । ଦଦୃଶୁଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵେ ତଦ୍ଵିତ୍ତଂ ଶ୍ରମକର୍ଶିତାଃ
ଖୋଦିବା ସମୟରେ ଏକ ଭୃଗୁଙ୍କ ଘରରେ ଧନ ମିଳିଲା; ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶ୍ରମରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ସେଇ ଧନ ଦେଖିଲେ।
ଯତ୍ର ଯତ୍ର ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଭୂରି ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ମହୀତଲାତ୍ । ତଦା ତେ ପାର୍ଶ୍ଵଭାଗସ୍ଥବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଗୃହାଣ୍ଯପି
ଯେଉଁଠାରେ ଭୂମିରୁ ବହୁତ ଧନ ବାହାରିଲା, ସେଠି ନିକଟରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଘରକୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ନିର୍ଭିଦ୍ଯ ହୈହଯା ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଦଦୃଶୁର୍ଧନଲିପ୍ସଯା । ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚୁକୁଶଃ ସର୍ଵେ ଭୀତାଶ୍ଚ ଶରଣଂ ଗତାଃ
ହୈହୟମାନେ ଧନ ଲୋଭରେ ଘର ଭାଙ୍ଗି ଭିତରକୁ ପସିଲେ ଏବଂ ଧନ ଦେଖିଲେ; ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୟରେ ଚମକି ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ପଳାଇଗଲେ।
ଅତିଚିନ୍ଵତ୍ସୁ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଭଵନାନ୍ନିଃସୃତଂ ବହୁ । ନିଜଘ୍ନୁସ୍ତାଞ୍ଛରୈଃ କୋପାଦ୍ଵାଡଵାଞ୍ଛରଣାଗତାନ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଘରରୁ ଯେତେ ଧନ ବାହାରିଲା, ହୈହୟମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱ ଖୋରା ଭଳି ତୀର ମାରି ମାରିଦେଲେ।
ଯଯୁସ୍ତେ ଗିରିଦୁର୍ଗାଂଶ୍ଚ ଯତ୍ର ଵୈ ଭୃଗଵଃ ସ୍ଥିତାଃ । ଆଗର୍ଭାଦନୁକୃନ୍ତନ୍ତଶ୍ଚେରୁଶ୍ଚୈଵ ମହୀମିମାମ୍
ସେମାନେ ଗିରିକୋଟକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭୃଗୁମାନେ ଲୁଚିଥିଲେ; ଗର୍ଭରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କାଟି ଦେଉଥିଲେ ଏବଂ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ଭୃଗୂନ୍ସର୍ଵାନ୍ନିଜଘ୍ନୁର୍ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ । ଆବାଲଵୃଦ୍ଧାନପରାନଵମନ୍ଯ ଚ ପାତକମ୍
ସେମାନେ ଯେଉଁ ଭୃଗୁମାନେକୁ ଧରିପାରିଲେ, ଛୋଟ ବଡ଼ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ମାରିଦେଲେ, ଏହାକୁ ପାପ ଭାବିଲେ ନାହିଁ।
ଏଵମୁତ୍ପାଟ୍ଯମାନେଷୁ ଭାର୍ଗଵେଷୁ ଯତସ୍ତତଃ । ହନ୍ଯୁର୍ଗର୍ଭାଂଶ୍ଚ ନାରୀଣାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ହୈହଯା ଭୃଶମ୍
ଏଭଳି ଭୃଗୁମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଉଖାଡ଼ାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ହୈହୟମାନେ ଜଣେ ଜଣେ ଜନନୀଙ୍କୁ ଧରି ତାଙ୍କର ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ଠୁରତାରେ ମାରିଦେଲେ।
ରୁରୁଦୁସ୍ତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ କାମଂ କୁରର୍ଯ ଇଵ ଦୁଃଖିତାଃ । ଗର୍ଭାଶ୍ଚ କୃନ୍ତିତା ଯାସାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯୈଃ ପାପନିଶ୍ଚଯୈଃ
ସେମାନେ ମହିଳାମାନେ ଦୁଃଖରେ କୁହୁଡ଼ି ପକ୍ଷୀ ଭଳି କାନ୍ଦୁଥିଲେ; ଯାଙ୍କର ଗର୍ଭ ଦୁଷ୍ଟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଚିରିଦେଇଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେଽପ୍ଯାହୁଶ୍ଚ ତାନ୍ଦୃପ୍ତାନ୍ମୁନଯସ୍ତୀର୍ଥଵାସିନଃ । ମୁଞ୍ଚନ୍ତୁ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ କ୍ରୋଧଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ଭଯାଵହମ୍
ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥବାସୀ ଋଷିମାନେ ସେଇ ଅହଂକାରୀମାନେ ବିଷୟରେ କହିଲେ: 'କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ।'
ଅଯୁକ୍ତମେତଦାରବ୍ଧଂ ଭଵଦ୍ଭିଃ କର୍ମ ଗର୍ହିତମ୍ । ଯଦ୍ଗର୍ଭାନ୍ଭୃଗୁପତ୍ନୀନାଂ ନିହନ୍ଯୁଃ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭାଃ
'ତୁମେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଏହି କାମ ଅନୁଚିତ ଏବଂ ନିନ୍ଦନୀୟ; କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଭୃଗୁମହିଳାମାନଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁମାନେକୁ ମାରିଦେବେ, ଏହା ଭଲ ନୁହେଁ।'
ଅତ୍ଯୁଗ୍ରପୁଣ୍ଯପାପାନାମିହୈଵ ଫଲମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ତସ୍ମାଜ୍ଜୁଗୁପ୍ସିତଂ କର୍ମ ତ୍ଯକ୍ତଵ୍ଯଂ ଭୂତିମିଚ୍ଛତା
'ଏଠାରେ ଅତି ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅତି ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ତୁରନ୍ତ ମିଳେ; ତେଣୁ ଯେଉଁମାନେ ମଙ୍ଗଳ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଭଳି ଘୃଣିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ।'
ତାନାହୁର୍ହୈହଯାଃ କ୍ରୁଦ୍ଧା ମୁନୀନଥ ଦଯାପରାନ୍ । ଭଵନ୍ତଃ ସାଧଵଃ ସର୍ଵେ ନାର୍ଥଜ୍ଞାଃ ପାପକର୍ମଣାମ୍
ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୈହୟମାନେ ସେଇ ଦୟାଳୁ ଋଷିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଭଲ ଲୋକ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟମାନେ କେମିତି କାମ କରନ୍ତି, ତାହା ଜାଣିନାହାନ୍ତି।'